thumb|240px|Pałac w Bożkowie – główna siedziba hr. Antona Alexandra Magnisa Anton Alexander von Magnis (ur. 26 lipca 1751 w Strážnicy, zm. 5 czerwca 1817 w Bożkowie) – niemiecki arystokrata, hrabia, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli rodu von Magnisów z linii morawskiej, posiadacz ziemski, przemysłowiec, prekursor nowoczesnego rolnictwaSłownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15, Wrocław 1994, s. 323..
Życiorys Urodził się w 1751 r. w Strážnicy jako syn Franza Johanna von Magnis (1727–1756) pana Straßnitz i Franciszki (1721–1780), córki grafa Franza Antona von Götzena (1693–1738) z Bożkowa (Eckersdorf) i Sarn (Scharfeneck), wywodzącego się z katolickiej linii rodu Götzen. W 1785 r. poślubił w Kłodzku Antoninę Alexandrę Louisę von Götzen (1763–1848), wywodzącej się z ewangelickiej linii Götzenów, która była córką pruskiego generała Friedricha Wilhelma von Götzena Starszego (1734–1794) i Louisy von Holwede, hrabiny von Mellin (1729–1783). Jej bratem był Friedrich Wilhelm von Götzen Młodszy (1767–1820). Z małżeństwa tego Anton Alexander doczekał się dwóch synów i osiem córek: Antona (1786–1861), małżeństwo: Sophie Ludovica Louise von Stadion Wilhelma (1787–1851) Charlottę hrabinę Magnis (1791–1867), małżeństwo: Friedrich Wilhelm von Falkenhausen Gabrielę von Magnis (ur. 1794), małżeństwo: Otto von Zedlitz-Neukirch Luisę von Magnis (ur. 1795) Octavię von Magnis (ur. 1796)
Posiadłości Już w wieku ośmiu lat w 1759 r. odziedziczył dobra w Przestawelk od Maksymiliana Mauritza. W 1771 r. udało mu się odziedziczyć dobra w Bożkowie na terenie hrabstwa kłodzkiego, po wymarciu tamtejszej linii katolickiej Götzenów. Następnie zakupił posiadłości ziemskie w: Krajanowie (1783), Święcku, Woliborzu, Ścinawce Dolnej, Ołdrzychowicach Kłodzkich (1793), Idzikowie, dominium SzczerbaZwane po niemiecku Herrschaft Schnallenstein. (1804) i Nową Rudę z okolicami (1810). Poza tym posiadał dwór Astehof w Jaszkowej GórnejF. Stein, op. cit., s. 32–33..
Działalność gospodarcza W swoich posiadłościach hodował i krzyżował owce merynosy sprowadzane z Hiszpanii, Moraw i Węgier – stado liczące ponad 8000 sztuk, które wówczas uchodziło za jedno z największych na obszarze Rzeszy Niemieckiej. Zajmował się także hodowlą bydła, uszlachetniając miejscowe gatunki zwierzętami sprowadzanymi z Tyrolu, Szwajcarii i Styrii. Unowocześnił wydobycie węgla kamiennego, produkcję owczej wełny. Rozpoczął jako pierwszy uprawę rzepaku na Dolnym ŚląskuPopularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, pod red. J. Laski i M. Kowalcze, t. 2, Kłodzko 2009.. Posiadał huty szkła, cegielnie. Zasłynął jako budowniczy pierwszej cukrowni i propagator uprawy buraka cukrowegoA. Herzig, M. Ruchniewicz, Dzieje Ziemi Kłodzkiej, Hamburg-Wrocław 2006, s. 337..
W 1787 r. rozpoczął rozbudowę barokowo-klasycystycznego pałacu w Bożkowie, zakładając tam park, oranżerię, sztuczne ruinyMagnis, Anton Alexander von. [w:] Neue Deutsche Biographie (NDB), t. 15, Berlin 1987, s. 660 f.. Jego włości wizytowali m.in. król pruski Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern i późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych John Quincy AdamsM. Perzyński, Gminy wiejskiej Kłodzko skarby i osobliwości. Przewodnik dla dociekliwych, Wrocław 2002, s. 32..
Zobacz też Pałac w Bożkowie Pałac w Ołdrzychowicach Kłodzkich
Przypisy
Bibliografia Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, pod red. J. Laski i M. Kowalcze, t. 2, Kłodzko 2009. Stein F., Chronik Ullersdorf an der Biele. Grafschaft Glatz, 1983. Haushofer H., Magnis, Anton Alexander von [w:] „Neue Deutsche Biographie” (NDB), t. 15, Berlin 1987, s. 660 f. Handbuch der historischen Stätten Schlesien, pod red. H. Weczerki, Stuttgart 1977.
Kategoria:Magnis Kategoria:Urodzeni w 1751 Kategoria:Zmarli w 1817