– japoński kodeks bazujący na prawie chińskim ogłoszony w 701 roku. Składał się z dwóch części: , czyli prawa karnego w 6 zwojach, oraz , czyli postanowień administracyjnych podzielonych na 11 zwojów. W późniejszym okresie do kodeksu dołączono zbiór uzupełniających precedensów sądowych i wskazówek, znanych jako kyaku i shiki.
Według kodeksu Taihō, władca – przedstawiany dotychczas jako główny kapłan – stał się w praktyce cesarzem, sprawującym rządy za pośrednictwem scentralizowanego aparatu biurokratycznego i decydującym w sposób absolutny o losach kraju, nie wyrzekając się przy tym roli dziedzicznego, najwyższego kapłana. Władca przyjął tytuł , potwierdzając swe prawo do panowania przez odwołanie się do zapożyczonych z Chin koncepcji mandatu Niebios oraz rządzenia zgodnie z nakazami cnoty i zasad humanitarności.
Kodeks Taihō położył kres lokalnej niezależności, jaką dysponowały społeczności klanowe, a wszystkich poddanych podzielił na podstawie różnego stopnia ich powiązania z osobą władcy. Ustanowił trzy podstawowe kategorie społeczne: cesarza i jego rodzinę, wolnych poddanych (urzędników i dzierżawców państwowych) oraz poddanych niewolnych.
Struktura rządu centralnego utworzonego poprzez kodeks Taihō symetrią i zasadą funkcjonowania odpowiadała modelowi rządów dynastii Tang, lecz zachowywała jednocześnie szereg cech ściśle japońskich. Rząd centralny u boku cesarza składał się z dwóch głównych pionów: , sprawującego pieczę nad cesarskim rytuałem sintoistycznym, oraz , któremu to podlegała administracja cywilna kraju. Administracją tą kierowali trzej ministrowieW Chinach w miejscu trzech ministrów funkcjonowało kilka urzędów polityczno-administracyjnych.: , oraz . Stanowisko pierwszego ministra przeważnie miało charakter czysto tytularny, toteż rzeczywista władza administracyjna spoczywała w rękach ministra lewej strony, lub w jego zastępstwie – ministra prawej strony.
Ministrowie za pośrednictwem urzędników wykonawczych nadzorowali pracę ośmiu : Sekretariatu Cesarskiego, Ministerstwa Ceremonii i Personelu Urzędniczego, Ministerstwa do Spraw Rodów Arystokratycznych, Ministerstwa do Spraw Ludności, Ministerstwa Wojny, Ministerstwa Prawa, Ministerstwa Skarbu i Ministerstwa Domu Cesarskiego. Urząd kontroli w praktyce nie miał większego znaczenia. Personel administracji centralnej wywodził się głównie z kręgów arystokracji dworskiej. Nigdy nie przyjęto chińskiej praktyki rekrutowania urzędników drogą egzaminów na podstawie ich zdolności.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Historia prawa japońskiego