thumb|Śródnabłonkowe zmiany dysplastyczne małego stopnia (ang. LSIL) thumb|Śródnabłonkowe zmiany dysplastyczne dużego stopnia (ang. HSIL) thumb|Gruczolakorak System Bethesda () – klasyfikacja obrazów cytologicznych uzyskanych rozmazów z pochwowej części szyjki macicy. Klasyfikację zaproponowano w 1988 roku, następnie modyfikowano w latach 1991, 2001 i 2014. System Bethesda stosowany jest także do klasyfikacji obrazów z biopsji tarczycy.
W klasyfikacji Bethesda obraz cytologiczny klasyfikuje się jako: prawidłowy LSIL (ang. low-grade squamous intraepithelial lesion) – śródnabłonkowe zmiany dysplastyczne małego stopnia – odpowiednik CIN I HSIL (ang. high-grade squamous intraepithelial lesion) – śródnabłonkowe zmiany dysplastyczne dużego stopnia – odpowiednik CIN II i CIN III
Poza tym, według najnowszych wytycznych z 2001 roku, wprowadzono określenia dla tych komórek rozmazu, które wykazują cechy morfologiczne nie pozwalające ich zakwalifikować do LSIL czy HSIL; są to ASC (ang. atypical squamous cells), podzielone na podkategorie ASC-US (ang. atypical squamous cells of undetermined significance) i ASC-H (ang. atypical squamous cells – cannot exclude HSIL).
Wzór protokołu oceny cytologicznej rozmazu według wytycznych Bethesda 2001 dla rozmazu z szyjki macicy A Typ preparatu cytologicznego Konwencjonalny rozmaz cytologiczny albo preparat wykonany inną techniką (np. ThinPrep) B Jakość rozmazu BI Rozmaz nadaje się do oceny cytologicznej (obecność lub brak komórek kanałowych szyjki macicy, obecność komórek zapalnych, obecność erytrocytów, inne) BII Rozmaz nie nadaje się do oceny cytologicznej (nie wykonano procedury technicznej albo preparat opracowany technicznie i oceniony, ale: ubogokomórkowy, zbyt podsuszony, źle utrwalony, nieczytelny z powodu licznych komórek zapalnych, erytrocytów, z innych powodów) C Ogólna charakterystyka rozmazu CI Nie stwierdza się cech śródnabłonkowej neoplazji (CIN) ani raka CII Obraz cytologiczny jest nieprawidłowy (zobacz interpretacja/ wynik) CIII Inne cechy (np. komórki endometrialne u kobiet ≥ 40 roku życia; zobacz interpretacja/ wynik) D Ocena za pomocą urządzeń automatycznych E Badania dodatkowe F Interpretacja/ wynik FI Nie stwierdza się cech śródnabłonkowej neoplazji ani raka
a) czynniki infekcyjne
Trichomonas vaginalis grzyby, morfologicznie odpowiadające Candida zmiany flory bakteryjnej bakterie morfologicznie odpowiadające Actinomyces zmiany cytologiczne odpowiadające Chlamydia zmiany cytologiczne odpowiadające HSV b) inne zmiany nienowotworowe
zmiany odczynowe związane z zapaleniem zmiany odczynowe związane z radioterapią IUD (wkładka domaciczna) c) komórki gruczołowe po histerektomii
d) atrofia FII Inne zmianyObecność komórek endometrialnych w rozmazie u kobiet ≥ 40 roku życia FIII Nieprawidłowe komórki nabłonkowe a) komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego nieprawidłowe komórki nabłonka wielowarstwowego płaskiego o nieokreślonym znaczeniu (ASC-US) nie można wykluczyć HSIL (ASC-H) zmiana środpłaskonabłonkowa małego stopnia (LSIL) (w tym: HPV/CIN I) zmiana śródpłaskonabłonkowa dużego stopnia (HSIL) (w tym: CIS/ CIN II/ CIN III) z cechami budzącymi podejrzenie inwazji rak płaskonabłonkowy b) komórki gruczołowe (AGC, ang. atypical glandular cells) nieprawidłowe (atypowe) komórki endocerwikalne komórki endometrialne komórki gruczołowe nieprawidłowe (atypowe) komórki endocerwikalne prawdopodobnie nowotworowe komórki gruczołowe prawdopodobnie nowotworowe gruczolakorak endocerwikalny in situ gruczolakorak endocerwikalny endometrialny pozamaciczny bliżej nieokreślony (NOS, not otherwise specified) FIV Inne nowotwory złośliwe G Wyjaśnienia i sugestie
Przypisy
Linki zewnętrzne https://web.archive.org/web/20081223051738/http://nih.techriver.net/
Kategoria:Patomorfologia Kategoria:Ginekologia