thumb|Tadeusz Sobolewski podpisuje swoją książkę Cannes. Religia kina (2025) - Warszawa, 7 kwietnia 2025 thumb|Tadeusz Sobolewski - Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie, 18 maja 2025 Tadeusz Sobolewski (ur. 31 października 1947 w Warszawie) – polski filolog polski, krytyk filmowy, publicysta, w latach 1990–1994 redaktor naczelny miesięcznika „Kino”, od 1995 publicysta dziennika „Gazeta Wyborcza”.
Życiorys Absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1965) i polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1974–1981 pracował w tygodniku „Film”, a od 1981 w miesięczniku „Kino”, w którym w latach 1990–1994 był redaktorem naczelnym. Jest krytykiem filmowym w „Gazecie Wyborczej” oraz felietonistą miesięcznika „Kino”. Współautor i współprowadzący (razem z Grażyną Torbicką) programu Kocham Kino w Telewizji Polskiej.
Sobolewski współpracował przy realizacji filmów, m.in. jako współautor scenariusza do Golema (1979) w reżyserii Piotra Szulkina oraz jako konsultant przy filmach Pokolenie 89 (reż. Maria Zmarz-Koczanowicz, 2002) i Parę osób, mały czas (w reżyserii i według scenariusza Andrzeja Barańskiego, na podstawie książki Dziennik we dwoje Jadwigi Stańczakowej, 2005). Pojawił się również w epizodycznych rolach w filmach Amator (1979) Krzysztofa Kieślowskiego, Białe małżeństwo (1992) Magdaleny Łazarkiewicz, Miasto (2021) Marcina Sautera.
W 2025 ukazała się jego książka Cannes. Religia kina, będąca zbiorem relacji z festiwalu filmowego w Cannes z lat 1994–2019, w której autor przedstawia swoje doświadczenia z tego wydarzenia oraz refleksje na temat kina autorskiego.
Publikacje książkowe Stare grzechy. Dziennik dziennikarza 1982–83 (II obieg wydawniczy; Grupa Polityczna „Wola”, Warszawa 1988). Dziecko Peerelu. Esej, dziennik (Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2000, ). Malowanie na Targowej (Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2003, ). Za duży blask. O kinie współczesnym (Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2004, ). Człowiek Miron (Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2012, ); wydanie drugie jako: Człowiek Miron. Prywatny portret Białoszewskiego (Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2023, ). Kino swoimi słowami (Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2012, ). Dziennik. Jeszcze jedno zdanie (Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2019, ). Cannes. Religia kina (Wydawnictwo Agora, Warszawa 2025, ).
Ponadto, w 2014 ukazała się książka Mai Komorowskiej i Tadeusza Sobolewskiego Pytania, które się nie kończą (Mazowiecki Instytut Kultury - Czuły Barbarzyńca Press, Warszawa 2014, , ).
Udział w pracach zbiorowych (wybór) Fantazja na żywo. Rozmowa ze Zbigniewem Rybczyńskim [w:] Zbigniew Rybczyński, podróżnik do krainy niemożliwości. Wokół twórczości Zbigniewa Rybczyńskiego (praca zbiorowa pod redakcją Zbigniewa Benedyktowicza; współpraca redakcyjna: Teresa Rutkowska, Ryszard Ciarka; Pracownia Historii i Teorii Filmu-Instytut Sztuki PAN - Komitet Kinematografii , , s. 100–107); Bokserski refleks. Z Jerzym Skolimowskim rozmawia Tadeusz Sobolewski [w:] Skolimowski. Przewodnik Krytyki Politycznej (Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010, , s. 160–175).
Życie prywatne thumb|Anna i Tadeusz Sobolewscy – Warszawa, 7 kwietnia 2025 Jego żoną jest historyk literatury i eseistka Anna Sobolewska, a ich córkami – dziennikarka i krytyczka literacka Justyna Sobolewska oraz Cecylia Sobolewska.
Ordery i odznaczenia Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2025) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005)
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Jury II MFF Horroru i Fantastyki w Madrycie za scenariusz do filmu Golem (1981) Nagroda za scenariusz filmu Golem na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Fantastycznych w Madrycie (1991) Nagroda im. Bolesława Michałka za najlepszą książkę filmową roku 2004, za Za duży blask. O kinie współczesnym (2005) Grand Prix Krajowego Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru TV „Dwa Teatry” za adaptację dla Teatru TV spektaklu Pamiętnik z Powstania Warszawskiego (2005) Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w kategorii "audycja radiowa i program telewizyjny" za program „Kocham Kino” (wspólnie z Grażyną Torbicką) (2009) Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w kategorii "krytyka filmowa" (2013) nominacja do Nagrody Literackiej Nike za Człowiek Miron (2013) Nagroda ZAiKS-u im. Krzysztofa Teodora Toeplitza (2015) nominacja do Nagrody Literackiej Nike za Dziennik. Jeszcze jedno zdanie (2020) Nagroda im. Bolesława Michałka za najlepszą książkę filmową roku 2025, za Cannes. Religia kina (2026)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Tadeusz Sobolewski na łamach „Gazety Wyborczej” Tadeusz Sobolewski w onet.pl Tadeusz Sobolewski: Kino prowadzi mnie przez świat (wywiad); culture.pl, 18 kwietnia 2019 Barbara Hollender, „Cannes. Religia kina”: Kino jak miłość życia; „Rzeczpospolita”, 25 kwietnia 2025
Kategoria:Absolwenci VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z TVP Kategoria:Polscy dziennikarze kulturalni Kategoria:Polscy krytycy filmowi Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Urodzeni w 1947