thumb|Meconopsis horridula Mekonops (Meconopsis) – rodzaj roślin z rodziny makowatych. Należy tu od 54 do 95 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje rejon Himalajów i Tybetu od północnego Pakistanu po środkowe Chiny i północnej Mjanmy. Zaliczany tu tradycyjnie jeden gatunek zachodnioeuropejski – mekonops walijski przeklasyfikowany został do rodzaju mak jako Papaver cambricum (wcześniej wskazany był jako gatunek typowy rodzaju Meconopsis).

Rośliny z tego rodzaju rosną głównie na terenach górskich, na łąkach i rumowiskach skalnych oraz na polanach w lasach. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Morfologia thumb|Meconopsis baileyi thumb|Meconopsis grandis Pokrój Rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny osiągające do 3 m wysokości. Zawierają żółty sok mleczny. Pęd ulistniony lub nagi, rozgałęziony lub pojedynczy, owłosiony lub gładki. Liście U niektórych gatunków tylko w rozecie przyziemnej, u innych w rozecie i na łodydze. Dolne i różyczkowe liście zwykle ogonkowe, górne liście krótkoogonkowe lub siedzące. Blaszka liściowa całobrzega, ząbkowana lub podzielona. Kwiaty Pojedyncze (wówczas zwykle wyrastają na bezlistnych głąbikach) lub zebrane w grono lub baldach. Okwiat okazały (do 13 cm średnicy), z szeroko rozpostartymi płatkami korony. Działki kielicha 2, rzadko 3 lub 4. Płatki w liczbie od 4 do 10, rzadziej więcej, błękitne, różowe, czerwone, żółte lub rzadko białe. Pręciki liczne. Słupek zbudowany z 3 lub większej liczby owocolistków. Zalążnia kulista lub owalna z podzielonym lub połączonym znamieniem. Owoce Kulista lub owalna i wąska torebka, kłująca, szczeciniasta, owłosiona lub naga. Otwiera się od góry klapkami. Zawiera liczne owalne, czarne nasiona.

Systematyka Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzaj z plemienia Papavereae, podrodziny Papaveroideae, rodziny makowatych Papaveraceae. Tradycyjna klasyfikacja rozdzielająca gatunki między rodzajami Meconopsis i mak Papaver oparta na kryteriach morfologicznych (wykształcania szyjki słupka u Meconopsis w przeciwieństwie do siedzącej tarczki znamionowej u Papaver), po analizach filogenetycznych bazujących na badaniach molekularnych została częściowo podważona. Okazało się bowiem, że w przypadku tradycyjnie zaliczanego do rodzaju Meconopsis gatunku M. cambrica, doszło wtórnie do wyewoluowania szyjki słupka od przodka wspólnego z innymi przedstawicielami rodzaju Papaver (tj. mającego już szyjkę zredukowaną). Dodatkowo analizy te wykazały celowość wyłączenia kilku gatunków bazalnych z rodzaju Meconopsis w osobny rodzaj – Cathcartia Hook.f.

