Ascension – freejazzowy album Johna Coltrane’a, nagrany 28 czerwca 1965 roku. Płyta była odpowiedzią Coltrane’a na wcześniejszą o pięć lat płytę Free Jazz Ornette'a Colemana. Obie te płyty zostały uplasowane przez serwis AllMusic na liście Free Jazz (Top Albums) i mieszczą się w liczącej dwadzieścia parę pozycji „pierwszej próbie”Free Jazz (Top Albums). Piero Scaruffi, autor A History of Jazz Music uplasował Ascension na pierwszej pozycji listy albumów nagranych w 1965 roku, na czwartej pozycji najlepszych albumów dekady lat 60. oraz na dwunastej pozycji albumów jazzowych wszech czasów.
Obie te płyty są też trudne w odbiorze, choć Ascension w ocenie części krytyków jest bardziej przystępna. Ekkehart Jost pisze o obu płytach: W kolektywnych improwizacjach [albumu] Free Jazz wkłady wszystkich i każdego improwizatora mają pewne melodyczne życie samo w sobie; połączenia motywów i wstawki z różnych części tworzą polifoniczną sieć interakcji. Z drugiej strony w Ascension części współpracują ponad całością, aby utworzyć zmieniające się struktury dźwiękowe, w których jednostka ma zazwyczaj jedynie wtórne znaczenie. Całkiem wyraźnie centralna idea nie polega na produkowaniu sieci przeplatających się niezależnych linii melodycznych, lecz gęstych dźwiękowych kompleksówEkkehart Jost, Free Jazz, s. 89..
Skład Na płycie, obok Coltrane’a, zagrali młodzi muzycy, spośród których większość zyskała wkrótce sławę i podążyła własnymi ścieżkami:
Marion Brown – saksofon altowy John Coltrane – saksofon tenorowy Art Davis – kontrabas Jimmy Garrison – kontrabas Freddie Hubbard – trąbka Dewey Johnson – trąbka Elvin Jones – perkusja Pharoah Sanders – saksofon tenorowy Archie Shepp – saksofon tenorowy John Tchicai – saksofon altowy McCoy Tyner – fortepian
Dwie wersje Zespół nagrał dwie wersje kompozycji oznaczone jako Edition I oraz Edition II. Na płytę winylową Coltrane wybrał wersję pierwszą. Krótko potem stwierdził jednak, że bardziej podoba mu się wersja druga, bo w pierwszej następują po sobie dwa saksofony altowe, co jest monotonne. W efekcie na kolejnych wydaniach płyty winylowej tłoczona była wersja druga, choć na oko płyta z nowszą wersją nie różniła się od tej ze starszą. Na płycie kompaktowej zmieściły się obie wersje.
Soliści Obie wersje różnią się nieznacznie kolejnością wchodzenia solistów:
Ascension – Edition I Wstęp John Coltrane – saksofon tenorowy Dewey Johnson – trąbka Pharoah Sanders – saksofon tenorowy Freddie Hubbard – trąbka Archie Shepp – saksofon tenorowy John Tchicai – saksofon altowy Marion Brown – saksofon altowy McCoy Tyner – fortepian Art Davis i Jimmy Garrison – kontrabasy Elvin Jones – perkusja Zakończenie
Ascension – Edition II Wstęp John Coltrane – saksofon tenorowy Dewey Johnson – trąbka Pharoah Sanders – saksofon tenorowy Freddie Hubbard – trąbka John Tchicai – saksofon altowy Archie Shepp – saksofon tenorowy Marion Brown – saksofon altowy McCoy Tyner – fortepian Art Davis i Jimmy Garrison – kontrabasy Zakończenie
Przypisy
Bibliografia Ekkehart Jost, Free Jazz (The Roots Of Jazz), 1994, Da Capo Press, .
Kategoria:Albumy jazzowe Kategoria:Albumy Johna Coltrane’a Kategoria:Albumy muzyczne wydane w roku 1966 Kategoria:Albumy Impulse! Records Kategoria:Albumy wyprodukowane przez Boba Thielego