thumb|Pomnik bohaterskich żołnierzy Pułku broniących Polski przed Niemcami w 1939 (cmentarz w Redzie) 1 Morski Pułk Strzelców (1 mps) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Historia oddziału Pułk nie występował w organizacji pokojowej Wojska Polskiego. Został zmobilizowany 24 sierpnia 1939 roku przez 1 Morski batalion strzelców.
Pułk składał się z dwóch batalionów, w których służyło 1841 oficerów, podoficerów i strzelców. Jednostka była jednym z głównych trzonów systemu obronnego Wybrzeża w ramach Lądowej Obrony Wybrzeża, której dowódcą był płk Stanisław Dąbek. Zadaniem pułku było: jak najdłużej bronić od zachodu dostępu do Gdyni w pasie ok. 15 km. W przypadku uderzenia przeważających sił niemieckich, opóźnić ich działania na kierunku Wejherowo – Gniewino – Kępa Oksywska.
Od 1 września 1939 pułk był atakowany przez przeważające wojska niemieckie. Walczył głównie z oddziałami 207 Dywizji Piechoty, 32 pułku straży granicznej, 5 pułku kawalerii i batalionu SS-Heimwehr Danzig. Linia obrony została utrzymana do 7 września, jednak przygniatająca przewaga wroga zmusiła jego oddziały do wycofania się. W dniach 8–9 września bronił Redy, jednak otrzymał rozkaz koncentracji na Kępie Oksywskiej, gdzie walczył aż do kapitulacji 19 września.
W czasie 19 dni ciągłej walki straty pułku wyniosły: około 900 zabitych i rannych. W grupie oficerów straty wyniosły 61%, zaś w grupie strzelców 48%. Za czyny wyjątkowego męstwa na polu bitwy w obronie Wybrzeża w 1939, na wniosek Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari, w 1966 nadano 1 Morskiemu pułkowi strzelców Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (nr 13281)Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, A.XII.77, Zarządzenie Rady Trzech z 11 listopada 1966 roku.
Obsada personalna pułku 1 września 1939 Dowództwo dowódca – ppłk Kazimierz Pruszkowski adiutant – kpt. Bronisław Słomczyński (ranny 14 IX 1939) oficer mobilizacyjny – kpt. Konstanty Mizer oficer OPL - ppor. mar. Włodzimierz Cybulski kwatermistrz – kpt. Tadeusz Deszyński oficer płatnik – por. Stanisław Sulatycki oficer żywnościowy – por. Wojciech Stachura lekarz – kpt. dr Kazimierz Dobrowolski
dowódca plutonu zwiadu – por. Tadeusz Dworzański dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. art. Kazimierz Makarowski zastępca dowódcy plutonu artylerii piechoty – ppor. rez. Edward Obertyński dowódca plutonu przeciwpancernego – por. Włodzimierz Biernacki († 14 IX 1939 Stary Dwór) dowódca plutonu łączności – kpt. Stanisław Busiakiewicz dowódca plutonu pionierów – kpt. Mieczysław Dąbrowski (ranny 13 IX 1939) dowódca plutonu przeciwgazowego – por. Tadeusz Żeglicki († 18 IX 1939 Oksywie)
I batalion dowódca batalionu – mjr Seweryn Karol Byszek adiutant – ppor. rez. Jan Henryk Kwiatkowski (ranny 12 IX 1939) oficer płatnik – ppor. rez. Roland Zalesiński oficer żywnościowy – ppor. rez. Józef Mertka 1 kompania – kpt. Wacław Skubik († 13 IX 1939 Gdynia) I pluton – ppor. rez. Walenty Brej II pluton – ppor. rez. Adolf Śledź († 13 IX 1939) III pluton – ppor. rez. Paweł Pankau († 7 IX 1939), następnie ppor. rez. Stefan Jasiuk († 13 IX 1939) 2 kompania – kpt. Stanisław Jan Kosek († 9 IX 1939 Gdynia), następnie por. Jan Penconek († 13 IX 1939) I pluton – ppor. Andrzej Chudy II pluton – ppor. rez. Franciszek Soppa III pluton – ppor. rez. Telesfor Sobczak 3 kompania – kpt. Tadeusz III Nowicki (ranny 12 IX 1939) I pluton – ppor. Ireneusz Ornoch II pluton – ppor. rez. Józef Łozewicz III pluton – ppor. rez. Józef Jan Kotowicz (ranny 12 IX 1939) 1 kompania ckm – por. Tadeusz Kazimierz Witoszyński dowódcy plutonów: ppor. rez. Wojciech Kłosowski († 11 IX 1939) ppor. rez. Franciszek Płotek ppor. rez. Leon Rydz ppor. rez. Edmund Groszewski (ranny 17 IX 1939) ppor. rez. Aleksander Kropidłowski ppor. rez. Józef Niedziałek ppor. rez. Franciszek Widrowski
II batalion dowódca batalionu – kpt. Franciszek Twardowski † 19 IX 1939 Oksywie adiutant – ppor. rez. Leon Bordin oficer płatnik – ppor. rez. Antoni Paszkowski oficer żywnościowy – ppor. rez. Hieronim Przekwas 4 kompania – ppor. Stanisław Skowron I pluton – ppor. rez. Feliks Stałkowski II pluton – ppor. rez. Stanisław Gołuchowski III pluton – ppor. rez. Jerzy Iwanow 5 kompania – por. Michał Spiegolski I pluton – ppor. rez. Jerzy Tadeusz Lachmayer II pluton – ppor. rez. Aleksander Szatkowski (ranny 14 IX 1939) III pluton – ppor. rez. Florian Wysocki 6 kompania – ppor. Alfons Bruno Olkiewicz I pluton – ppor. rez. Stefan Kisielewski († 13 IX 1939) II pluton – ppor. rez. Mieczysław Boryczko (zaginiony 14-15 IX 1939) III pluton – ppor. rez. Antoni Franciszek Owsiany († 13 IX 1939) 2 kompania ckm – ppor. Stanisław Michalik I pluton – ppor. rez. Franciszek Schlosser II pluton – ppor. rez. Paweł Szefka III pluton – ppor. rez. Kazimierz Makurat IV pluton – ppor. rez. Emil Jan Paustian V pluton – ppor. rez. Gabriel Kwiatkowski (ranny 12 IX 1939)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Jednostki wojska przydzielone do Marynarki Wojennej Kategoria:Polskie pułki piechoty z okresu kampanii wrześniowej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Gdyni Kategoria:Jednostki wojskowe odznaczone Orderem Virtuti Militari Kategoria:Polskie jednostki piechoty utworzone w 1939 Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1939