thumb|240px|Tablica pamiątkowa Maksymiliana Antoniego Piotrowskiego na fasadzie kamienicy mały|Plakiety z tablicy upamiętniającej Jana III Sobieskiego i Stefana Batorego. Tablica została odsłonięta w 1933 roku na kościele Klaryski. Kamienica Długa 22 w Bydgoszczy – kamienica, położona przy ulicy Długiej, na terenie Starego Miasta w Bydgoszczy.

Położenie Budynek stoi w południowej pierzei ul. Długiej, naprzeciw wylotu ulicy Jezuickiej.

Historia W miejscu kamienicy, według szczegółowego planu zabudowy miasta, sporządzonego przez pruskiego geometrę Gretha, w 1774 r. znajdowało się kilka zabudowanych działek. Część frontowa obecnego budynku od ul. Długiej widnieje na planie miasta z 1834 r., zaś na planie z 1876 r. zabudowany czworobok od ul. Długiej do ul. Pod Blankami.

Historia kamienicy nie została dotychczas naukowo zbadana i udokumentowana, lecz na jej temat znajduje się sporo publikacji prasowych z lat międzywojennych i powojennych. Według informacji podanych w „Dzienniku Bydgoskim”Z dnia 9 sierpnia i 12 września 1933 r. napisano, że w dom przy ul. Długiej 22 został wzniesiony po potopie szwedzkim i mieścił miodosytnię i winiarnię. Istnieje nie potwierdzone naukowo podanie, że w maju 1676 r. w kamienicy gościł król Jan III Sobieski, w towarzystwie królowej Marysieńki, księcia Jakuba i księżniczki Teresy Kunegundy. Odbyło się to podczas przymusowego postoju w czasie podróży króla Wisłą z Warszawy do Gdańska. Orszak królewski utknął w Fordonie z powodu silnego wiatru. Z tej okazji król zwiedził odległą o 10 km Bydgoszcz, zniszczoną i podupadłą po najazdach szwedzkich. Gdy uciszyły się wichry, łodzie królewskie popłynęły Wisłą w dalszą drogę. Do Gniewu Jan III Sobieski przybył 5 czerwca 1676 r.

W 1933 r. bydgoski oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego w porozumieniu z innymi organizacjami postanowił wmurować w fasadę domu tablicę pamiątkową z okazji 250-lecia odsieczy Wiednia. Tablica ta – ku czci Jana III Sobieskiego i Stefana Batorego – została jednak umieszczona na ścianie kościoła Klarysek. W 1939 plakiety z tablicy uratował Antoni Duszyński. Dziś można je oglądać w Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy.

Istnieją również poszlaki, że w budynku w 1794 i 1807 r. mieściła się kwatera generała Henryka DąbrowskiegoW liście do gen. Amilkara Kosińskiego, organizatora siły zbrojnej departamentu bydgoskiego, datowanym dnia 5 stycznia 1807 r. w Łowiczu, generał Dąbrowski, zapowiadając przemarsz przez Bydgoszcz swojego 10-tysięcznego korpusu i około 4000 koni, zaznacza, że sam śpieszy do Bydgoszczy, „jadąc dniem i nocą” przy czym prosi o zrobienie mu w mieście kwatery w tym samym miejscu, w którym mieszkał w październiku 1794 r. W liście z 20 stycznia 1807 r. gen. Dąbrowski podaje, że kwatera jego znajduje się na ulicy Długiej (die Lange-Gasse) w domu Szypiura.. Henryk Dąbrowski wyjechał z Bydgoszczy 23 stycznia 1807 r. przygotowując akcję zbrojną przeciwko Gdańskowi. Kwaterę po Dąbrowskim w Bydgoszczy zajął na krótko marszałek francuski Lefebvre, który stąd udał się również pod Gdańsk.

8 czerwca 1813 r. w domu przy ul. Długiej 22 urodził się znany malarz polski i bydgoski – Maksymilian Antoni Piotrowski. Pochodził z polskiej rodziny mieszczańskiej. Wprawdzie nauki pobierał w szkołach niemieckich, francuskich i włoskich i umarł jako rektor niemieckiej Akademii Sztuk Pięknych w Królewcu, ale był i pozostał Polakiem, co znalazło także odzwierciedlenie w jego twórczości. Po śmierci wrócił do Bydgoszczy i pochowany został na Cmentarzu Starofarnym.

W XIX wieku dom okresowo należał do fundacji imienia ks. Kiełczyńskiego, przeznaczonej do kształcenia młodych teologów. Na piętrze znajdował się najstarszy bank polski, zaś na parterze mieściły się składy i pracownie młodych przemysłowców polskich.

Na początku XX w. w kamienicy mieściła się znana w mieście winiarnia Carla ArdtaDerenda Jerzy. Piękna stara Bydgoszcz – tom I z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Praca zbiorowa. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006, s. 218., zaś w okresie międzywojennym na parterze mieścił się sklep jubilerski Henryka Kaszubowskiego. Do kwietnia 2017 w budynku mieściła się księgarniaAnna Stankiewicz Długa pustoszeje. Zamyka się księgarnia Ówczesna., wkrótce reaktywowana i zamknięta ostatecznie w 2019. W 2020 w jej miejscu powstał lokal gastronomicznyGramofon, czyli nowa naleśnikarnia w centrum Bydgoszczy..

26 listopada 1950 r. na frontowej ścianie budynku odsłonięto tablicę pamiątkową z brązu ku czci Maksymiliana Piotrowskiego. Jej fundatorem było Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, zaś projektantem Piotr Triebler.

Na początku XXI wieku wspólnota mieszkaniowa wyremontowała dachy i wzmocniła ściany budynku oraz przeprowadziła remont elewacji od strony ul. Długiej. W 2020 przeprowadzono prace przy elewacji od ul. Pod Blankami (drugi adres: nr 17)Wyremontują elewację XVII-wiecznej kamienicy. W niej odkryto najgłębszą piwnicę na Starym Mieście..

Architektura Kamienica jest dwupiętrowa z poddaszem użytkowym. Zabudowa tworzy zamknięty czworobok, z dziedzińcem pośrodku, między ul. Długą i Pod Blankami. Budynek posiada sklepione, dwupoziomowe piwnice, wzniesione prawdopodobnie na przełomie XVIII/XIX wieku i będące najgłębszymi piwnicami w obrębie Starego MiastaKamienica przy ul. Długiej 22 i Pod Blankami 17.. Wysokie na 6 m piwnice służyły dawniej prawdopodobnie do przechowywania wina.

Zobacz też Ulica Długa w Bydgoszczy Stare Miasto w Bydgoszczy

Przypisy

Linki zewnętrzne Bydgoszcz, ul. Długa 22 fotopolska.eu

Bibliografia Jurkiewicz Zenon: Dom przy ul. Długiej. [w.] Kalendarz Bydgoski 1994 Umiński Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik: Bydgoszcz: Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy”, 1996

Długa 22 Kategoria:Ulica Długa w Bydgoszczy