Bateria ogniw, bateria elektryczna – zestaw dwóch lub więcej pojedynczych ogniw elektrycznych. Mimo że określenie „bateria” oznacza zestaw składający się z kilku elementów, potocznie jest używane także w odniesieniu do pojedynczych ogniw.
Oznaczenia i parametry baterii Spotykane standardy konstrukcji baterii przedstawione są w tabeli. Podano oznaczenia ich typów: amerykańskie handlowe (USA), Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej – International Electrotechnical Commission (IEC) oraz Amerykańskiego Instytutu Standaryzacji – American National Standards Institute (ANSI), a także inne spotykane w Polsce.
USA IEC ANSI inne kształt napięcie wyglądN R1 910A lady walec L=30,2 mm, D=12 mm 1,5 V 50pxAAAA LR61 25A MN2500 walec L=42 mm, D=8 mm 1,5 V 50px AAA R03 24A mały paluszek, MN2400, AM4, UM4, HP16, micro walec L=44,5 mm, D=10,5 mm 1,5 V 50px AAAL walec L=50 mm, D=10,5 mm 1,5 V AA R6 15A paluszek, MN1500, AM3, UM3, HP7, mignon walec L=50 mm, D=14,2 mm 1,5 V 50px R10 walec L=34 mm, D=21 mm 1,5 V 50px 2R10 walec L=68 mm, D=21 mm 3 V C R14 14A UM2, MN1400, HP11, baby walec L=50 mm, D=23 mm 1,5 V 50px D R20 13A MN1300, UM1, HP2, mono walec L=58 mm, D=33 mm 1,5 V 50px F walec L=87 mm, D=32 mm 1,5 V F walec L=105 mm, D=32 mm 1,5 V J walec L=150 mm, D=2 mm 1,5 V 3R12 GP312S, bateria płaska prostop.prostok. 67 × 62 mm × 22 mm 4,5 V (∗) 50px lantern, 996 prostop.kwadr. 68 mm kwadrat × 115 mm 6 V (∗) PP3 6LR61, 6F22, 6R61 1604A MN1604, block prostop. prostok. 48 × 25 mm × 15 mm 9 V (∗) 50px 6F25 prostop. kwadr. 48 × 25 mm × 25 mm 9 V (∗) PP9 6F100 1603 prostop. prostok. 51.6mm × 65.1 mm × 80,2 mm wys. 9 V (∗) 4R25X 908 MN908 prostop. kwadr. 110 mm wys. × 67,7 mm kwadrat, wyprowadzenia sprężynowe 6 V (∗) 50px 4R25 915A prostop. kwadr. 110 mm wys. × 67,7 mm kwadrat, wyprowadzenia śrubowe 6 V (∗) 4LR25-2 918A MN918 prostop. prostok. 127 × 136,5 mm × 73 mm wys., wyprowadzenia śrubowe 6 V (∗) PC926 prostop. prostok. 127 × 136,5 mm × 73 mm wys., wyprowadzenia śrubowe 12 V (∗) lampowa A bateria żarzenia do lamp elektronowych prostop.prostok. różnych rozmiarówlub walec L=50 mm, D=17 mm 1,5 V, 6 V 50px lampowa B bateria anodowa do lamp elektronowych prostop.prostok. różnych rozmiarów, często z kilkoma odczepami 45 V, 60 V, 90 V itp. 50px lampowa C bateria siatkowa do lamp elektronowych prostop.prostok. różnych rozmiarów, często z kilkoma odczepami 4,5 V, 6 V, 9 V itp. 50px „prostop. prostok.” – oznacza prostopadłościan o podstawie prostokątnej,„prostop. kwadr.” – prostopadłościan o podstawie kwadratowej,a w konstrukcjach w postaci walca – „L” – długość, a „D” – średnicę
(∗) Baterie 4,5 V, 6 V, 9 V, i 12 V budowane są jako zestawy ogniw 1,5 V połączonych szeregowo.