Wykaz gatunków Meconopsis aculeata Royle – mekonops kolczasty Meconopsis angustipetala W.T.Wang Meconopsis aprica Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis argemonantha Prain Meconopsis atrovinosa Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis auriculata Stapf Meconopsis autumnalis P.A.Egan Meconopsis baileyi Prain Meconopsis balangensis Tosh.Yoshida, H.Sun & Boufford Meconopsis bella Prain Meconopsis betonicifolia Franch. – mekonops bukwicolistny Meconopsis bhutanica Tosh.Yoshida & Grey-Wilson Meconopsis bijiangensis H.Ohba, Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis brachynema W.T.Wang Meconopsis bulbilifera Tosh.Yoshida, H.Sun & Grey-Wilson Meconopsis calciphila Kingdon-Ward Meconopsis castanea H.Ohba, Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis chankheliensis Grey-Wilson Meconopsis compta Prain Meconopsis concinna Prain Meconopsis × cookei G.Taylor Meconopsis delavayi (Franch.) Franch. ex Prain Meconopsis dhwojii G.Taylor ex Hay – mekonops Dhwoja Meconopsis discigera Prain Meconopsis elongata Tosh.Yoshida, Yangzom & D.G.Long Meconopsis exilis Tosh.Yoshida, H.Sun & Grey-Wilson Meconopsis florindae Kingdon-Ward Meconopsis forrestii Prain Meconopsis gakyidiana Tosh.Yoshida, Yangzom & D.G.Long Meconopsis ganeshensis Grey-Wilson Meconopsis georgei G.Taylor Meconopsis gracilipes G.Taylor Meconopsis grandis Prain – mekonops olbrzymi, m. wielki Meconopsis henrici Bureau & Franch. Meconopsis heterandra Tosh.Yoshida, H.Sun & Boufford Meconopsis hispida Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis horridula Hook.f. & Thomson – mekonops kłujący, m. chropawy Meconopsis huanglongensis Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis impedita Prain Meconopsis inaperta Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis integrifolia (Maxim.) Franch. – mekonops całolistny Meconopsis × kongboensis Grey-Wilson Meconopsis lamjungensis Tosh.Yoshida, H.Sun & Grey-Wilson Meconopsis lancifolia (Franch.) Franch. ex Prain Meconopsis latifolia (Prain) Prain Meconopsis lhasaensis Grey-Wilson Meconopsis lijiangensis (Grey-Wilson) Grey-Wilson Meconopsis ludlowii Grey-Wilson Meconopsis lyrata (H.A.Cummins & Prain) Fedde Meconopsis manasluensis P.A.Egan Meconopsis merakensis Tosh.Yoshida, Yangzom & D.G.Long Meconopsis muscicola Tosh.Yoshida, H.Sun & Boufford Meconopsis napaulensis DC. – mekonops nepalski Meconopsis neglecta G.Taylor Meconopsis nyingchiensis L.H.Zhou Meconopsis paniculata (D.Don) Prain – mekonops wiechowaty Meconopsis pinnatifolia C.Y.Wu & H.Chuang Meconopsis pleurogyna W.T.Wang Meconopsis polygonoides (Prain) Prain Meconopsis prainiana Kingdon-Ward Meconopsis prattii (Prain) Prain Meconopsis primulina Prain Meconopsis pseudointegrifolia Prain Meconopsis pseudovenusta G.Taylor Meconopsis psilonomma Farrer Meconopsis pulchella Tosh.Yoshida, H.Sun & Boufford Meconopsis punicea Maxim. Meconopsis purpurea Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis quintuplinervia Regel Meconopsis racemosa Maxim. Meconopsis regia G.Taylor – mekonops królewski Meconopsis robusta Hook.f. & Thomson Meconopsis rudis (Prain) Prain Meconopsis sherriffii G.Taylor Meconopsis simikotensis Grey-Wilson Meconopsis simplicifolia (D.Don) G.Don Meconopsis sinomaculata Grey-Wilson Meconopsis sinuata Prain Meconopsis speciosa Prain Meconopsis staintonii Grey-Wilson Meconopsis sulphurea Grey-Wilson Meconopsis superba King ex Prain Meconopsis taylorii L.H.J.Williams Meconopsis tibetica Grey-Wilson Meconopsis torquata Prain Meconopsis trichogyna Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis venusta Prain Meconopsis violacea Kingdon-Ward Meconopsis wallichii Hook. Meconopsis wanbaensis Tosh.Yoshida Meconopsis wengdaensis Tosh.Yoshida & H.Sun Meconopsis wilsonii Grey-Wilson Meconopsis wumungensis K.M.Feng Meconopsis xiangchengensis R.Li & Z.L.Dao Meconopsis yaoshanensis Tosh.Yoshida, H.Sun & Boufford Meconopsis zangnanensis L.H.Zhou Meconopsis zhongdianensis Grey-Wilson

Zastosowanie Ze względu na okazałe, barwne kwiaty niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne. Do najbardziej popularnych należy mekonops bukwicolistny o kwiatach niebieskich, poza tym mekonops olbrzymi i mieszaniec obu tych gatunków – mekonops Sheldona M. × sheldonii G. Taylor.

Przypisy

Kategoria:Makowate