Stanisław Zieliński (ur. 24 listopada 1895 w Teofipolu, zm. 8 kwietnia 1941 w Równem) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, komisarz Policji Państwowej, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Aleksandra i Karoliny z Michalskich urodzony 24 listopada 1895 w Teofipolu, w ówczesnym powiecie starokonstantynowskim guberni wołyńskiej. „Do czasu wstąpienia do wosjka był przy rodzicach”.

15 maja 1915 został wcielony do Armii Imperium Rosyjskiego i przydzielony do batalionu zapasowego 138 Bołchowskiego pułku piechoty w Riazaniu, w którym ukończył szkołę podoficerską. W sierpniu 1916 został przeniesiony do 7 Specjalnego pułku piechoty pod dowództwem płk. Aleksandra Moczulskiego, który wchodził w skład 4 Specjalnej Brygady Piechoty Korpusu Ekspedycyjnego. Razem z pułkiem wyjechał do Francji, a później na Bałkany. Tam jego oddział został włączony w skład Frontu Salonickiego. W czasie walk w Macedonii został ranny i awansowany do stopnia kaprala.

10 października 1917 został przyjęty do Armii Polskiej we Francji i przydzielony do 1 pułku strzelców polskich w charakterze instruktora. Po zakończeniu formowania jednostki został przeniesiony do 2 pułku strzelców polskich, również w charakterze instruktora. W 1917, w składzie tego oddziału, walczył na froncie w Wogezach. Wyróżnił się 25 października 1918 dowodząc plutonem w wypadzie na niemiecką placówkę pod wsią Lelle. 24 stycznia 1918 został awansowany na sierżanta, a 24 lipca tego roku na starszego sierżanta.

Wiosną 1919 razem z Błękitną Armią powrócił do Polski. 1 września 1919 jego jednostka została przemianowana na 44 pułk Strzelców Kresowych. W czasie wojny z Ukraińcami i bolszewikami dowodził plutonem w 6 kompanii strzeleckiej i awansował do stopnia chorążego. 28 listopada 1920, po zawieszeniu broni na froncie polsko-bolszewickim, został skierowany na kurs gospodarczy przy Intendenturze Dowództwa Okręgu Generalnego „Lwów”. 4 lutego 1921 ukończył kurs z „wynikiem pomyślnym” i następnego dnia został przydzielony do dowództwa taborów 13 Dywizji Piechoty, na stanowisko oficera gospodarczego (kasowego) w kompanii gospodarczej. 4 września 1921 powrócił do macierzystego pułku na stanowisko oficera taborowego w drużynie dowódcy pułku, a później oficera młodszego (dowódcy plutonu) 5 kompanii strzeleckiej. Powrót do 44 pułku Strzelców Kresowych związany był z likwidacją dowództwa taborów 13 DP, w ramach przejścia wojska na organizację pokojową i demobilizacją. W okresie od 15 lipca do 17 grudnia 1922 był słuchaczem kursu przeszkolenia w Centralnej Szkole Podoficerów Piechoty Nr 1 w Chełmnie. Kurs ukończył z wynikiem dobrym i 124. lokatą na 435 słuchaczy.

W 1926 uzupełnił wykształcenie w Państwowym Gimnazjum im. Marii Konopnickiej w Ostrogu, w zakresie sześciu klas. 15 lipca 1927 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1927 i 1. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a Minister Spraw Wojskowych przydzielił do 66 pułku piechoty, w garnizonie Chełmno, na stanowisko dowódcy plutonu w kompanii szkolnejDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 19 z 22.07.1927 r.. 10 września 1927 został przeniesiony do 23 pułku piechoty we Włodzimierzu na stanowisku dowódcy plutonu, a później dowódcy 3 kompanii karabinów maszynowychDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 23 z 10.09.1927 r., s. 271. Rocznik Oficerski 1928 s. 39, 281.. 15 sierpnia 1929 został mianowany porucznikiem ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1929 i 1. lokatą w korpusie oficerów piechotyDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 14 z 15.08.1929 r.. W okresie od 22 września do 6 grudnia 1930, ukończył kurs w Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu. Po ukończeniu kursu powrócił do 23 pp i objął dowództwo 2 kompanii karabinów maszynowych. 30 marca 1931 został przeniesiony do 45 pułku piechoty w Równem i wyznaczony na stanowisko młodszego oficera (dowódcy plutonu) w 2 kompanii ciężkich karabinów maszynowych, a później dowódcy 5 kompanii strzeleckiej, oficera żywnościowego pułku i zastępcy oficera mobilizacyjnegoDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 26.03.1931, s. 114. Rocznik Oficerski 1932 s. 113, 575. Odpis zeszytu ewidencyjnego.. 4 listopada 1935 został skierowany na sześciomiesięczną praktykę w Policji Państwowej. Z dniem 30 kwietnia 1936 został zwolniony z czynnej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy.

