thumb|200px|page=8|Strona z Tablic odmian herbowych Chrząńskiego. Herb Gnieszawa w 1 rzędzie, 2 kolumnie. Gnieszawa – polski herb szlachecki, przynależny tylko jednej rodzinie (herb własny).
Opis herbu Opis z wykorzystaniem zasad blazonowania, zaproponowanych przez Alfreda Znamierowskiego:
W polu czerwonym, nad barkiem połutoczenicy złotej, zdobnej w klejnot i obramującej różę czteropłatkową, srebrną – strzała złota żeleźcem do góry.
Klejnot: Nad hełmem w koronie ogon pawi przeszyty strzałą złotą.
Powyższy opis pochodzi od J. K. Ostrowskiego. Niektórzy autorzy, tacy jak Chrząński i Pawliszczew, podawali w klejnocie nie ogon pawi, ale pięć piór pawichMiędzy pięcioma piórami pawimi a ogonem pawim jest subtelna różnica – ogon pawi przedstawiano w heraldyce jako siedem piór pawich, bądź dwa rzędy po trzy pióra.
Najwcześniejsze wzmianki Herb pojawia się w źródłach stosunkowo późno. Podług Ostrowskiego, używany w Księstwie siewierskim w XVII wieku. Heroldia Polska wzmiankuje zaś uprawnioną do jego używania rodzinę dopiero w 1786 roku.
Antoni Stanisław Jan Słodkowski został wylegitymowany ze szlachectwa 9 lutego 1848. Patent wystawiony na tę okazję zawiera jedno z pierwszych przedstawień herbu Gnieszawa w dokumentach historycznychZob. reprodukcja patentu w galerii.
W herbarzu Pawliszczewa (rok 1853), przytoczono między innymi wizerunek herbu Gnieszawa ze wspomnianego patentu. Przedstawienie to jest pierwszym pojawieniem się Gnieszawy w herbarzach – herbu tego nie znali bowiem Bartosz Paprocki ani Kasper Niesiecki:
Herbowni Ponieważ herb Gnieszawa był herbem własnym, prawo do posługiwania się nim przysługuje tylko jednemu rodowi herbownemu – Słodkowskim.
Nazwisko Rodowe Słodkowski legitymowało się również Herbem Jastrzębiec.
Etymologia Gnieszawa – od imion złożonych na "Gnie-", typu Gniewomir, GniewisławKazimierz Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Nazwy osobowe, Wydawnictwo Naukowe PWN, Kraków 2001.
Gnieszawa-Słodkowski – złożenia brak; Gnieszawa od imion złożonych na "Gnie-", typu Gniewomir, Gniewisław; Słodkowski od słodzić, słód "skiełkowane ziarno zbóż, surowiec w piwowarstwie", słodkiKazimierz Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Etymologia nazwisk, Tom 2, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999.
Zobacz też Słodkowski
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Słodkowskich herbu Gnieszawa i herbu Jastrzębiec Księga herbowa rodów polskich " / Cz. 2, str. 91 / – Juliusz Ostrowski / Warszawa / 1855 – 1917 Tablice odmian herbowych Chrząńskiego (tekst), str. 10, wydał Juliusz Ostrowski, Warszawa 1909 Tablice odmian herbowych Chrząńskiego : (tablice) / wydał Juliusz Ostrowski, Warszawa 1909 S. Orgelbranda " Encyklopedia Powszechna Z IlUSTRACJAMI I MAPAMI". Warszawa 1900, Tom VI, str. 196. Herbarz rodzin szlacheckich Królestwa Polskiego najwyżej zatwierdzony. Cz.2, str.49, Warszawa 1853 Jerzy Seweryn Hr. Dunim-Borkowski "Spis nazwisk szlachty polskiej", Lwów 1887, str. 403. Słownik Heraldyczny Dla Pomocy W Poszukiwaniach Archeologicznych, Stanisław Krzyżanowski, Kraków 1870, Str.49
Kategoria:Herby własne