Ariana Grande-Butera (wym. //) (ur. 26 czerwca 1993 w Boca Raton) – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, aktorka i autorka tekstów.
Grande pierwotnie rozwijała się w przemyśle rozrywkowym jako aktorka pojawiając się w obsadzie wystawionego w 2008 r. na Brodwayu musicalu 13 i zyskała również w owym zawodzie sławę dzięki roli Cat Valentine w dwóch serialach młodzieżowych produkcji Nickelodeon – Victoria znaczy zwycięstwo i spin-offie Sam i Cat.
Dwa lata po podpisaniu kontraktu z wytwórnią Republic Records swój debiutancki album studyjny Yours Truly piosenkarka wydała w 2013 r., któremu udało się dotrzeć na szczyt listy Billboard 200, zaś jej dwa kolejne materiały – My Everything i Dangerous Woman osiągnęły sukces komercyjny na całym świecie tak samo, jak pochodzące z niego single m.in. „Problem”, „Break Free”, „Into You” i „Side to Side”.
W 2018 r. Grande wypuściła na rynek krążek Sweetener, który wygrał nagrodę Grammy w kategorii Najlepszy Popowy Album Wokalny, natomiast pół roku później ukazał się jej piąty album Thank U, Next, a singel tytułowy i „7 Rings” stały się pierwszymi w jej dorobku muzycznym umieszczonymi na najwyższym miejscu na podium notowania Billboard Hot 100. Oba projekty inspirowane życiem prywatnym pozwoliły stać się artystce jednym z największych nazwisk we współczesnej erze branży muzycznej.
W 2020 r. piosenkarka kontynuowała swój triumf współpracując z Lady Gagą i Justinem Bieberem w pokrytych dwukrotnie platyną w rodzimym kraju nagraniach „Rain on Me” oraz „Stuck with U”, a także opublikowaniu szczególnie docenionego przez krytyków za jej występy wokalne albumu Positions. Grande powróciła po prawie trzy i półrocznej przerwie w 2024 r. z płytą Eternal Sunshine dzięki której zyskała dwa kolejne single numer jeden w Stanach – „” i „” oraz została nominowana do Oscara, Złotego Globu, BAFTA i nagrody Actor Award prezentowanej przez SAG-AFTRA za swój występ w roli Glindy Upland w filmie Wicked, który doczekał się rok później drugiej części o podtytule Na dobre.
Trzykrotna laureatka nagrody Grammy i American Music Award, jedenastokrotna zwyciężczyni statuetki MTV Video Music Award, a także posiadaczka czterdziestu osiągnięć w księdze rekordów Guinnessa, sześciu albumów i dziewięciu singli numer jeden w USA. Jest jedną z najlepiej sprzedających się żeńskich artystek w historii mając na koncie całkowicie 90 mln sprzedanych albumów, czy też głównych pionierek mediów strumieniowych – jej pełna dyskografia została odtworzona ponad 63 mld razy w serwisie Spotify. Szósta najczęściej obserwowana osoba na Instagramie, także aktywna filantropka działająca na rzecz praw kobiet, zwierząt, zdrowia psychicznego, współmierności płci i równości w społeczności LGBTQIA+.
Życiorys Dzieciństwo i edukacja Ariana Grande-Butera urodziła się jako drugie dziecko Joan Grande, prezeski firmy Hose-McCann Communications, i jej byłego męża Edwarda Butera, projektanta graficznego. Jej imię inspirowane jest jedną z bohaterek serialu animowanego Kot Feliks, księżniczką Orianą. Starszy przyrodni brat Ariany, Frankie James Grande, jest aktorem, tancerzem i producentem. Ariana ma włoskie korzenie, jest pół-Sycylijką i pół-Abruzyjką. Grande dorastała na Florydzie.
Jako nastolatka brała udział w zajęciach teatralnych oraz uczęszczała do Pine Crest School i North Broward Preparatory School we Florydzie. W 2003 roku została współzałożycielką grupy Kids Who Care, która w 2007 roku zebrała ponad pół miliona dolarów na cele dobroczynne.
