Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych (łac. Ordo Fratrum Minorum Conventualium, skrót: OFMConv) – katolicki zakon żebraczy należący do rodziny franciszkańskiej, założony przez Franciszka z Asyżu na początku XIII wieku. Zakon stanowi jedną z trzech głównych gałęzi Pierwszego Zakonu Franciszkańskiego, obok Zakonu Braci Mniejszych (Obserwantów) oraz Zakon Braci Mniejszych Kapucynów.
Konwentualni realizują charyzmat franciszkański poprzez życie braterskie we wspólnotach zakonnych, działalność duszpasterską, kaznodziejstwo, pracę naukową oraz działalność misyjną.
Zakon ten dzieli pochodzenie od św. Franciszka i Regułę z dwoma innymi: Zakonem Braci Mniejszych, zwanych w Polsce potocznie: franciszkanami, franciszkanami brązowymi, bernardynami, reformatami oraz Zakonem Braci Mniejszych Kapucynów, zwanych krótko kapucynami. Prócz nich istnieją mniejsze instytuty zakonne opierające się o Regułę św. Franciszka. Do nich wszystkich odnosi się nazwa: I Zakon franciszkański.
Zakon posiada wiele potocznych nazw. W Polsce do nazwy franciszkanie dodaje się czasem przymiotnik: konwentualni, albo czarni. W krajach angielskojęzycznych funkcjonuje nazwa greyfriars (szarzy bracia), w Niemczech: die Minoriten (minoryci).
Strój zakonny Strój zakonny to czarny lub szary habit, przepasany białym sznurem (łac. cingulum) oraz kaptur z pelerynką.
Historia Początki zakonu sięgają wspólnoty braci zgromadzonych wokół św. Franciszka z Asyżu na początku XIII wieku. W 1209 roku Franciszek wraz z pierwszymi towarzyszami uzyskał ustne zatwierdzenie sposobu życia przez papieża Innocentego III. Wspólnota szybko się rozwijała i w krótkim czasie rozprzestrzeniła w wielu krajach Europy.
Po śmierci Franciszka w 1226 roku zakon rozwijał się w różnych kierunkach, co wiązało się z odmiennymi sposobami interpretacji ideału ubóstwa i organizacji życia wspólnotowego. Część wspólnot rozwijała działalność duszpasterską i naukową w większych klasztorach, zwłaszcza w miastach uniwersyteckich i ośrodkach życia kościelnego.
W późnym średniowieczu w zakonie pojawiły się ruchy reformy, które kładły szczególny nacisk na bardziej surowe formy życia według reguły św. Franciszka. Z czasem doprowadziło to do wykształcenia się odrębnych nurtów w obrębie franciszkanów.
W 1517 roku papież Leona X bullą Ite et vos in vineam meam dokonał reorganizacji zakonu, uznając istnienie dwóch głównych gałęzi: obserwantów oraz konwentualnych.
Zakon w Polsce
Pierwsi franciszkanie pojawili się na ziemiach polskich w 1236 we Wrocławiu. Z końcem średniowiecza istniała już siatka klasztorów obejmujących całą Koronę Polską. Wskutek podziałów w łonie Zakonu cała prowincja polska przyjęła konwentualizm.
W ciągu wieków franciszkanie konwentualni wydali jednego świętego i kilku błogosławionych. Byli to m.in.: bł. Jakub Strzemię, bł. Rafał Chyliński. Największy wpływ na zakon i na cały Kościół polski miał św. Maksymilian Kolbe, który pod koniec I wojny światowej założył związany z duchowością franciszkańską ruch o nazwie Rycerstwo Niepokalanej (w 1917) oraz będący jego centralą klasztor w Niepokalanowie (w 1927). Działalność apostolska tego ośrodka zaowocowała licznymi inicjatywami, m.in.: Radiem Niepokalanów, Telewizją Niepokalanów, telewizją internetową FranciszkanieTV czy franciszkańskim wydawnictwem (WOF).
Prowincje Zakonu w Polsce Prowincja św. Antoniego z Padwy i bł. Jakuba Strzemię w Krakowie, założona w 1517 (korzenie 1237); Prowincja Matki Bożej Niepokalanej w Warszawiehttp://www.franciszkanie-warszawa.pl/ Prowincja Franciszkanów Matki Bożej Niepokalanej w Warszawie, założona w 1939; Prowincja św. Maksymiliana Marii Kolbego w Gdańsku, założona w 1986.
Przypisy