Nie oczekiwali lub Powrót zesłańcaP. Gniedycz, Arcydzieła..., s.204 () – obraz Ilji Riepina namalowany w latach 1884–1888P. Gniedycz, Arcydzieła..., s.185.
Obraz należy do serii dzieł Riepina poruszających tematykę rosyjskiego ruchu rewolucyjnego (Narodnaja Wola i inne organizacje spiskowe)The Tretyakov Gallery....
Dzieło przedstawia niespodziewany powrót zesłanego na Sybir uczestnika ruchu rewolucyjnego do swojej rodziny. Akcja obrazu rozgrywa się w salonie wyposażonym w fortepian, stół i kilka krzeseł, z obrazami na ścianach. Ubrana w fartuch służąca otwiera szeroko drzwi do salonu, wpuszczając do niego nowo przybyłego. Mężczyzna ubrany jest w znoszony chłopski płaszcz (armiak) i stare buty, w ręku trzyma kapelusz. Ma krótko ścięte włosy, zaś jego twarz wyraża radość zmieszaną z niedowierzaniem i poczuciem winy. Zesłaniec został ukazany w najsilniej oświetlonym miejscu kompozycji, gdzie zbiega się światło padające od strony otwartych drzwi i od okna po lewej stronie obrazu.
Na pierwszym planie artysta ukazał matkę zesłańca, ubraną w żałobny strój domowy oraz czepiec, która na widok syna wstała z fotela i zatrzymała się w geście niedowierzania, wpatrzona w jego postać. Podobny wyraz twarzy widoczny jest u młodej żony powracającego, siedzącej na fotelu przy fortepianie w głębi obrazu. Dwoje małych dzieci, siedzących za stołem, przygląda się ojcu ze zdumieniem (dziewczynka) i radością (chłopiec).
W czasie pracy nad obrazem Riepin szczególną uwagę poświęcił postaci powracającego zesłańca i wyrazowi jego twarzy. Początkowo planował ukazać go jako człowieka silnego i zdecydowanego; już po zakończeniu pracy nad pozostałymi partiami dzieła nadał jego postaci bardziej wieloznaczny charakter.
Gniedycz wymienia obraz Nie oczekiwali wśród najlepszych płócien Riepina.
Przypisy
Bibliografia P. Gniedycz, Arcydzieła malarstwa rosyjskiego, Warszawa 2008, Arkady, The Tretyakov Gallery in Moscow, Aurora Art Publishers, Leningrad 1979, opis obrazu nr 63 (brak numerów stron)
Kategoria:Obrazy Ilji Riepina Kategoria:Obrazy w Galerii Tretiakowskiej