Heksametafosforan sodu, – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu metafosforowego i sodu o budowie cyklicznej, złożonej z sześciu reszt fosforanowych.
Pierwsze wzmianki o heksametafosforanie sodu pojawiły się w połowie XIX wieku. Wówczas nazwę tę stosowano dla tzw. soli Grahama, czyli mieszanin zawierających w większości liniowe polifosforany sodu z niewielką zawartością cyklicznych metafosforanów. Otrzymywane były poprzez stapianie głównie wodorofosforanu sodu i , a następnie szybkie schładzanie takich stopów, uzyskując szkliste, amorficzne produkty. Błędne użycie tej nazwy dla soli Grahama – mających wiele zastosowań, m.in. w detergentach, czy przy zmiękczaniu wody – jest wciąż powszechne, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych.
W 1956 roku wskazano, że w solach Grahama może występować heksametafosforan sodu. Zostało to potwierdzone w latach 60. XX wieku: w 1963 roku wyodrębniono z soli Grahama heksametafosforan sodu i jego heksahydrat , a dwa lata później uzyskano heksametafosforan sodu z mieszaniny zawierającej heksametafosforanu litu otrzymanej przez stapianie węglanu litu z kwasem fosforowym.
Heksametafosforan sodu w postaci heksahydratu ulega podczas ogrzewania powyżej temperatury 180 °C. Bezwodny związek jest stabilny do temperatury ok. 450 °C, w której zaczyna rozkładać się tworząc głównie .
Przypisy
Sodu, heksametafosforan Kategoria:Nieorganiczne sole sodu