Szczeciniec (Thryonomys) – rodzaj afrykańskich ssaków z rodziny szczecińcowatych (Thryonomyidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce (Senegal, Gambia, Gwinea, Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghana, Togo, Benin, Nigeria, Kamerun, Czad, Sudan, Etiopia, Gwinea Równikowa, Gabon, Kongo, Demokratyczna Republika Konga, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenia, Tanzania, Malawi, Zambia, Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambik, Eswatini i Południowa Afryka).
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 410–770 mm, długość ogona 110–195 mm; masa ciała samic 1,7–3,8 kg, samców 1,4–5,2 kg (wyjątkowo do 9 kg).
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1867 roku austriacki przyrodnik Leopold Fitzinger w artykule zatytułowanym Próba naturalnego rozmieszczenia gryzoni (Rodentia), opublikowanym w czasopiśmie „Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) szczeciniec większy (T. swinderianus). Wcześniejsza nazwa – Aulacodus – którą ukuł w 1827 roku holenderski zoolog Coenraad Jacob Temminck, okazała się młodszym homonimem rodzaju chrząszczy który został opisany w 1822 roku.
Etymologia Aulacodus (Aulacodes): gr. αυλαξ aulax, αυλακος aulakos ‘bruzda, rowek’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Aulacodus swinderianus . Thryonomys: thruon ‘trzcina’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’; prawdopodobnie aluzja do życia wśród trzcin tego gryzonia. Triaulacodus: gr. τρι- tri- ‘trzy-’; rodzaj Aulacodus . Choeromys (Chaeromys, Chraeomys): gr. χοιρος khoiros ‘świnia’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Aulacodus gregorianus .
Podział systematyczny Do rodzaju Thryonomys należą dwa występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxThryonomys swinderianus(Temminck, 1827)szczeciniec większygatunek monotypowySenegal na wschód do Sudanu, na południe do wschodniej Południowej Afryki: nieobecny na Półwyspie Somalijskim, środkowo-zachodniej i suchej południowo-zachodniej AfryceDC: 63–77 cmDO: 16–19,5 cmMC: 3,2–9 kgThryonomys gregorianus(O. Thomas, 1894)szczeciniec mniejszygatunek monotypowytropikalna Afryka Środkowa i Wschodnia w północnym Kamerunie i południowym Czadzie na wschód do zachodniej Etiopii i Kenii na południe do Zimbabwe i północno-zachodniego Mozambiku; zakres wysokości: do 2600 m n.p.m.DC: 41–57 cmDO: 11–17,5 cmMC: 1,4–2,4 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również gatunki wymarłe: Thryonomys asakomae (Etiopia; miocen) Thryonomys kamulai (Kenia; miocen) Thryonomys wesselmani (Tanzania; pliocen).
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Szczecińce