25 Czapajewska Dywizja Strzelecka () – związek taktyczny piechoty Armii Czerwonej.
Jednostka została utworzona 30 lipca 1918. Brała udział w wojnie polsko-bolszewickiej w ramach 12 Armii, na Froncie Południowo-Zachodnim.
Przed napaścią hitlerowską stacjonowała w rejonie delty Dunaju, gdzie odbywała solidne szkolenie, właściwe jednostkom specjalnym. Rozformowana 30 lipca 1942 roku. Ponowne sformowanie nastąpiło w marcu 1943 roku.
25 Dywizja Strzelecka w czerwcu 1941 roku była w składzie 14 Korpusu Strzeleckiego, 9 Armii Okręgu Odeskiego.
W 1941 w składzie Armii Nadmorskiej broniła Krymu. 5 listopada po tygodniach cofania się jej 31 pułk przebił się do Sewastopola. Jej pozostałe pułki rozbiły w nocnym ataku w Ulu Sała awangardę niemieckiej 72 Dywizji Piechoty. 9 listopada 1941 jej 31 pułk bronił drugiego sektora obrony Sewastopola. Dwa pozostałe pułki broniły trzeciego sektora obrony miasta. 7 czerwca 1942 była atakowana przez niemiecką 50 Dywizję Piechoty. 24 czerwca 1942 skierowana do obrony III sektora Sewastopola. 28 czerwca jej oddziały wycofały się z zajmowanych pozycji i przeszły do odwodu, celem wzmocnienia. 29 czerwca jej resztki zostały rzucone by zatrzymać atak niemiecki w II sektorze obronnym, lecz bez rezultatu.
W 54 pułku strzeleckim należącym do 25 Dywizji Strzeleckiej służyła kobieta snajper Ludmiła Pawliczenko, która w czasie walk zastrzeliła 309 żołnierzy i oficerów niemieckich.
Dowódcy dywizji Siergiej P. Zacharow (6.08 – 29.11.1918); Gaspar Woskanow (29.11.1918 – 5.02.1919); Siergiej P. Zacharow (5.02.1919 – 26.02.1919); Michaił Wielikanow (26.02 – 12.03.1919); F. Ługowienko (cz.p.o., 12.03 – 9.04.1919); Wasilij Czapajew (9.04.1919 – 5.09.1919, poległ w walce); Iwan Kutiakow (6.09.1919 – 24.09.1920); Gaspar Woskanow (24.09 – 8.10.1919); Iwan Kutiakow (8.10.1919 – 30.06.1920); Aleksiej Karpowicz Riazancew (cz.p.o., 30.06 – 18.07.1920); Boris Tal (cz.p.o., 18.07 – 4.08.1920); Aleksandr Bachtin (4.08.1920 – 24.09.1920); W. Pawłowski (24.09.1920 – 9.05.1921); Żan Zonberg (08.1922—06.1924); Wiktor Karłson Grigorij Zamiłackij (08.1924 – 01.1930) Władimir Popow (02.1930 – 08.1931) Władimir Kurdiumow (08.1931 – 02.1934) Wasylij Butyrskij (02.1934 – 05.1935) Michaił Ziuk (4.01.1936 – 15.08.1936) Kuźma Trubnikow (06.1935 – 4.01.1936 oraz 08.1936 – 06.1938) Dmitrij Kislicyn (12.1938, 02.1939 – 11.1940) Afanasij Zacharczenko (1.03.1941 – 20.08.1941) Iwan Pietrow (20.08.1941 – 5.10.1941) Trofim Kołomijec (5.10.1941 – 30.07.1942)
Struktura organizacyjna Skład w czasie II wojny światowej: 31 pułk strzelecki 54 pułk strzelecki 263 pułk strzelecki 160 pułk artylerii 246 pułk artylerii, oraz 308 samodzielny batalion czołgów, dywizjon przeciwpancerny, dywizjon artylerii przeciwlotniczej, batalion rozpoznawczy, batalion saperów i inne służby.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Radzieckie dywizje piechoty Kategoria:Radzieckie dywizje strzeleckie z okresu kampanii wrześniowej Kategoria:Radzieckie jednostki piechoty utworzone w 1918 Kategoria:Radzieckie jednostki piechoty rozwiązane w 1942 Kategoria:Jednostki wojskowe odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Jednostki wojskowe odznaczone Orderem Lenina