thumb|400px|Republiki Związku Radzieckiego oficjalnie uczestniczące w referendum na temat przyszłości związku. Na oznaczono republiki związkowe, które opowiadały się za pozostaniem w związku (zarówno przed jak i po przewrocie sierpniowym). W kolorze republiki związkowe, które opowiadały się za pozostaniem w związku, ale po przewrocie sierpniowym dążyły do niepodległości. W kolorze republiki związkowe, które zbojkotowały referendum, domagając się pełnej niepodległości. Referendum na temat zachowania Związku Radzieckiego – referendum dotyczące przyszłości Związku Radzieckiego przeprowadzone 17 marca 1991 z inicjatywy prezydenta ZSRR Michaiła Gorbaczowa.
O przeprowadzeniu referendum zdecydował 24 grudnia 1990 IV Zjazd Deputowanych Ludowych ZSRR.
Wbrew wynikom referendum, w sposób niedemokratyczny kontynuowano dążenia do rozpadu Związku Radzieckiego. Związek Radziecki oficjalnie zakończył swoje istnienie 26 grudnia 1991 roku. Prezydent ZSRR Michaił Gorbaczow, a także szereg historyków i badaczy nazywali rozpad państwa pogwałceniem i naruszeniem woli ludu.
Udziału w organizacji referendum odmówiły republiki ZSRR, które wybrały samodzielny byt państwowy: Armenia, Estonia, Gruzja, Litwa, Łotwa, Mołdawia. Decyzję o przeprowadzeniu referendum, w którym obywatele ZSRR odpowiadali na pytanie dotyczące zachowania ZSRR jako federacji suwerennych, równoprawnych republik, podjęło 9 republik radzieckich:
Republika Za Przeciw Głosynieważne Wszystkiegłosy FrekwencjaGłosy%Głosy% Armeńska SRR - - - - - - - Azerbejdżańska SRR 2 709 246 94,1 169 225 5,9 25 326 2 903 797 75,1 Białoruska SRR 82,7 17,3 83,3 Estońska SRR - - - - - - - Gruzińska SRR - - - - - - - Kazachska SRR 95,6 4,4 88,2 Kirgiska SRR 94,5 5,5 96,4 Łotewska SRR - - - - - - - Litewska SRR - - - - - - - Mołdawska SRR - - - - - - - Rosyjska FSRR 71,3 28,7 75,4 Tadżycka SRR 96,2 3,8 94,4 Turkmeńska SRR 1 766 584 98,3 31 203 1,7 97,7 Ukraińska SRR 70,2 29,8 83,5 Uzbecka SRR 9 196 848 94,8 5,2 9 830 782 95,6 Całkowicie 76,4 23,6 80,0 mały|300x300px|Kartka do głosowania z pytaniem: Czy uważasz za niezbędne zachowanie Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich jako odnowionej federacji równoprawnych suwerennych republik, w których prawa człowieka i wolność każdej narodowości będą w pełni zagwarantowane? Wyniki w republikach, gdzie nie zostały utworzone centralne komisje wyborcze (wyniki dotyczą tych wyborców, którzy wzięli udział w głosowaniu tam, gdzie referendum było przeprowadzone):
Republika Frekwencja Za Gruzińska SRR – – – Południowoosetyjski OA 96,3 99,9 – Abchaska ASRR 52,4 98,6 Mołdawska SRR 83,3 98,3 Łotewska SRR 65,1 95,1 Armeńska SRR 72,1 71,6 Estońska SRR 74,2 95,0
Przypisy
Linki zewnętrzne „Vremja” № 5. 16 marca 2001 r. Informacje nt. wyników referendum
ZSRR ZSRR ZSRR Kategoria:Rozpad ZSRR Kategoria:Wybory w ZSRR Kategoria:1991 w ZSRR