Wikłacz olbrzymi (Euplectes progne) – gatunek ptaka z rodziny wikłaczowatych (Ploceidae). Jest jednym z największych przedstawicieli tej rodziny. Zamieszkuje Afrykę Subsaharyjską. Znany z lotów godowych samców, które prezentują swe niezwykle długie, czarne ogony w trakcie powietrznych akrobacji.
Systematyka Wyróżniono trzy podgatunki Euplectes progne: E. progne delamerei (Shelley, 1903) – wyżyny środkowej Kenii E. progne delacouri Wolters, 1953 – wikłacz długosterny – południowa Angola, południowa Demokratyczna Republika Konga, zachodnia i północno-wschodnia Zambia E. progne progne (Boddaert, 1783) – wikłacz olbrzymi – południowo-wschodnia Botswana do wschodniej RPA, zachodnie Suazi i Lesotho.
Morfologia Opis gatunku W porze godowej występuje wyraźny dymorfizm płciowy: samce w szacie godowej są smoliście czarne z niezwykle długim, efektownym ogonem, który w locie układa się niczym żałobny trenStąd angielska nazwa tego ptaka: Long-tailed Widowbird, co można tłumaczyć jako „wdówka długoogoniasta”.. Ogon samca stanowi ponad połowę długości jego ciała. Poza czernią jedynie na skrzydłach odznacza się fragment złożony z czerwonych i białych piór. Samice, młode i samce w szacie spoczynkowej mają skromniejsze brązowo-czarne upierzenie, a ich ogon jest znacznie krótszy. Jedynie przednia krawędź skrzydła jest nadal czerwono-biała. Wikłacze olbrzymie mają dość krótkie i silne nogi oraz jasnoniebieskie i grube, przystosowane do rozdrabniania ziaren dzioby.
Średnie wymiary Długość: samce: 19–21 cm, w porze godowej, wraz z ogonem 50–71 cm samice: ok. 15 cm Masa ciała: 33–46 g u samca, 25–39 g u samicy
Ekologia i zachowanie thumb|lewo|240px|Samiec wikłacza olbrzymiego w trakcie lotu tokowego Biotop Otwarte, trawiaste lub uprawne obszary, jednak w pobliżu stałych źródeł wody.
Pożywienie Ziarna dzikich traw (np. Setaria sphacelata) i zbóż uprawnych, stawonogi (m.in. chrząszcze, pluskwiaki, pajęczaki).
Rozmnażanie Samce są poligamiczne i w jednym sezonie lęgowym mogą mieć do 5 partnerek. Samce prezentują swój ogon w czasie lotów tokowych nad swoim terytorium. Samice wybierają partnerów o najokazalszych ogonach. Gniazdo budowane może być zarówno przez samca lub samicę i jest solidnym, owalnym koszykiem splecionym ze źdźbeł traw, z bocznym wejściem. Sezon lęgowy trwa od października do czerwca, najczęściej jednak składanie jaj przypada na listopad–luty. Samica składa 1–4 jaja i wysiaduje je sama przez 12–14 dni. Młode opuszczają gniazdo po około 17 dniach, ale są dokarmiane przez samicę jeszcze przez następne dwa tygodnie.
Status zagrożenia IUCN uznaje wikłacza olbrzymiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako lokalnie pospolity. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wikłaczowate Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Taksony opisane przez Pietera Boddaerta Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1783 roku