thumb|250px|Mapa etnograficzna guberni chersońskiej według spisu 1897 Gubernia chersońska () – gubernia znajdująca się na południu Imperium Rosyjskiego, istniejąca w latach 1802–1921. Powstała z podziału w 1802 guberni noworosyjskiej, w latach 1802–1803 nosiła nazwę guberni mikołajowskiej. Siedzibą władz guberni był Chersoń. Wchodziła w skład regionu określanego w Imperium Rosyjskim jako Noworosja.
Na północy graniczyła z guberniami połtawską, kijowską i podolską, na południu z Morzem Czarnym i gubernią taurydzką, na wschodzie z guberniami taurydzką i jekaterynosławską, na zachodzie przez Dniestr graniczyła z gubernią besarabską.
Największe miasta guberni to Odessa, Chersoń i Mikołajów.
Podział administracyjny Gubernia dzieliła się na 6 ujezdów:
Demografia Ludność guberni według spisu powszechnego 1897 wynosiła 2 733 612 osób – Ukraińców (53,9%), Rosjan (21,0%), Żydów (11,8%), Mołdawian i Rumunów (5,4%), Niemców (4,5%), Polaków (1,1%), Białorusinów, Bułgarów i Greków.
Ludność w ujezdach według deklarowanego języka ojczystego 1897Pierwszy spis powszechny Imperium Rosyjskiego 1897- Gubernia chersońska- Ludność według języka ojczystego. Ujezd Ukraińcy Rosjanie Żydzi Mołdawianiei Rumuni Niemcy Polacy Bułgarzy Białorusini Grecy Gubernia łącznie 53,9% 21,0% 11,8% 5,4% 4,5% 1,1% 0,9% 0,8% 0,3% Aleksandryjski 85,1% 9,4% 3,7% 0,7% 0,3% 0,2% … 0,6% … Ananijewski 62,0% 11,0% 8,3% 13,5% 3,8% 0,7% 0,2% … … Jelizawetgradzki 66,1% 15,2% 9,4% 6,0% 0,9% 0,4% 0,8% 1,0% … Odeski 21,9% 37,4% 22,0% 1,2% 10,3% 3,0% 1,4% 0,1% 1,2% Tyraspolski 33,3% 16,9% 9,9% 24,9% 9,8% 0,8% 3,7% 0,1% … Chersoński 55,1% 24,6% 11,9% 0,8% 3,5% 0,9% 0,6% 2,1% …
Za czasów Państwa Ukraińskiego (kwiecień-grudzień 1918) gubernia została podzielona na 9 powiatów – oprócz 6 istniejących dotychczas dołączono 3 powiaty z guberni besarabskiej: benderski, akermański i izmailski.
Większość obszaru dawnej guberni chersońskiej wchodzi obecnie w skład obwodu chersońskiego Ukrainy, utworzonego 30 marca 1944 jako obwód USRR.
Miasta thumb|Odessa, ok. 1900 thumb|Mikołajów, 1899 thumb|Jelizawetgrad, ok. 1910 Większość miast guberni została założona za panowania rosyjskiego po zajęciu obszarów Zaporoża kosztem Polski i Jedysanu kosztem Imperium Osmańskiego i Chanatu Krymskiego. Lista największych miast guberni na podstawie danych z carskiego spisu powszechnego z 1897 roku oraz porównanie wcześniejszej i późniejszej przynależności państwowej i administracyjnej: miastopopulacjapaństwo(1569–1667)państwo(1667–1774)państwo(1774–1792)republika radziecka(1924–1940)państwo(od 1991)1.Odessa 403 815border|22px Turcjaborder|22px Turcjaborder|22px Turcja2.Mikołajów 92 012border|22px Turcjaborder|22px Turcja Rosja3.Jelizawietgrad 61 488border|22px Polska Rosja Rosja4.Chersoń 59 07622px Chanat Krymski22px Chanat Krymski Rosja5.Tyraspol 31 616border|22px Turcjaborder|22px Turcjaborder|22px Turcja6.Anańjiw 16 684border|22px Turcjaborder|22px Turcjaborder|22px Turcja7.Wozniesieńsk 15 748border|22px Turcjaborder|22px Turcja Rosja8.Bobryniec 14 281border|22px Polska Rosja Rosja9.Aleksandria 14 007border|22px Polska Rosja Rosja10.Berysław 12 149border|22px Turcjaborder|22px Turcja Rosja
Przypisy
Bibliografia Херсонская губерния Энциклопедия Брокгауза Ф.А. и Ефрона И.А.
Chersońska Kategoria:Geografia historyczna Ukrainy Kategoria:Chersoń