Józef Dunin-Borkowski (ur. 19 lutego 1879 we Florencji, zm. 3 lipca 1920) – major kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari. Pośmiertnie został awansowany na podpułkownika.

Życiorys Józef Dunin-Borkowski urodził się 19 lutego 1879 we Florencji, w rodzinie ziemiańskiej pochodzącej z Podola. Ukończył gimnazjum w PiotrkowieMarek Gałęzowski, Józef Dunin-Borkowski [w:] Gałęzowski M., „Pilnujcie honoru sztandaru pułkowego”. Oficerowie Legionów Polskich polegli w wojnie polsko-bolszewickiej, Warszawa: IPN, 2024, s. 21.. W latach 1897–1898 odbył jednoroczną obowiązkową służbę wojskową w armii rosyjskiej w tatarskim pułku jazdy, gdzie otrzymał stopień chorążego rezerwy. W latach 1897–1899 studiował na Uniwersytecie w Zurychu, później na Uniwersytecie w Berlinie. Przerwał studia w 1900 r., po czym rozpoczął je w Technische Hochschule w Dreźnie (pozostawał tam do 1906 r., nie jest pewne, czy ukończył naukę). Równocześnie, w roku akademickim 1904/1905, kształcił się na Uniwersytecie we Fryburgu. W jego aktach wojskowych znajduje się też informacja o uzyskaniu doktoratu z chemii na paryskiej SorbonieIbidem, s. 21..

10 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Otrzymał dowództwo tworzonego II plutonu 2 szwadronu Legionów. Z jednostką przeszedł kampanię karpacką. 29 września został mianowany chorążym, a 30 listopada 1914 – podporucznikiem kawalerii. Na początku maja 1915 roku Dunin-Borkowski został skierowany do Zdani koła Radomska, gdzie powierzono mu organizację 5 szwadronu kawalerii, nad którym objął dowództwo. Po śmierci rot. Zbigniewa Dunina-Wąsowicza w szarży pod Rokitną, Józef Dunin-Borkowski powrócił do 2 szwadronu. 9 sierpnia 1915 został mianowany porucznikiem. W tym samym miesiącu wrócił do 2 pułku ułanów na stanowisko dowódcy 5 szwadronu. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, służył w Polskim Korpusie Posiłkowym. Został mianowany dowódcą 2 pułk ułanów Legionów Polskich. W czasie bitwy pod Rarańczą dostał się do niewoli austriackiej gdzie przebywał do 29 września 1918 roku. Był internowany w obozie w Huszt na Węgrzech.

31 października 1918 roku został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznikaDz. Rozp. MSWojsk. Nr 3 z 4 listopada 1918 roku, poz. 29.. 8 listopada tego roku został mianowany rotmistrzem. W tym samym miesiącu, w Dębicy, przystąpił do organizacji pułku jazdy, który początkowo nosił nazwę 2 pułk strzelców konnych, a w czerwcu 1919 roku został przemianowany na 9 pułk ułanów. Z dniem 30 maja 1919 roku został zatwierdzony na stanowisku tymczasowego dowódcy pułkuDz. Rozk. Wojsk. Nr 70 z 26 czerwca 1919 roku, poz. 2259.. Na czele pułku walczył w najpierw z Ukraińcami, a następnie w wojnie z bolszewikami. 1 grudnia 1919 roku został mianowany majorem. Brał udział w wyprawie kijowskiej oraz w walkach obronnych w czasie odwrotu. Walcząc często w pierwszej linii, wyróżnił się m.in. 26 kwietnia przy zdobyciu Koziatyna, czym zyskał uznanie Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego. 1 czerwca w pierwszym boju z Armią Konną Budionnego pod Rohoźną osobiście prowadził szarżę przeciw bolszewikom. Podobnie wyróżnił się 11 czerwca w boju pod CzerwonąMarek Gałęzowski, Józef Dunin-Borkowski [w:] Gałęzowski M., „Pilnujcie honoru sztandaru pułkowego”. Oficerowie Legionów Polskich polegli w wojnie polsko-bolszewickiej, Warszawa: IPN, 2024, s. 30.. 3 lipca 1920 roku zginął w czasie obrony mostu na rzece Horyń pod wsią Zozulińce, 3 km od stacji kolejowej Ożenin w kierunku Czerniachowa. Został pochowany na cmentarzu w Dębicy. Pośmiertnie został awansowany na podpułkownika.

3 lipca 1922 w miejscu, w miejscu w którym poległ podpułkownik Józef Dunin-Borkowski, odbyła się uroczystość wzniesienia kurhanu kresowego.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3490 – pośmiertnie, 1921 Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 22 grudnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.

Przypisy

Bibliografia

Marek Gałęzowski, Józef Dunin-Borkowski [w:] Gałęzowski M., „Pilnujcie honoru sztandaru pułkowego”. Oficerowie Legionów Polskich polegli w wojnie polsko-bolszewickiej, Warszawa: IPN, 2024, s. 21-31.

Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,

Linki zewnętrzne Publikacje Józefa Dunin-Borkowskiego w bibliotece Polona

Kategoria:Podpułkownicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie kawalerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Polegli w wojnie polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wyprawy kijowskiej (1920) Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Urodzeni w 1879 Kategoria:Zmarli w 1920 Kategoria:Internowani w Huszt Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego (Rada Regencyjna) Kategoria:Ludzie urodzeni we Florencji Kategoria:Dowódcy 9 Pułku Ułanów Małopolskich