23 kwietnia 1936 został mianowany z dniem 1 maja 1936 komisarzem i kierownikiem Komisariatu I w Równem.. Mieszkał z rodziną we własnej willi w dzielnicy Grabnik przy ul. Kościuszki 13.

Żonaty z Julią Doleżanówną, z którą miał dwóch synów: Juliana Janusza (ur. 6 sierpnia 1925) i Tadeusza Bogdana (ur. 4 czerwca 1927).

Od 2 sierpnia 1937 do 5 maja 1938 mieszkał wraz z rodziną w Gdyni, gdzie pełnił służbę w tamtejszej jednostce Policji PaństwowejKserokopia karty meldunkowej z zasobu Archiwum Państwowego w Gdańsku Oddział w Gdyni, sygn. akt 682/Z 1555..

Dnia 14 lipca 1939 został mianowany na stopień rotmistrza rezerwy Wojska PolskiegoNa podstawie art. 11 § 1a, art. 38 § 2 i art. 69 § 3 dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 12 marca 1937 r. o służbie wojskowej oficerów (Dz. U. R. P. Nr 20/37, poz. 128)..

Epilog Po siedemdziesięciu latach, 16 czerwca 2011, Tadeusz Zieliński został powiadomiony przez pracownika „Indeksu Represjonowanych” o czasie, miejscu i okolicznościach śmierci swojego ojca. Z pozyskanych za pośrednictwem Stowarzyszenia Memoriał w Moskwie dokumentów z archiwów rosyjskich wynika, że Stanisław Zieliński w dniu 28 grudnia 1940 został skazany przez Równieński Sąd Obwodowy na karę śmierci przez rozstrzelanie. Wyrok został wydany na podstawie art. 54 § 13 kodeksu karnego Ukraińskiej SRR (aktywna działalność kontrrewolucyjna za caratu lub na rzecz rządów kontrrewolucyjnych w okresie wojny domowej) i wykonany w dniu 8 kwietnia 1941 w Równem.

Z dokumentu w języku rosyjskim „Spis mieszkańców obwodu równieńskiego narodowości polskiej represjonowanych w latach 1939–1941” pochodzącego z Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej wynika, że Stanisław Zieliński został oskarżony, a następnie skazany za to, że „od 1936 roku do dnia wkroczenia Armii Czerwonej pełnił funkcję powiatowego komisarza policji, od 1919 do 1935 służył w byłej polskiej armii, brał udział w walkach przeciwko Armii Czerwonej”.

9 czerwca 1994 postanowieniem Prokuratury Obwodu Równieńskiego Stanisław Zieliński został zrehabilitowany.

Syn Stanisława Zielińskiego, Tadeusz Bohdan Zieliński, w 2011 wystąpił do Ministra Obrony Narodowej Polski w Warszawie o mianowanie swego ojca awansem pośmiertnym na wyższy stopień oficerski i decyzją nr 2854/Kadr z dnia 27 grudnia 2012 kpt. Stanisław Zieliński mianowany został na stopień majora.

6 maja 2013 przy okazji przyjęcia zorganizowanego w ambasadzie w Paryżu z okazji Święta Narodowego Trzeciego Maja, Stanisław Zieliński został pośmiertnie mianowany na stopień majora.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5705 – 27 września 1922 Krzyż Walecznych dwukrotnie Medal Niepodległości – 31 maja 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Zwycięstwa – 1921 Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny – 1921

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Akta personalne Stanisława Zielińskiego, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. 1439+6875.

Kategoria:Komisarze Policji Państwowej Kategoria:Ludzie związani z Równem Kategoria:Ludzie związani ze Starokonstantynowem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Polacy i obywatele polscy skazani na karę śmierci przez organa ZSRR Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – wojskowi Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Ludzie urodzeni w Teofipolu Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1941 Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym Wielkiej Wojny Kategoria:Oficerowie 45 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Oficerowie 44 Pułku Strzelców Legii Amerykańskiej Kategoria:Oficerowie 23 Pułku Piechoty (II RP)