Andrzej Samuel Dembiński herbu Rawicz (zm. 15 lutego 1649) – kasztelan biecki w latach 1618-1649, podstoli krakowski w latach 1604–1618, starosta będziński w latach 1591–1604Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Stanisław Cynarski i Alicja Falniowska-Gradowska. Kórnik 1990, s. 220., kilkukrotny poseł na sejm walny.
Życiorys Jako senator wziął udział w sejmie zwyczajnym 1620 rokuLeszek Andrzej Wierzbicki, Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 51..
Andrzej Samuel Dembiński był synem Stanisława Dembińskiego, starosty chęcińskiego i Anny Ciołkówny. Nie jest znana data jego urodzin, na podstawie informacji o odbytych w latach 1579−1581 studiach na Uniwersytecie Lipskim przyjmuje się ją na lata 50. XVI wieku. W młodości prawdopodobnie podróżował po krajach zachodniej Europy.
Jesienią 1584 roku Andrzej Dembiński został wysłany do Austrii z listami królewskimi dla kardynała Andrzeja Batorego. Przez dwa lata pozostawał przy dworze kardynała w Rzymie, by powrócić do kraju na wieść o ciężkiej chorobie ojca. Po jego śmierci objął spadek, przejmując jednocześnie opiekę nad swym młodszym bratem Sewerynem Aleksandrem. W grudniu 1590 roku poślubił Barbarę Prowanę, córkę Prospera Prowany, organizatora pierwszej polskiej poczty. W 1604 roku odziedziczył po teściu starostwo będzińskie i kamienicę w Krakowie, objął również urząd podstolego krakowskiego.
Wkrótce wziął udział w rokoszu Zebrzydowskiego. W latach 1611−1618 kilkukrotnie był wybierany w skład sejmu walnego. Poseł na sejm 1611 roku z województwa krakowskiego, wybrany poborcą województwa krakowskiego i Księstwa ZatorskiegoJanusz Byliński, Sejm z 1611 roku. W nowym opracowaniu., Wrocław 2016, s. 218.. Poseł województwa krakowskiego na sejm zwyczajny 1613 rokuJanusz Byliński, Dwa sejmy z roku 1613, Wrocław 1984, s. 246.. Poseł na sejm nadzwyczajny 1613 roku z województwa krakowskiegoJanusz Byliński, Dwa sejmy z roku 1613, Wrocław 1984, s. 253.. W 1613 roku jako poseł województwa krakowskiego na sejm nadzwyczajny został wyznaczony do Trybunału Skarbowego KoronnegoVolumina Legum, t. 3, Petersburg 1859, s. 120. Jako poseł na sejm 1616 roku wyznaczony do lustracji m.in. dóbr stołowych WielkopolskiVolumina Legum, tom III, Petersburg 1859, s. 148.. W 1618 roku uzyskał kasztelanię biecką. Rok wcześniej pozyskał od Ligęzów dobra chrzanowskie, które objął w pełne posiadanie po śmierci Anny Ligęzy w 1640 roku. W ciągu następnych lat zatwierdził spis praw i obowiązków mieszczan, ufundował również kaplicę w kościele św. Mikołaja i sprzęty liturgiczne w miejsce zniszczonych podczas pożaru świątyni. Zmarł 15 lutego 1649 roku i został pochowany w krypcie fundowanej przez siebie kaplicy, gdzie do dziś zachowało się jego epitafium.
Andrzej Samuel Dembiński miał osiem córek, z których cztery wstąpiły do klasztorów.
Bibliografia Łukasz Wacławek: Andrzej Samuel Dembiński herbu Rawicz, [w:] Adam Świątek (red.): Per aspera ad astra: Materiały z XVI ogólnopolskiego zjazdu historyków studentów. Tom V: Historia Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 2008.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lipsku Andrzej Samuel Dembiński Kategoria:Deputaci Trybunału Skarbowego Koronnego (województwo krakowskie) Kategoria:Kasztelanowie bieccy Kategoria:Konfederaci sandomierscy (1606) Kategoria:Lustratorzy dóbr królewskich I Rzeczypospolitej (Izba Poselska) Kategoria:Lustratorzy królewskich dóbr stołowych I Rzeczypospolitej Kategoria:Poborcy podatkowi I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie) Kategoria:Podstolowie krakowscy Kategoria:Posłowie deputaci Trybunału Skarbowego Koronnego Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo krakowskie) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1611 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1613 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1613 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1616 Kategoria:Senatorowie na sejmie zwyczajnym 1620 Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy Kategoria:Senatorowie za panowania Władysława IV Wazy Kategoria:Starostowie będzińscy Kategoria:Urodzeni w XVI wieku Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1649