Eparchia władywostocka – eparchia Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego z siedzibą we WładywostokuВладивостокская епархия. Jej obecnym (2022) ordynariuszem jest metropolita władywostocki i nadmorski Włodzimierz (Samochin), zaś funkcję katedry pełni sobór Opieki Matki Bożej we Władywostoku. Planowana jest budowa nowego soboru pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego w tym samym mieścieНачинается строительство Спасо-Преображенского кафедрального собора.
Historia Eparchia została powołana do życia 4 czerwca 1898. W momencie rozpoczęcia swojej działalności liczyła 69 czynnych cerkwi i 1 monaster (męski Ussuryjski Monaster Trójcy Świętej i św. Mikołaja). Biskup ordynariusz eparchii nosił tytuł władywostocki i kamczacki. 5 stycznia 1899 katedrę objął biskup Euzebiusz (Nikolski). Według danych z 1900 w eparchii władywostockiej działały 74 parafie obsługiwane przez 72 kapłanów i trzech hieromnichów. W ciągu dziewięciu lat liczby placówek duszpasterskich i duchownych wzrosły odpowiednio do 111 i 114, zaś w 1916 eparchii podlegały 252 czynne świątynie. W tym samym roku z terytorium administratury wydzielono odrębną eparchię kamczacką i zmieniono tytuł ordynariusza na nadmorski i władywostocki.
Eparchia władywostocka prowadziła działalność misyjną wśród rdzennej ludności Kamczatki i regionu władywostockiego, jak i wśród nieprawosławnych zesłańców na Syberię. Jurysdykcyjnie podlegała jej rosyjska misja prawosławna w Korei.
mały|250px|Sobór Zaśnięcia Matki Bożej we Władywostoku, katedra eparchii do lat 20. XX wieku, zniszczona w latach 30. Wskutek wybuchu rosyjskiej wojny domowej na Dalekim Wschodzie Rosji arcybiskup Euzebiusz (Nikolski) nie wrócił do swojej eparchii z Soboru Lokalnego Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, na który wyjechał w 1917 do Moskwy. W grudniu 1918 zarząd eparchii objął biskup czeboksarski Michał (Bogdanow). Do 1922, tj. do zdobycia Władywostoku przez Czerwonych i wejścia Republiki Dalekiego Wschodu do Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, eparchia działała bez przeszkód. W 1923 jej majątek został znacjonalizowany, zaś trzy działające klasztory zamknięte. Do końca lat 30. XX wieku władze radzieckie zamknęły większość czynnych cerkwi, pozostawiając jedynie 14. Część przedrewolucyjnego duchowieństwa eparchii emigrowała w 1922 do Mandżurii razem z wycofującymi się Białymi.
W 1945 eparchia władywostocka została formalnie zlikwidowana i włączona do eparchii chabarowskiej i władywostockiej. Od 1948 jej dawne terytorium należało do eparchii irkuckiej, zaś od 1988 – do eparchii chabarowskiej i władywostockiej.
31 stycznia 1991 eparchia władywostocka została reaktywowana, zaś jej pierwszym ordynariuszem po odnowie został arcybiskup Mikołaj (Szkrumko). W grudniu 1991 na jej terytorium istniało 15 parafii obsługiwanych przez 15 kapłanów. W kolejnych latach liczba nowych lub reaktywowanych parafii systematycznie wzrastała. Ponownie otwarte zostały również klasztory – żeński Ussuryjski Monaster Narodzenia Matki Bożej w 1993 i męski Ussuryjski Monaster Trójcy Świętej i św. Mikołaja w 1995. Według danych z 2006 eparchia liczyła 88 parafii, do których należało 110 cerkwi i kaplic; pracę duszpasterską na jej terenie prowadziło 124 kapłanów. W latach 2003–2019 do eparchii należała również parafia Trójcy Przenajświętszej w Pjongjangu (jedyna parafia prawosławna w Korei Północnej).
W 2011 Święty Synod Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego wydzielił z terytorium eparchii dwie nowe: nachodzką oraz arsienjewskąЖУРНАЛ № 69.
Biskupi mały|200px|Pierwszy prawosławny biskup Władywostoku Euzebiusz (Nikolski) Od momentu powstania eparchią władywostocką zarządzali następujący hierarchowie: Euzebiusz (Nikolski), 1899–1920 Michał (Bogdanow), 1918–1920 Marek (Bakałdin), 1920 Paweł (Wwiedienski), locum tenens, 1922 Cyprian (Komarowski), 1925–1927 Nifont (Fomin), 1927–1928 Pantelejmon (Maksunow), 1928–1929 Marek (Bogolubow), 1929 (według niektórych źródeł nie przyjął nominacji)Марк (Боголюбов) Warsonofiusz (Łuzin), 1930–1932 German (Kokkiel), 1931–1932, locum tenens Benedykt (Plaskin), 1946–1947 Bartłomiej (Gorodcow), locum tenens, 1947–1948 Mikołaj (Szkrumko), 1991–1992 Beniamin (Puszkar), 1992–2018 Włodzimierz (Samochin), 2018-2024 Paweł (Grigorjew), od 2024
Podział administracyjny Eparchia władywostocka dzieli się na następujące dekanaty: Dekanat centralny, Dekanat północny, Dekanat południowy, Dekanat zachodni.
Monastery W 2010 na terytorium eparchii czynne były następujące klasztory: Ussuryjski Monaster Narodzenia Matki Bożej, żeński Ussuryjski Monaster Trójcy Świętej i św. Mikołaja, męski Monaster św. Elżbiety we Władywostoku, żeński Monaster Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Razdolnom, żeński Monaster św. Serafina z Sarowa we Władywostoku, męski
Przypisy
* Eparchia