thumb|Mateusz Pakuła (L), Festiwal Reportażu, 2023 thumb|Eliza Kącka, Grzegorz Bogdał, Mateusz Pakuła thumb|Dorota Oczak-Stach, Marcin Szczygielski, Mateusz Pakuła Mateusz Pakuła (ur. 1983 w Kielcach) – polski pisarz i reżyser. Prozaik i dramatopisarz, autor kilkudziesięciu sztuk teatralnych, dramaturg, adaptator, twórca słuchowisk radiowych.

Laureat Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej (2014) i jej czterokrotny finalista, laureat Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza (2022) i Olśnień Onetu (2024), nominowany do Nagrody Literackiej Gdynia (2022), Paszportu Polityki (2023) i Nagrody Literackiej Nike (2025).

Jako prozaik zadebiutował książką Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję, która została uznana za jedną z najciekawszych książek 2021 roku i nominowana do Odkryć Empiku, Nagrody Literackiej Gdynia oraz Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza (wyróżniona rezydencją w Vence), znalazła się także w finałowej piątce europejskiej Prix Grand Continent. Spektakl na podstawie Jak nie zabiłem…, w adaptacji i reżyserii autora, został okrzyknięty najważniejszym spektaklem ostatnich sezonów, zdobył do tej pory dwadzieścia sześć nagród - zespołowych i indywidualnych, w tym czterokrotnie Grand Prix (m.in. Międzynarodowego Festiwalu Boska Komedia i Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej).

W sierpniu 2024 roku ukazała się jego druga książka prozatorska, Skóra po dziadku (finał Prix Grand Continent, nominacja do Nike), a w lutym 2025 - powieść dla młodzieży pt. Lucek, Ludwika i Sprawa Świętego Jogurta.

Życiorys Urodził się i dorastał w Kielcach. W 2002 roku ukończył I LO im. S. Żeromskiego w Kielcach. W latach 2002–2003 studiował filozofię na Uniwersytecie Łódzkim, a w latach 2003–2006 polonistykę, ze specjalizacją wiedza o kulturze, na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 2006 rozpoczął studia na Wydziale Reżyserii Dramatu PWST im. L. Solskiego w Krakowie, na kierunku dramaturgii, które ukończył w 2009 roku. Członek Unii LiterackiejCzłonkowie UL.

Od 2024 roku pedagog na WRD AST w Krakowie.

Twórczość Wydawnictwa Proza:

Lucek, Ludwika i Sprawa Świętego Jogurta (Agora dla dzieci, Warszawa 2025); Skóra po dziadku (AGORA, Warszawa 2024); Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję (Nisza, Warszawa 2021);

Dramat:

Chaos pierwszego poziomu (Lokator, Kraków 2020); Wieloryb the Globe (Lokator, Kraków 2016);

Panoptikos (Lokator, Kraków 2015), Na końcu łańcucha (Fundacja SPLOT, Kraków 2012), Kowboj Parówka i trzy inne sztuki (Fundacja SPLOT, Kraków 2012), Biały Dmuchawiec. Pięć sztuk teatralnych (Fundacja SPLOT, Kraków 2010).

Realizacje teatralne, radiowe i telewizyjne 2025

Król Narcyz. Słuchowisko o Karolu Szymanowskim - Radio Kraków, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, reż. M. Pakuła. Skóra po dziadku – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie / Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, reż. M. Pakuła.

2024

Latający Potwór Spaghetti - Teatr Łaźnia Nowa, reż. M. Pakuła. Złote Płyty - Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu, reż. M. Pakuła. Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję - Teatr Telewizji, reż. M. Pakuła.

2023 Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie / Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, reż. M. Pakuła. 2020

Lem vs P. K. Dick - Teatr Łaźnia Nowa, reż. M. Pakuła. Chaos pierwszego poziomu - Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, reż. M. Pakuła.

2019

Jungle people - Teatr Animacji w Poznaniu, reż. M. Pakuła

2015 Lordy Lord Kantor/ Lord Milord/ Lord Herling- Teatr im. S. Żeromskiego w Kielcach, reż. E. Rysová/ M. Pakuła. Mój niepokój ma przy sobie broń – Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Białymstoku, reż. A. Biziuk. 2014 Jungle People – PWSFTviT w Łodzi, reż. P. Świątek. Lord Kantor – słuchowisko – prapremiera – otwarcie nowej Cricoteki / Radio Kraków, reż. M. Pakuła. Miki mister DJ – słuchowisko – Český rozhlas Vltava, reż. T. Soldán, tłum. E. Rysová. Twardy gnat, martwy świat – Teatr im. S. Żeromskiego w Kielcach, reż. E. Rysová. 2013 Mój niepokój ma przy sobie broń – Teatr Żeromskiego w Kielcach, reż. J. Mark. Smutki tropików – 6. Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia / Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. P. Świątek. 2012 Wejście Smoka. Trailer – Czytelnia Dramatu ACK UMCS „Chatka Żaka”, reż. D. Adamczyk. Miki mister DJ – Teatr Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim, reż. J. Peszek. Miki mister DJ – Teatr Miejski w Gdyni, reż. A. Olsten. Źle ma się kraj – Teatr Polski w Bydgoszczy, reż. W. Szczawińska. Na końcu łańcucha – Teatr Osterwy w Lublinie, reż E. Rysová. 2011 Wejście Smoka. Trailer – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. B.Szydłowski. Książę Niezłom – Teatr Jaracza w Olsztynie, reż. J. Pawłowska. KonradMaszyna – Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, reż. B. Szydłowski. 2010 Don Kiszot – Teatr Dramatyczny w Warszawie, reż. M. Podstawny. Biały Dmuchawiec – Teatr Osterwy w Lublinie, reż. K. Babicki. 2009 Sło – Wrocławski Teatr Lalek, reż. J. Peszek. Franciszek, sen everymana – Wrocławski Teatr Lalek, reż. J. Denejko.

