thumb|240px|Jolanta Skubniewska i Romuald Malkowski w sztuce Obrona Ksantypy, Teatr Miejski w Świdnicy, 1948 Teatr Miejski w Świdnicy – nieistniejąca obecnie instytucja kultury w Świdnicy, funkcjonująca przed 1945 jako Teatr Krajowy w Świdnicy, a w latach 1945–1952 jako Państwowy Teatr Świdnica. Obecnie działalność teatralna na zasadach impresaryjnych realizowana jest przez Świdnicki Ośrodek Kultury, korzystający z pomieszczeń dawnego teatru.
Historia powstania Pierwszy teatr w Świdnicy zbudowany został w latach 1821–1822. Otwarty 1 stycznia 1822 jako „Stadttheater” (teatr miejski), posiadał około 550 miejsc na widowni i funkcjonował na zasadzie impresariatu. W latach 1861, 1882 i 1914–1915 budynek poddawano modernizacji i rozbudowie. Po dostosowaniu do wymogów nowoczesnej sceny ponownie otwarto go 26 stycznia 1915.
W pierwszej połowie XIX w. grywano po dwie sztuki w miesiącu; w tym czasie w repertuarze dominowały widowiska rozrywkowe. W późniejszym czasie sięgnięto po dzieła klasyków (Schillera, Goethego), a w latach rządów hitlerowskich po sztuki nawiązujące do haseł narodowego socjalizmu.
Po 1933 funkcjonował jako teatr krajowy (Landestheater Schweidnitz), wystawiając także opery i przedstawienia muzyczne. Spektakle wystawiano do 1944 roku, kiedy to powołano aktorów do wojska. Do wystawianych w tym czasie utworów należą Moja siostra i ja (27.09.1942), Schäfchen zur Linken (28.09.1942), Paganini (10.10.1942), Die Rosenkönigin (13.11.1942), Trubadur (29.01.1943), Der Waffenschmied (3.03.1943), Miłość od pierwszego wejrzenia (13.03.1943), Baron cygański (28.03.1943), Drei alte Schachteln (17.04.1943). W sezonie 1938/39, trwającym 7,5 miesiąca, wystawiono 297 przedstawień, na co złożyło się: 137 sztuk teatralnych, 148 operetek, 12 występów gościnnych i innych. W tym czasie w mieście funkcjonowała także amatorska orkiestra kameralna.
Po 1945 roku Pierwszy sezon teatralny we włączonym do Polski mieście zainaugurowano 1 listopada 1945. Pierwszym dyrektorem teatru został Rudolf Ratschka. Do końca 1946 r. amatorski zespół teatralny wystawił 97 przedstawień. 2 września 1946 teatr uzyskał status miejskiej instytucji kultury, a 1 listopada 1947 został uznany za teatr zawodowy. Jednakże już w 1948 Ministerstwo Kultury podjęło decyzję o likwidacji sceny, którą wkrótce po tym szybko uchyliło na skutek protestów władz miasta. Sam teatr ostatecznie został upaństwowiony i uzyskał nazwę Państwowe Teatry Dolnośląskie – Teatr Miasta Świdnicy. W roku 1948 teatr wystawił 12 premier, przy ogólnej ilości 224 spektakli. Dwa lata później liczby te wyniosły odpowiednio 11 i 450-470. Na przełomie 1951 i 1952 podjęta została odgórnie decyzja o likwidacji samodzielności teatru, który 1 lutego 1952 r. stał się filią teatru jeleniogórskiego z oficjalną nazwą „Państwowe Teatry Dolnośląskie w Jeleniej Górze – oddział w Świdnicy”. Wraz z rozpoczętym równolegle remontem gmachu teatralnego przyczyniło się to do rozpadu zespołu aktorskiego i zaprzestania działalności teatralnej. Ostatnie przedstawienie zespół świdnickiego teatru wystawił 15 lipca 1952 r. w Jeleniej Górze.
Obecnie teatr funkcjonuje w ramach ośrodka kultury na zasadzie impresariatu. Scena teatralna uległa przebudowie, w wyniku której zakryto kanał operowy (orkiestron), co może uniemożliwić wystawianie oper.
Świdnicka Opera Kameralna W kwietniu 2003 powstała Świdnicka Opera Kameralna, również oparta na impresariacie. Dyrektorem artystycznym tej inicjatywy był Tomasz Adamus.
Przypisy Świdnicki Ośrodek Kultury. Teatr Miejski Świdnica. Horst Adler, Schweidnitz im Jahre 1939, Materialien zu einer Stadtgeschichte, TR 1/2004. Świdnicka Opera Kameralna.
Schweidnitz in den Kriegsjahren 1942-1945, s. 11.
Linki zewnętrzne O teatrze na stronie Swidniczka.com Analiza upadku sztuk performatywnych Dolnego Śląska po 1945 roku
Świdnica Kategoria:Świdnica