Kariera 2008–12: Początki kariery, Victoria znaczy zwycięstwo, Sam & Cat thumb|Grande podczas Festiwalu Filmowego w Tribece w 2010 roku Grande zaczęła karierę muzyczną w wieku ośmiu lat, występowała m.in. w Filharmonii Południowej Florydy i Florida Sunshine Pops. Jej pierwszym występem telewizyjnym był występ przed meczem drużyny Florida Panthers, gdzie zaśpiewała amerykański hymn „The Star-Spangled Banner”. W tym czasie występowała także kilkukrotnie w nowojorskim klubie jazzowym Birdland. Jako dziecko występowała w Dziecięcym Teatrze Florydy w Fort Lauderdale grając m.in. rolę tytułową w musicalu Annie. W 2008 roku zagrała w wystawianym na Broadwayu musicalu 13, wcielając się w rolę Charlotte, za którą otrzymała w wieku 15 lat Nagrodę Stowarzyszenia Krajowych Teatrów Młodzieżowych (ang. National Youth Theatre Association Award). Kiedy dołączyła do obsady spektaklu, porzuciła naukę w liceum, miała wówczas zajęcia prywatne z nauczycielami.
W 2009 roku wygrała casting do serialu młodzieżowego Victoria znaczy zwycięstwo (ang. Victorious) w telewizji Nickelodeon, gdzie wcieliła się w rolę Cat Valentine, rudowłosą, łatwą do zachwycenia uczennicę Hollywood Arts. Nagrania sitcomu rozpoczęto 5 października 2009 roku, pierwszy odcinek miał swoją premierę 27 marca 2010 roku. Na potrzeby produkcji Grande przefarbowała swoje czarne włosy na czerwono. Od 2009 Grande jest członkiem grupy Broadway in South Africa, dzięki czemu rokrocznie występuje w Afryce Południowej ucząc dzieci muzyki i tańca. thumb|left|220px|Ariana Grande i reszta obsady Victorious podczas koncertu w Avalon Hollywood, maj 2011 W 2010 roku Grande zagrała postać Miriam w musicalu Cuba Libre, który napisał i wyprodukował Desmond Child. W kolejnym roku użyczyła głosu postaci księżniczki Diaspro w serialu animowanym Klub Winx. Podczas szóstego sezonu serialu zastąpiła ją Cassandra Morris. Po nakręceniu pierwszego sezonu serialu Victoria znaczy zwycięstwo Grande postanowiła skupić się na karierze wokalnej. W sierpniu 2010 roku zaczęła pracować nad materiałem na swoją debiutancką płytę. W sierpniu kolejnego roku wystąpiła w inscenizacji serialu – Victorious: Music from the Hit TV Show, i podpisała kontrakt płytowy z wytwórnią Universal Republic Records. W grudniu ukazał się jej debiutancki singiel – „Put Your Hearts Up” (pierwotnie Give A Little Love). W czerwcu 2012 roku ukazał się album ze ścieżką dźwiękową serialu Victorious 2.0.
W lecie 2012 roku wzięła udział w dziecięcym teleturnieju Figure it Out produkowanym przez Nickelodeon. Tam występowała również Jennette McCurdy. W sierpniu 2012 roku Grande ogłosiła zakończenie pracy nad serialem Victoria znaczy zwycięstwo gdzie pod koniec serii pokłóciła się z Victorią Justice. Podczas prezentacji jesiennej ramówki stacji Nickelodeon Stowarzyszenie Krytyków Telewizyjnych poinformowało o powstaniu sitcomu z udziałem Grande i Jennette McCurdy – Sam i Cat, będącego połączeniem przygód bohaterek seriali Victoria znaczy zwycięstwo (Grande) i iCarly (McCurdy). Produkcją zajął się Dan Schneider, który również był producentem Victorii znaczy zwycięstwo. Prace nad produkcją rozpoczęły się pod koniec listopada, pierwszy odcinek wyemitowano 8 czerwca 2013 roku. Z powodu rozwijającej się kariery muzycznej Grande oraz kłótni pomiędzy Arianą i Jennette McCurdy, po pierwszym sezonie zakończono kręcenie serialu. W listopadzie 2012 roku ukazała się trzecia część ścieżki dźwiękowej serialu Victoria znaczy zwycięstwo – Victorious 3.0. W grudniu tego samego roku Grande nawiązała współpracę z brytyjskim wokalistą Miką, z którym nagrała singiel „Popular Song”. W tym samym czasie zagrała Królewnę Śnieżkę w pantomimie Święta Królewny Śnieżki wystawianej w Pasadena Playhouse.
