Paul Sacher (ur. 28 kwietnia 1906 w Bazylei, zm. 26 maja 1999 w Bazylei) – szwajcarski dyrygent i mecenas sztuki.
Życiorys Dyrygentury uczył się u Felixa Weingartnera. W 1926 założył zespół Basler Kammerorchester, która działał do 1987 roku. W 1941 założył Collegium Musicum Zürich, które działało do 1992 roku. Od początku zamawiał u kompozytorów nowe utwory. Początkowo w kręgu muzyków szwajcarskich, jak Frank Martin, a potem u kompozytorów o międzynarodowej renomie. Mógł sobie na to pozwolić, gdyż dzięki małżeństwu z dziedziczką firmy farmaceutycznej Hoffmann-La Roche dysponował fortuną, która pozwoliła mu zostać jednym z najważniejszych mecenasów muzyki w XX wieku. Zamawiał więc utwory u najsłynniejszych kompozytorów, m.in. u Igora Strawinskiego, Béli Bartóka, Bohuslava Martinů, Arthura Honeggera, Paula Hindemitha, Witolda Lutosławskiego, Richarda Straussa i innych. W 1990 został ogłoszony trzecim najbogatszym człowiekiem na ziemi. W momencie śmierci był w wielu miejscach wymieniany jako najbogatszy człowiek w Europie.
W 1997 otrzymał doktorat honoris causa Akademii Muzycznej w Krakowie.
Utwory skomponowane na zamówienie Sachera Igor Strawinski – Concerto in D Béla Bartók – Divertimento na smyczki, Sonata na dwa fortepiany i perkusję, VI Kwartet smyczkowy, Muzyka na instrumenty strunowe, perkusję i czelestę Richard Strauss – Metamorfozy Bohuslav Martinů – m.in. Koncert podwójny, Concerto da camera Arthur Honegger – im. II i IV Symfonia (Deliciae Basilienses) Frank Martin – m.in. Petite Symphonie Concertante Witold Lutosławski – Koncert podwójny, Chain 2 (dla Anne-Sophie Mutter)
Kolekcja autografów kompozycji, które zamawiał Paul Sacher stała się fundamentem zbiorów, poszerzanych o zakupy rękopisów ze spuścizny różnych kompozytorów. Zasadniczym momentem był zakup spuścizny Igora Strawińskiego w 1983 roku, a potem Antona Weberna. W efekcie powstała fundacja dysponująca ogromną liczbą bezcennych rękopisów i dokumentów najważniejszych kompozytorów XX wieku. Są w niej rękopisy także Witolda Lutosławskiego.
„eSACHERe” Z okazji 70. urodzin Paula Sachera, Mstisław Rostropowicz poprosił 12 zaprzyjaźnionych kompozytorów o napisanie okolicznościowego utworu na wiolonczelę solo. Jako tematu mieli użyć w swoich utworach dźwięków biorących się z nazwiska jubilata (eS, A, C, H, E, Re). Część utworów wykonana została w Zurychu 2 maja 1976.
Kompozytor UtwórConrad BeckFür Paul Sacher: Drei Epigramme für Violoncello soloLuciano BerioLes Mots sont allésPierre BoulezMessagesquisse, pour 7 violoncellesBenjamin BrittenTema „Sacher”Henri DutilleuxTrois Strophes sur le nom de SacherWolfgang FortnerZum Spielen für den 70. Geburtstag: Thema und Variationen für Violoncello SoloAlberto GinasteraPuneña n° 2, op. 45Cristóbal HalffterVariationen über das Thema eSACHEReHans Werner HenzeCapriccio per Paul SacherHeinz HolligerChaconne, für Violoncello SoloKlaus HuberTranspositio ad infinitumWitold LutosławskiSacher-Variation
Przypisy
Linki zewnętrzne AMuz Kraków
BBC feature
Kategoria:Artyści związani z Bazyleą Kategoria:Artyści związani z Zurychem Kategoria:Szwajcarscy dyrygenci Kategoria:Mecenasi sztuki Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1999 Kategoria:Doktorzy honoris causa Akademii Muzycznej w Krakowie