Brytyjskie okręty podwodne typu T (lub Triton) – typ okrętów podwodnych. Zaprojektowany w latach 30. XX wieku, by zastąpić okręty podwodne typu O / Odin, P / Parthian i R / Rainbow. Składał się z 53 jednostek zbudowanych na krótko przed lub w czasie II wojny światowej. Okręty tego typu odegrały dużą rolę w operacjach podwodnych Royal Navy. Cztery jednostki służące w marynarce wojennej Holandii nosiły nazwę typu Zwaardfisch.

W dekadzie po wojnie starsze okręty zostały zezłomowane, a pozostałe zostały przerobione do zadań przeciwpodwodnych by zwalczać rosnące zagrożenie ze strony ZSRR. Royal Navy wycofała ostatni okręt tego typu ze służby operacyjnej w 1969, ale zachowała jeden okręt na stałe zacumowany jako jednostkę szkoleniową do 1974. Ostatnia jednostka tego typu służyła pod banderą izraelską do 1977.

Jednostki 1 Grupy Piętnaście jednostek zostało zamówionych w ramach programu z lat: 1935 („Triton”), 1936 (kolejna czwórka), 1937 (kolejna siódemka) i 1938 (ostatnia trójka). Jedynie sześć jednostek (mniej niż połowa) przetrwało wojnę.

„Triton” (zatonął na Adriatyku 18 grudnia 1940) „Thetis” (zatonął w czasie prób, został podniesiony i przywrócony do służby jako „Thunderbolt”; zatopiony przez włoską korwetę „Cicogna” w Cieśninie Mesyńskiej 14 marca 1942) „Tribune”

„Triumph” (utracony, prawdopodobnie na włoskich minach, on 14 January 1942) „Taku” „Tarpon” (prawdopodobnie zatopiony przez niemiecki trałowiec „M-6” 14 kwietnia 1940) „Thistle” (storpedowany przez „U-4” 10 kwietnia 1940) (prawdopodobnie zatopiony przez niemiecki okręt „UJ-2210” 27 lutego 1943) „Triad” (zatopiony przez ogień artyleryjski z włoskiego okrętu podwodnego „Enrico Toti” w Zatoce Tarenckiej 15 października 1940)

„Talisman” (utracony, prawdopodobnie na włoskich minach, 17 września 1942) „Tetrarch”, jedyna jednostka ukończona z wyposażeniem do stawiania min (utracony, prawdopodobnie na włoskich minach, 2 listopada 1941) „Torbay”

Jednostki 2 Grupy Siedem jednostek zostało zamówionych na podstawie 1939 War Emergency Programme. Pierwszy „Thrasher” został zwodowany 5 listopada 1940. Zewnętrzne dziobowe wyrzutnie torpedowe zostały przesunięte siedem stóp w kierunku rufy by polepszyć dzielność morską. Dwie zewnętrzne wyrzutnie torpedowe umieszczone przed kioskiem zostały przesunięte na kiosk i skierowane w kierunku rufy. Łącznie okręty miały osiem dziobowych i trzy rufowe wyrzutnie torped. Wszystkie okręty drugiej grupy zostały wysłane na Morze Śródziemne – jedynie „Thrasher” i „Trusty” wróciły.

„Tempest” (zatopiony przez włoski torpedowiec typu Spica „Circe” 13 lutego 1942) „Thorn” (zatopiony przez włoski torpedowiec typu Orsa „Pegaso” 6 sierpnia 1942)

„Traveller” (utracony, prawdopodobnie na włoskich minach, 12 grudnia 1942) „Trooper” (utracony, prawdopodobnie na niemieckich minach, 14 października 1943) „Trusty” „Turbulent” (zatopiony przez włoskie torpedowce 12 marca 1943) „Turbulent” zatopił wrogie jednostki o łącznej pojemności przekraczającej 90 000 BRT. Był bombardowany bombami głębinowymi ponad 250 razy

Jednostki 3 Grupy thumb|HMS „Totem” we wrześniu 1945 Wojenne pochodzenie tych jednostek było widoczne w wyposażeniu (m.in. miały tylko jedną kotwicę). Większość rur wewnętrznych było stalowych, a nie miedzianych. Pierwszą jednostkę zwodowano 10 czerwca 1942. Spawanie stopniowo zastępowało nitowanie. Niektóre okręty ukończono całkowicie spawane, co dało im większą głębokość zanurzenia – 350 stóp (107 m).

W ramach programu 1940 zostało zamówionych dziewięć okrętów: „P311” (utracony, prawdopodobnie na włoskich minach, zanim nazwa „Tutankhamen” została formalnie przydzielona) „Trespasser” „Taurus” (później holenderski „Dolfijn”) „Tactician” „Truculent” (zatonął w kolizji 12 stycznia 1950) „Templar” „Tally-Ho” „Tantalus” „Tantivy”

Siedemnaście okrętów zostało zamówionych w ramach programu 1941: „Telemachus” „Talent” (P322) (później holenderski „Zwaardvisch”) „Terrapin” „Thorough” „Thule” „Tudor” „Tireless” „Token” „Tradewind” „Trenchant” „Tiptoe” „Trump” „Taciturn” „Tapir” (później holenderski „Zeehond (2)”) „Tarn” (później holenderski „Tijgerhaai”) „Talent” (P337) „Teredo”

Czternaście jednostek zostało zamówionych w programie z 1942, ale tylko pięć zostało ukończonych: „Tabard” „Totem” (utracony w wypadku w czasie podróży do Izraela jako INS „Dakar”) „Truncheon” (później izraelski INS „Dolphin”) „Turpin” (później izraelski INS „Lewiatan”) „Thermopylae”

Kolejne dziewięć jednostek zostało zamówionych, ale zostały anulowane 29 października 1945, po zakończeniu działań wojennych „Thor” (zwodowany 18 kwietnia 1944, ale nie ukończony) „Tiara” (zwodowany 18 kwietnia 1944, ale nie ukończony) „Theban” (P341) „Talent” (P343) „Threat” (P344) oraz cztery nienazwane okręty (P345, P346, P347 and P348).

Przekazane Holandii „Tijgerhaai” (ex-„Tarn”) „Zwaardvisch” (ex-„Talent”) „Zeehond (2)” (ex-„Tapir”) „Dolfijn” (ex-„Taurus”)

Przypisy

Bibliografia