Christiansfeld – miasto w Danii, w regionie Dania Południowa, w gminie Kolding.
Historycznie jest związane z kościołem braci morawskich. W 2015 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Geografia Położenie Christiansfeld leży w gminie Kolding w regionie Dania Południowa, pomiędzy miastami Kolding i Haderslev .
Demografia W 2022 roku miasto zamieszkiwało 2977 osób, a przy powierzchni 2,4 km² gęstość zaludnienia wynosiła 1263 os./km².
Historia Miasto powstało z inicjatywy króla Danii Chrystiana VII (1749–1808), który pod wrażeniem kunsztu rzemieślników i kupców braci morawskich poznanych w holenderskim Zeist, w 1771 roku zezwolił braciom morawskim na założenie kolonii na ziemi królewskiej Tyrstrup. Kolonia – nazwana na cześć króla Christiansfeld – została założona 1 kwietnia 1773 roku. Osada została wzniesiona zgodnie z założeniami planistycznymi wspólnoty kościelnej – wokół centralnie położonego placu kościelnego. Zbudowano kościół z plebanią, domy mieszkalne, szkoły i hotel. Inspiracją dla kolonii Christiansfeld były inne osady braci morawskich w Europie takich jak saksońskie Herrnhut. Plan kolonii był wzorowany na planach osad Herrnhaag i Gnadau.
Bracia morawscy zostali zwolnieni ze składania przysięgi na wierność królowi i otrzymali liczne przywileje. W Christiansfeld kwitło rzemiosło – wyprawiano skóry, szyto rękawiczki, produkowano świece, tytoń i mydło. Kolonia szybko się rozwijała – ok. 1800 roku liczyła 732 członków. Okres jej świetności zakończyła wojna duńska w 1864 roku, w wyniku której Holsztyn uzyskała Austria, Szlezwik przypadł Prusom, a państwo duńskie zostało okrojone, przez co Christiansfeld utraciło swoje zaplecze.
W 2015 roku Christiansfeld zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Urbanistyka i architektura Miasto stanowi bardzo dobrze zachowany przykład realizacji założeń planistycznych braci morawskich, zakładających rozwój osady wokół centralnie położonego placu kościelnego. Plac położony jest między dwoma głównymi ulicami – biegnącymi równolegle ze wschodu na zachód – Lindegade na południu i Nørregade na północy. Przy placu oprócz kościoła, zlokalizowano plebanie, dom sióstr i dom burmistrza.
Przy ulicach o szerokości 24 alenów hamburskich wyznaczono działki o szerokości od 20 do 40 alenów, na których stanęły domy mieszkalne z ogrodami zorientowanymi na północ i południe. Ulice obsadzono drzewami lipowymi w odstępach 8 alenów.
Na peryferiach miasta zlokalizowano budynki użyteczności publicznej, w tym domy dla wdów oraz dla kawalerów i niezamężnych kobiet. Na obrzeżach znajdowały się pola uprawne.
Zabudowa, zgodnie z modelem urbanistyki protestanckiej, jest jednorodna, prosta i pozbawiona zdobień. Budynki wzniesione z żółtej cegły przykrywają dachy z czerwonej dachówki. Większość gmachów powstała w ciągu 40 lat.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Miasta w Danii Południowej Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO w Danii Kategoria:Zabytki Danii