2013: Yours Truly thumb|left|Grande w 2011 roku przed Avery Fisher Hall w Nowym Jorku W czerwcu 2013 roku Grande zakończyła trzymiesięczną pracę nad swoim debiutanckim albumem studyjnym, zatytułowanym Yours Truly (pierwotnie: Daydreamin’), który ukazał się 30 sierpnia tego samego roku. Inspiracją albumu byli artyści tacy jak: Amy Winehouse, Mariah Carey i Imogen Heap. Tydzień po premierze płyta zadebiutowała na szczycie amerykańskiej listy najczęściej kupowanych albumów według magazynu „Billboard” z wynikiem 138 tysięcy sprzedanych egzemplarzy. Wokalistka została tym samym pierwszą artystką od trzech lat, która tego dokonała (wcześniej na pierwszym miejscu listy zadebiutowała Kesha z płytą Animal ze stycznia 2010 roku), a także piętnastą artystką w historii. Pierwszy singiel z albumu, „The Way”, został nagrany we współpracy z raperem Makiem Millerem i trafił na pierwsze miejsce amerykańskiej listy Billboard Hot 100, spędzając łącznie 29 tygodni w notowaniu oraz 219 000 sprzedanych egzemplarzy w pierwszym tygodniu w Stanach Zjednoczonych. Natomiast drugi singiel z albumu „Baby I” osiągnął 29. miejsce na amerykańskich listach przebojów. Grande została posądzona przez wytwórnię Minder Music o skopiowanie zwrotki What we gotta do right here is go back, back in time z utworu „Troglodyte (Cave Man)” zespołu z 1972 roku. Pozostałymi singlami z krążka zostały piosenki „Baby I” i „Right There”, w którym gościnnie wystąpił Big Sean. Po premierze płyty magazyn Billboard uznał wokalistkę za Najgorętszą muzyczną małolatę 2013 roku (ang. Music’s Hottest Minors 2013) w rankingu uwzględniającym najpopularniejszych muzyków poniżej 21 roku życia. thumb|209px|Ariana na Worldwide Day of Play we wrześniu 2013 roku. W 2013 roku Grande wcieliła się w rolę Amandy Benson w filmie dla dzieci Swindle (pol. Szwindel) który miał premierę 24 sierpnia 2013 w Stanach Zjednoczonych, będącego filmową adaptacją noweli o tym samym tytule. Obok Ariany w produkcji zagrała Jennette McCurdy, z którą wokalistka również zagrała w serialu Sam i Cat. W sierpniu Grande wystąpiła podczas trzech koncertów Justina Biebera w ramach jego trasy koncertowej, zatytułowanej , oraz ogłosiła plany dotyczące swojej trasy – The Listening Sessions. Podczas ceremonii wręczenia Amerykańskich Nagród Muzycznych wokalistka otrzymała statuetkę w kategorii Debiutant roku, tego samego dnia była także najczęściej wspominaną artystką na Twitterze. W trakcie gali Grande wykonała swój singiel „The Way” oraz utwór „Tattooed Heart”, za którego wykonanie otrzymała pozytywne recenzje dot. warunków wokalnych m.in. od Kelly Clarkson czy Lady Gagi. W grudniu wokalistka wydała swój pierwszy świąteczny minialbum zatytułowany Christmas Kisses. Miesiąc później potwierdziła pogłoski dotyczące rozpoczęcia pracy nad drugą płytą studyjną, nad którą pracowała z wokalistą Ryanem Tedderem i producentem Bennym Blanco. W lipcu 2013 roku, potwierdziła trasę koncertową „The Listening Sessions” na Twitterze. Pod koniec 2013 roku, Ariana Grande użyczyła gościnnie głos w odcinku Family Guy „Mom’s the Word” jako włoska córka mieszkająca obok Griffinów, odcinek ten ukazał się w marcu, 2014 roku w Stanach Zjednoczonych.
W marcu 2014 roku Grande otrzymała propozycję zaśpiewania w trakcie koncertu Women of Soul: In Performance at the White House, organizowanego w Białym Domu. Miesiąc później prezydent Stanów Zjednoczonych, Barack Obama, oraz jego żona, Michelle Obama, zaproponowali jej występ podczas koncertu organizowanego z okazji świąt wielkanocnych. W tym samym roku otrzymała także statuetkę Przełomowego artysty roku podczas ceremonii wręczenia Nagród Biznesu Muzycznego, jak i wygrała nominacje w Kids Choice Awards 2014 jako najlepsza aktorka telewizyjna.
2014–2015: My Everything mały|lewo|Grande podczas trasy The Honeymoon Tour w 2015 roku W styczniu 2014 roku Grande zaczęła pracować nad swoim drugim studyjnym albumem. W tym samym miesiącu otrzymała statuetkę w kategorii Ulubiony przełomowy artysta roku na People’s Choice Awards 2014. W marcu zaśpiewała na koncercie Women of Soul: In Performance at the White House, zorganizowanym w Białym Domu. W tym samym miesiącu Barack i Michelle Obamowie zaprosili ją ponownie, tym razem do występu na wielkanocnym evencie Easter Egg Roll.