Aleksander z Aleksandrii (; ur. ok. 250 w płn. Egipcie, zm. ok. 326 w Aleksandrii) – w latach 313–326Cronologia del Patriarcato di Alessandria – biskupi Aleksandrii do 538 biskup Aleksandrii, następca Achillasa, zdecydowany obrońca nauki Kościoła o Chrystusie wobec poglądów Ariusza, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, czczony też przez Syryjski i Koptyjski Kościół Ortodoksyjny.
Życiorys Od pierwszych lat swojej młodości Aleksander poświęcił się służbie Kościołowi. Zajmował wśród kleru aleksandryjskiego wybitne miejsce, a po śmierci bp Achillasa (313) został wybrany jego następcą. Zasługą św. Aleksandra było to, że jako pierwszy rozpoznał błędy Ariusza i z całą stanowczością je zwalczał. Kiedy Ariusz zaczął publicznie głosić swoją błędną naukę, że Jezus nie jest Synem Bożym naturalnym, ale tylko z adopcji, Aleksander zwołał w Aleksandrii synod (320), na którym nauka Ariusza została potępiona, a sam Ariusz został wykluczony ze społeczności kościelnejAleksander, św.; w Encyklopedia Katolicka, T. 1: A i Ω - Baptyści. - 1973. - . Naukę tę potępił również pierwszy sobór powszechny w Nicei w r. 325, w którego obradach Aleksander brał udział. Na tym soborze w imieniu św. Aleksandra przemawiał diakon Kościoła aleksandryjskiego, św. Atanazy, wykazując błędy Ariusza, które zostały potępione.
Aleksander, prawdopodobnie pierwszy, w oficjalnym dokumencie kościelnym (list okólny do biskupów) zastosował do Maryi z Nazaretu określenie Theotokos.
Św. Aleksander wyróżnił się także jako administrator i duszpasterz. Wystawił w Aleksandrii największy kościół ku czci św. Teonasa (zm. 300)Teonas, biskup Aleksandrii na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM). Zwołał synod biskupów Egiptu i Libii (320). Zostawił także 70 listów do różnych hierarchów, które stanowią cenne źródło dokumentalne. Wśród nich jest list do cesarza Konstantyna I Wielkiego z prośbą o inicjatywę zwołania soboru powszechnego, co się też stało (325).
Aleksander zmarł w lutym 326 lub 328 r., jednak według Martyrologium Rzymskiego sprzed II soboru watykańskiego 17 lub 18 kwietniawedług Alexander von Alexandrien w: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon .
Kult Kult św. Aleksandra ma charakter powszechny, chociaż jego osoba uległa pewnemu zapomnieniu.
Dzień obchodów Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 26 lutego (dawn. 17 kwietnia)Saint Alexander of Alexandria - Saints.SQPN.com .
Kościoły wschodnie z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspominają św. Aleksandra: kościoły greckokatolickie – 20 majaAleksander, biskup Aleksandrii na DEON.pl/2 czerwcapodwójne datowanie, tj. 2 czerwca według kalendarza gregoriańskiego (dzień zwołania soboru nicejskiego, 20 maja 325), Kościół prawosławny, syryjski – 29 majaAlexander von Alexandria - Ökumenisches Heiligenlexikon /11 czerwca, tj. 11 czerwca, Kościół koptyjski – odpowiednio do 17 kwietnia według prawosławnej liturgii (30 kwietnia według kalendarza gregoriańskiego), tj. 22. paremoude według kalendarza koptyjskiegoKalender 17. April (Koptisch) w: niem. Heiligenlexikon.
Ikonografia W ikonografii św. Aleksander przedstawiany jest w stroju biskupa. Jego atrybut to rylec nawiązujący do działalności pisarskiej świętego.
Zobacz też modlitwa za wstawiennictwem świętego święci i błogosławieni Kościoła katolickiego święci prawosławni
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Święty Aleksander, biskup na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 25.01.2011] św. Aleksander, arcybiskup Aleksandrii na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz) Alexander von Alexandrien – Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon
Kategoria:Biskupi Aleksandrii Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Święci koptyjscy Kategoria:Urodzeni w III wieku Kategoria:Zmarli w IV wieku Kategoria:Pisarze wczesnochrześcijańscy związani z Aleksandrią