thumb|Kultury archeologiczne początku VII wieku, Sukow Kultura Sukow-Dziedzice (rzadsze i mniej uzasadnione nazwy: Sukow-SzeligiWojciech Chudziak, Periodyzacja rozwoju wczesnośredniowiecznej ceramiki z dorzecza dolnej Drwęcy (VII-XI/XII w.): podstawy chronologii procesów zasiedlania, Toruń 1991, s. 140., Sukow-Kędrzyno, kojarzona też z grupą Rüssen-ChodlikLeszek Moczulski, Narodziny Międzymorza: ukształtowanie ojczyzn, powstanie państw oraz układy polityczne wschodniej części Europy w późnej starożytności i we wczesnym średniowieczu, Warszawa 2007, s. 298, , czasami również „kultura dziedzicka”) – stosunkowo młody termin w archeologii, którego nazwa pochodzi od słowiańskich znalezisk w miejscowościach Sukow i Dziedzice z VI wieku, dla części naukowców stanowi odrębną kulturę archeologiczną, dla części zaś podgrupę kultury praskiejMichał Parczewski, Slavs and the Early Slav Culture .
Charakterystyka Posiada cechy zarówno kultury przeworskiej, jak i kultury praskiej. Choć część małych naczyń jest podobna do wyrobów kultury praskiej to większe wyroby zdecydowanie się różnią zarówno formą, jak i różnorodnością wzorów. Niektóre wyglądają jak ręcznie robione imitacje wcześniejszej ceramiki przeworskiejPeter Heather, Imperia i barbarzyńcy. Migracje i narodziny Europy, Poznań 2010, s. 440–444, . Domostwa naziemne, typowe dla kultury praskiej półziemianki występują nielicznie, brak też przypisywanych Słowianom form obrządku pogrzebowego. Na terenie kultury Sukow-Dziedzice znaleziska o charakterze przedsłowiańskim przeżywają wyjątkowo długo, bo aż do początku VII wieku. Wiązane jest to z wymianą międzykulturową i zapożyczeniamiMats Roslund, Guests in the house: cultural transmission between Slavs and Scandinavians, Leiden 2007, s. 164, , , bądź też z asymilacją przez Słowian wcześniejszych grup osadniczychCarl Waldman, Catherine Mason, Encyclopedia of European peoples, Tom 1, Nowy Jork 2006, s. 746, , , jak podaje Wielka Historia Świata pod redakcją profesora Macieja Salamona: Na terenie dzisiejszych wschodnich Niemiec Słowianie mieli możliwość spotkania resztek osadnictwa germańskiego, i to zapewne wpłynęło na ukształtowanie się tutaj specyficznej grupy kulturowej Sukow-Dziedzice, wykazującej obok cech słowiańskich pewne wpływy lokalnych kultur germańskichMaciej Salamon (pod red.), Wielka Historia Świata, tom 4: Kształtowanie średniowiecza, Kraków 2005, s. 108, .
Archeolodzy badający w okresie międzywojennym zespoły cmentarzysk rzędowych z grobami w obudowach kamiennych na Mazowszu i Wielkopolsce stwierdzili, że użytkowane były przez ludność pochodzenia niesłowiańskiego. Jan Czekanowski, profesor antropologii na Uniwersytecie Lwowskim, połączył wówczas odkrycia z Mazowsza i Podlasia, z podobnymi grobami zawierającymi wyposażenie skandynawskie, odkrytymi w Wielkopolsce. W jego ujęciu, i tam, i tu, pochowani w nich zostali germańscy tubylcy, Goci i Wandalowie, mieszkający w dorzeczu Wisły i Odry od kilku stuleci, którzy nie wywędrowali na południe i zachód u schyłku starożytności„Świadczyłoby to, że Goci wielkopolscy nie zostali objęci ruchem ku morzu Czarnemu”. Słownik starożytności słowiańskich. Wyd. Komitet redakcyjny z ramienia Federacji Towarzystw Historycznych Europy Wschodniej. 1934, s. 19.. Dodatkowo za dowód, posłużyły profesorowi Czekanowskiemu badania porównawcze czaszek pochodzące zarówno z gockich cmentarzysk na Krymie z III w n.e., jak i tymi, które zostały odnalezione w Wielkopolsce, datowanymi na wiek X. W opinii naukowca oba zbiory są prawie identyczne i wykazują bliskie pokrewieństwo obydwu populacji„Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że ludność, pochowana w wielkopolskich mogiłach rzędowych, wykazując uderzające podobieństwo do Gotów z Nikołajewki, odchyla się od nich w kierunku składu ludności skandynawskiej”. Słownik starożytności słowiańskich. Wyd. Komitet redakcyjny z ramienia Federacji Towarzystw Historycznych Europy Wschodniej 1934, s. 19., oddzielonych czasem i przestrzeniąJan Czekanowski. Człowiek w czasie i przestrzeni. 1934Jan Czekanowski. Goci a Lechici i dowody antropologiczne. 1934Słownik starożytności słowiańskich. Wyd. Komitet redakcyjny z ramienia Federacji Towarzystw Historycznych Europy Wschodniej 1934, s. 19.;. Z czasem miejscowa ludność skandynawska zmieszała się z ludnością słowiańską. Czekanowski na podstawie własnych badań uważał, że państwo polskie zawdzięczało swą genezę GotomZdzisław Skrok. Czy wikingowie stworzyli Polskę?, s. 128..
Zasięg Połabie i północno-zachodnia część Polski do linii Wisły. Najdalej na południe znalezione artefakty odkryto w Chwałkowie na Przedgórzu SudeckimKrzysztof Jaworski, Problem wytwórczości kamieni żarnowych w regionie sudeckim we wczesnym średniowieczu.
Zobacz też Słowianie połabscy Polanie Szeligi (powiat płocki)
Przypisy
Kategoria:Kultury archeologiczne Niemiec Kategoria:Kultury archeologiczne Polski Kategoria:Kultury archeologiczne Kategoria:Wczesne średniowiecze