thumb|Wał ziemny z fosą burhu w Wallingford Burh – archeologiczne określenie anglosaskich ufortyfikowanych osad lub miejsc warownych budowanych przez władców Wesseksu i Mercji z myślą o ochronie okolicznej ludności przed najazdami Skandynawów oraz jako ośrodki konsolidacji władzy królewskiej. Grodziska te powstawały głównie ok. 880 r.https://antiquities.ucoz.ru/_ld/0/37_Barbarian_West_.pdf za czasów panowania Alfreda Wielkiego, po odniesionym przez niego zwycięstwie nad Duńczykami w Bitwie pod Ethandunhttps://jeremyhaslam.wordpress.com/wp-content/uploads/2009/12/microsoft-word-wallingford-and-its-context-in-wessex-2.pdf, jednak dzieło to kontynuowane było przez jego potomków Edwarda Starszego w Wesseksie oraz Ethelfledę w Mercjihttps://journals.socantscot.org/index.php/psas/article/view/6776/6745. Tworzono je w miejscach istotnych strategicznie i ekonomicznie dla obrony królestwa. Ich konstrukcja opierała się na szerokich wykopach oraz wałach ziemnych zwieńczonych murem drewnianym bądź kamiennym, zawierającym system wież obronnych oraz bram umieszczonych na zakończeniu głównych ulic.
Grody te budowane były na bazie istniejących większych osad lub jako fortyfikacje na surowym korzeniu w celu obrony portów i szlaków komunikacyjnych. Oprócz funkcji militarnych skupiały w sobie także funkcje gospodarcze i państwowe, takie jak kuźnie, targi czy mennice. W ich konstrukcji wykorzystywane bywały pozostałości wcześniejszych umocnień, w tym fortów z epoki żelaza oraz rzymskich. Pierwotnie konstruowane prawdopodobnie wyłącznie jako budowle ziemno-drewniane, z czasem uzyskiwały także elementy kamienne. Niekiedy podczas przekształcenia wcześniejszej osady w burh zmianie podlegał układ urbanistyczny, jak miało to miejsce w Winchester, którego rzymski układ cardo-decumanus został całkowicie przekształcony tak, aby lepiej dopasować przebieg ulic do nowych umocnień anglosaskich. mały|Mapa grodów typu burh w południowej i środkowej Anglii wymienionych w Burghal Hidage Poszczególne burh połączone były ze sobą systemem królewskich dróg [ang.], służących szybkiemu przemieszczaniu się wojsk oraz ewakuacji w czasie jednego dnia okolicznej ludności mieszkającej w promieniu ok. 20 mil od najbliższego grodu. Grodziska te służyły także jako garnizony wojskowe mające stanowić siły szybkiego reagowania na zagrożenia ze strony Wikingów. Kronika anglosaska wspomina, że król Alfred dzielił swoje wojsko na dwie (lub zależnie od interpretacji — trzy) części, z czego jedna przebywała stale w królewskich burhhttps://antiquities.ucoz.ru/_ld/0/37_Barbarian_West_.pdf. Dokument [ang.], powstały najprawdopodobniej za panowania Edwarda Starszego, wymienia w królestwie Wesseksu ponad 30 grodów typu burh, dla których obrony zakładano liczbę zbrojnych odpowiadającą ok. 27 tysiącom łanów, czyli [ang.] hide według anglosaskiego systemu pospolitego ruszenia fyrdPozwala to oszacować liczbę obrońców wszystkich burh w Wessex na od ok. 5 400 do 27 000 zbrojnych, przy założeniu, że jeden mężczyzna wystawiany był przez 1 do 5 gospodarstw łanowych. .
Ponieważ grody tego typu korespondują z dawnym terytorium królestw Wesseksu i Mercji, znajdują się na obszarze dzisiejszej południowej i środkowej Anglii. Historycznie największymi burh były Winchester, Wallingford oraz Warwick, natomiast za najlepiej zachowane uchodzą Wallingford oraz Wareham. Wiele z nich rozwinęło się do roli znaczących ośrodków miejskich, w tym m.in. Oxford, Southampton czy Exeter. mały|Mury Winchester, grodu typu burh, wybudowane z wykorzystaniem rzymskich pozostałości dla jednej z proto-stolic państwa Alfreda Wielkiego.
Lista burh za Burghal Hidage Poniższa tabela przedstawia grody typu burh wymienione w Burghal Hidage wraz z odpowiadającą im liczbą hide.
BurhLiczba hideEorpeburnan324Hastings500Lewes1300Burpham720Chichester1500Portchester500Southampton150Winchester2400Wilton1400Chisbury700Shaftesbury700Christchurch (wówczas Twynam)470Wareham1600Bridport760Exeter734Halwell300Lydford140Pilton360Watchet513Axbridge400Lyng100Langport600Bath1000Malmesbury1200Cricklade1500Oxford1400Wallingford2400Buckingham1600Sashes Island1000Eashing600Southwark1800Worcester1200Warwick2400
Przypisy
Kategoria:Fortyfikacje Kategoria:Źródła archeologiczne Kategoria:Grodziska