Dwa księżyce – zbiór opowiadań Marii Kuncewiczowej wydany w 1933 r. w Warszawie przez Towarzystwo Wydawnicze „Rój”. thumb|Widok z przedwojennego Kazimierza (mal. Wł. Skoczylas) Obejmuje 20 utworów, których akcja osadzona jest w Kazimierzu nad Wisłą, i powiązanych ze sobą licznymi postaciami. Tytuł, pochodzący od początkowego opowiadania zbioru, nawiązuje do odmiennego rytmu życia oraz widzenia świata symbolizowanego przez księżyc oświetlający nocny Kazimierz:

W tym rozwinięciu tematyki kazimierskiej zawartej w twórczości Adolfa Rudnickiego i Hanny Mortkowicz-Olczakowej, pisarka stworzyła swoisty dokument egzotycznej przeszłości miasteczka, już wtedy popularnego wśród artystycznej elity i letników z miejskiej socjety. W oderwanych szkicach układających się mimo to w spójną całość, z umiejętnością wrażliwego obserwatora przedstawiła wakacyjną koegzystencję barwnego żywiołu artystów oraz miejscowej szarzyzny polsko-żydowskiej. thumb|Rynek w Kazimierzu (mal. Wł. Skoczylas, ok. 1931)

Dlatego o rzeczywistości ukazanej w książce, ocenianej nawet jako „surowa i okrutna”, Hanna Kister pisała: „Tym przede wszystkim jest w książce Kuncewiczowej Kazimierz: piękną i zarazem koszmarną scenografią, groteskowym połączeniem dziwności i realizmu, szokującą wymianą dwóch spektakli: prawdziwego życia stałych mieszkańców miasteczka i teatru cieni, żywych obrazów, rapsodycznego gestu przyjezdnych artystów”„Nowe Książki” 1960..

W VI wydaniu powojennym opowiadania uzupełniono 10 tekstami autorki z „Teki kazimierskiej”, drukowanymi w prasie przedwojennej.

W 1993 r. na podstawie tego zbioru powstał film Dwa księżyce w reżyserii Andrzeja Barańskiego, w którego scenariuszu wykorzystano 19 opowiadań (z pominięciem utworu Majowe stadło). Subtelniejszy lirycznie film daje też pogodniejszy, momentami humorystyczny obraz życia miasteczka niż zawarty w opowiadaniach Kuncewiczowej.

Przypisy

Bibliografia Maria Kuncewiczowa: Dwa księżyce. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1986

Kategoria:Maria Kuncewiczowa Kategoria:Polskie zbiory opowiadań Kategoria:Utwory literackie z 1933