Standardy europejskie opisano w IEC 60086-1 Primary batteries – Part 1: General (BS397 w Wielkiej Brytanii), natomiast amerykańskie opisano w ANSI C18.1 American National Standard for Dry Cells and Batteries-Specifications.
Oznaczenia według IEC pierwsza litera – technologia wykonania: (brak) – ogniwo cynkowo-grafitowe (anoda: cynk; elektrolit: chlorek amonu lub chlorek cynku; katoda: tlenek manganu(IV)/grafit) A – ogniwo cynkowo-powietrzne (anoda: cynk; elektrolit: chlorek amonu lub cynku; katoda: tlen / węgiel) B – ogniwo litowo-węglowe (anoda: lit; elektrolit organiczny; katoda: monofluorek węgla); 3 V; ogniwa tego rodzaju używane są zamiennie z ogniwami litowo-manganowymi C – ogniwo litowo-manganowe (anoda: lit; elektrolit organiczny; katoda: tlenek manganu(IV)); 3 V E – ogniwo litowo-tionylowe (anoda: lit; elektrolit niewodny nieorganiczny; katoda: chlorek tionylu) F – (oznaczenie nieujęte w normie) ogniwo litowo-żelazowe H – (oznaczenie nieujęte w normie) ogniwo niklowo-metalowo-wodorkowe ładowalne (akumulator NiMH); 1,2 V K – (oznaczenie nieujęte w normie) ogniwo niklowo-kadmowe ładowalne (akumulator Ni-Cd); 1,2 V L – ogniwo alkaliczno-braunsztynowe (anoda: cynk; elektrolit: wodorotlenek metalu alkalicznego; katoda: tlenek manganu(IV)) M – dawniej: ogniwo rtęciowe (anoda: cynk; elektrolit: wodorotlenek metalu alkalicznego; katoda: tlenek rtęci(II)) – stosowanie tego rodzaju ogniw zostało zabronione obecnie: ogniwo litowe ładowalne P – ogniwo alkaliczno-powietrzne (anoda: cynk; elektrolit: wodorotlenek metalu alkalicznego; katoda: tlen/węgiel); napięcie nominalne 1,4 V S – ogniwo srebrowo-cynkowe (anoda: cynk; elektrolit: wodorotlenek potasu; katoda: tlenek srebra(I) lub tlenek srebra(II)) Z – ogniwo niklowo-manganowe (Ni-Mn)
druga litera – kształt ogniwa R – ogniwo cylindryczne F – ogniwo płytkowe S – ogniwo prostopadłościenne
liczba – numer katalogowy.
W przypadku baterii pastylkowych rozpowszechnił się wymiarowy system oznaczania wielkości przy zachowaniu oznaczeń literowych IEC (choć spotyka się opuszczanie litery R). I tak np. LR1130 oznacza baterię alkaliczno-braunsztynową cylindryczną o wysokości 3,0 mm (dwie ostatnie cyfry) i średnicy 11 mm (według oznaczeń IEC – LR54), a SR621 baterię srebrową o wysokości 2,1 mm i średnicy 6 mm (IEC – SR60).
Wśród akumulatorów spotyka się oznaczenia wymiarowe według schematu średnica/wysokość (w mm): HR 11/45 (KR 11/45) – akumulator NiMH (Ni-Cd) formatu R3, HR 15/51 (KR 15/51) – akumulator NiMH (Ni-Cd) formatu R6.
Zobacz też
bateria alkaliczna bateria srebrowa ogniwo wtórne (akumulator elektryczny) ogniwo pierwotne
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Polskojęzyczne Oznaczenia baterii pastylkowych Karolina Głowacka i Monika Wilamowska-Zawłocka, Magazynowanie energii – idzie nowe w świecie baterii?, kanał „Radio Naukowe” na YouTube, 15 grudnia 2022 [dostęp 2023-09-20].
Anglojęzyczne Buchmann.ca
Oznaczenia baterii pastylkowych Battery University – informacje o bateriach
Kategoria:Listy związane z techniką