Adaptacje i dramaturgie 2015 Sen nocy letniej według Williama Shakespeare’a – Teatr Kochanowskiego w Opolu, reż. P. Świątek – realizator spektaklu: dramaturgia. 2014 Rękopis znaleziony w Saragossie według Jana Potockiego – Teatr Kochanowskiego w Opolu, reż. P. Świątek – realizator spektaklu: adaptacja, dramaturgia. 2013 Dżuma według Alberta Camusa – Teatr Kochanowskiego w Opolu, reż. P. Świątek – realizator spektaklu: adaptacja, dramaturgia. Radio za żelazną kurtyną według Anne Applebaum – słuchowisko – Radio Kraków, reż. E. Ziębla – realizator spektaklu: scenariusz. 2012 Paw królowej według powieści Doroty Masłowskiej – Stary Teatr w Krakowie, reż. P. Świątek – realizator spektaklu: adaptacja, dramaturgia. 2011 Wroniec według Jacka Dukaja – Wrocławski Teatr Lalek, reż. J. Peszek – realizator spektaklu: adaptacja. Komedia. Szczęśliwe dni.Ostatnia taśma Krappa według Samuela Becketta – Teatr Kochanowskiego w Opolu, reż. P. Świątek – realizator spektaklu: scenariusz, dramaturgia. 2010 Dwanaście stacji według poematu Tomasza Różyckiego – Stary Teatr w Krakowie, reż. E. Rysová – realizator spektaklu: adaptacja, dramaturgia. 2009 Co w trawie piszczy Lidii Amejko i Marcina Czuba – Wrocławski Teatr Lalek, reż. R. Kasiukiewicz – realizator spektaklu: opracowanie dramaturgiczne scenariusza.

Nagrody i wyróżnienia 2025 Nagroda im. Tadeusza Boya-Żeleńskiegohttps://e-teatr.pl/warszawa-mateusz-pakula-laureatem-nagrody-im-tadeusza-zelenskiego-boya-za-rok-2025-60141 2024 Nagroda Miasta Kielce 2023 Grand Prix 29. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej dla spektaklu Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję autorstwa i w reżyserii Mateusza Pakuły. Laureat 29. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej za tekst Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję. 2022 Nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia w kategorii proza za Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję Zdobywca Nagrody Literackiej ArtRage z Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję Nominowany do Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza za Jak nie zabiłem swojego ojca i jak bardzo tego żałuję; otrzymał miesięczną rezydencję literacką w Vence

2014 Laureat VII edycji Konkursu o Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną (tekst dramatyczny Smutki tropików). Finalista 20. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej (jako autor sztuki Smutki tropików). 2013 Finalista VI edycji Konkursu o Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną (tekst dramatyczny Mój niepokój ma przy sobie broń). Laureat 19. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej (wyróżnienie indywidualne za tekst dramatyczny Mój niepokój ma przy sobie broń), finalista tego Konkursu jako autor adaptacji i dramaturg spektaklu Paw królowej, oraz jako współautor sztuki Źle ma się kraj. Laureat XIII Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość przedstawiona” w Zabrzu (nagroda za sceniczną adaptację utworu Doroty Masłowskiej Paw królowej). Finalista „Talentów Trójki” 2013 Wymieniany wielokrotnie w prestiżowym rankingu miesięcznika „Teatr” jako autor najlepszej nowej polskiej sztuki (Mój niepokój ma przy sobie broń) i najlepszej adaptacji (Paw królowej) w sezonie 2012/2013. Zdobywca Nagrody Magnolii dla realizatorów i wykonawców spektaklu Paw królowej z Narodowego Starego Teatru w Krakowie na 48. Przegląd Teatrów Małych Form Kontrapunkt w Szczecinie. 2011 Finalista IV edycji Konkursu o Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną (tekst dramatyczny Miki mister DJ). Finalista 17. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej jako autor sztuki KonradMaszyna. Nominowany do nagrody TVP Kultura „Gwarancje Kultury” za najbardziej obiecujący debiut 2010 roku (za zbiór Biały Dmuchawiec. Pięć sztuk teatralnych). Uczestnik festiwalu Mitteleuropäisches Theaterkarussell, Theater Brett w Wiedniu – (gdzie odbyło się czytanie sceniczne niemieckiego przekładu sztuki KonradMaszyna – KonradMaschine). Uczestnik ІІІ Festiwalu współczesnej dramaturgii „Drama.UA” we Lwowie – (gdzie odbyło się czytanie sceniczne ukraińskiego przekładu sztuki Na końcu łańcucha). 2010 Finalista 16. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej jako autor sztuki Biały Dmuchawiec oraz współautor scenariusza spektaklu Co w trawie piszczy. Otrzymanie Stypendium Twórczego Miasta Krakowa w dziedzinie literatury. 2008 Finalista I edycji Konkursu o Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną (tekst dramatyczny Biały Dmuchawiec – wyróżniony przez jury tego konkursu jako najlepszy debiut roku).

Przypisy

Linki zewnętrzne

https://mateuszpakula.com/ – strona oficjalna Mateusza Pakuły [dostęp 2025-03-25]

Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Kielcach Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Laureaci Nagrody im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Kielce Kategoria:Ludzie urodzeni w Kielcach Kategoria:Polscy dramaturdzy XXI wieku Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Członkowie Unii Literackiej Kategoria:Urodzeni w 1983