Henrietta Ewa Ankwiczówna herbu Abdank, właśc. Henryka Ewa Ankwiczówna, także Ankwicz, 1v. Sołtykowa, 2v. Kuczkowska (ur. 29 listopada 1810 w Machowej k. Pilzna, zm. 7 stycznia 1879 w Krasnem k. Rzeszowa) – polska hrabianka, jedna z młodzieńczych miłości Adama Mickiewicza, jego korespondentka i pierwowzór postaci z jego utworów.
Henrietta, córka Stanisława Ankwicza i Anny z Łempickich, pochodziła z należącej do Ankwiczów Machowej. Otrzymała edukację domową na wysokim poziomie, której efekty opisała w swoich pamiętnikach Helena Miroszowa, zwracając uwagę na 19-letnią hrabiankę:
W Rzymie zamieszkała z rodzicami w pałacu przy Via Mercrede, który dzięki niej stał się ośrodkiem życia towarzyskiego i salonem kulturalnym. Bywali w nim m.in. Mickiewicz, Zygmunt Krasiński, Henryk Rzewuski, Antoni Edward Odyniec, Wojciech Stattler. Henrietta studiowała historię starożytną i archeologię, poznawała zabytki Rzymu.
Została przewodniczką Mickiewicza po zabytkach Rzymu i Neapolu. Była także korespondentką „Gazety Lwowskiej”, w której napisała m.in.:
Znajomości Mickiewicza ze swoją córką położył jednak kres jej ojciec, hr. Stanisław Ankwicz, który nie uznał młodego poety za odpowiedniego kandydata na zięcia. Kilka lat później z Henriettą miał się żenić Zygmunt Krasiński, który poświęcił jej kilka wierszy, lecz do ślubu nie doszło. Tym razem, ku rozczarowaniu rodziców, zrezygnował poeta.
Henrietta Ankwiczówna długo odrzucała kolejnych zalotników, w końcu w 1836 poślubiła przyjaciela Krasińskiego hr. Stanisława Sołtyka z Kurozwęk, gdzie zamieszkali. Małżeństwo bez uczucia okazało się nieudane i zakończyło rozwodem. W 1845, już po śmierci Sołtyka (zm. w 1840), wyszła ponownie za mąż za młodszego od niej hr. Kazimierza Kuczkowskiego. Zamieszkali w Woli Justowskiej w Willi Decjusza, w której umieścili dzieła sztuki pochodzące z kolekcji Ankwiczów, Sołtyków i Kuczkowskich. Henrietta Kuczkowska dobudowała reprezentacyjne schody wejściowe, balkony wież i attykę wieńczącą willę. Sławne w Krakowie były zabawy ogrodowe, wieczory muzyczne i przyjęcia na Woli Justowskiej. Kuczkowscy żyli ponad stan i po śmierci męża Henrietty w 1863 wierzyciele zlicytowali cały majątek.
Dzięki Odyńcowi, który w swoich pamiętnikach Listy z podróży, drukowanych w latach 1867–1878, przypomniał jej osobę i rolę w biografii Mickiewicza, zaczęto ją odwiedzać i wspierać finansowo.
Ostatni rok życia spędziła w Krasnem pod opieką Jadwigi Skrzyneckiej, córki gen. Jana Skrzyneckiego. Do ostatnich chwil wspominała Mickiewicza. Pochowano ją w rodzinnej krypcie pod prezbiterium kościoła parafialnego w Machowej.
Mickiewicz poświęcił Ankwiczównie wiersze Do mego cziczerone i Do H***. Uważa się, że Henrietta była pierwowzorem Ewy Horeszkówny z Pana Tadeusza (a jej ojciec postaci Stolnika) oraz Ewy z III części Dziadów.
Przypisy za: „Gazeta Lwowska”, nr 17/1830.
Henrietta Kategoria:Kobiety związane z Adamem Mickiewiczem Kategoria:Urodzeni w 1810 Kategoria:Zmarli w 1879 Kategoria:Pierwowzory postaci literackich