Aleksander Szymański ps. „Bogdan” (ur. 1912 w Trzydniku, zm. 22 czerwca 1944 w rejonie Górecka Kościelnego) – oficer Gwardii Ludowej i Armii Ludowej.

Życiorys Przed wojną działacz Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”. Jako podoficer walczył w wojnie obronnej 1939. Od października 1941 działacz RChOB. Od kwietnia 1942 organizował komórki PPR i placówki GL w rejonie Trzydnika.

Wiosną 1943 rozpoczął działalność partyzancką jako szef sztabu w oddziale partyzanckim por. Władysława Skrzypka ps. "Grzybowski". W sierpniu objął dowództwo nad 30-osobowym oddziałem zwiadowczym. We wrześniu wszedł w skład 3 Batalionu GL gdzie Szymański został zastępcą dowódcy a w grudniu dowódcą.

20 stycznia 1944 r. w Spławach oddział partyzancki pod dowództwem ppor. Aleksandra Szymańskiego zaatakował samolot. Zaalarmowano dowódcę oddziału, że zbliża się samolot niemiecki, zniża swój pułap i ląduje w pobliskiej wsi. Dowódca oddziału zarządził alarm i partyzanci zaatakowali samolot. Piloci bez żadnego oporu zostali rozbrojeni. W samolocie znaleziono mapy z frontu wschodniego, rakietnicę, dużo filcowych butów i uzbrojenie. Samolot zamierzano spalić Na skutek próśb mieszkańców Spław, którzy obawiali się represji ze strony okupanta, zaniechano tego. Do opanowania hitlerowskiego samolotu przyczyniła się także miejscowa placówka Batalionów Chłopskich pod dowództwem Adama Wójtowicza ps. „Kruk”.

W lutym 1944 awansowany na porucznika i mianowany dowódcą 2 batalionu 1 Brygady AL im. Ziemi Lubelskiej (wskutek zmian strukturalnych w maju "Bogdan" został dowódcą kompanii sztabowej brygady). Brał udział w bitwie z Niemcami w Puszczy Solskiej i lasach janowskich w czerwcu 1944 gdzie się wyróżnił.

22 czerwca w rejonie Górecka Kościelnego kompania sztabowa 1 Brygady AL została okrążona przez wojska niemieckie. W czasie walk śmiertelnie ranna została sanitariuszka Henryka Wysodzka ps. "Niusia", ukochana dowódcy por. Aleksandra Szymańskiego ps. "Bogdan". Dziewczyna zmarła na jego rękach. "Bogdan" w akcie rozpaczy dobył leżącej obok zabitego partyzanta rusznicy i zniszczył niemiecki samochód pancerny, sam jednak został ranny w brzuch. Rozkazał pozostałym podkomendnym przebicie się z okrążenia, sam ranny popełnił samobójstwo.

W latach 1966–1986 imię Aleksandra Szymańskiego nosił Lubelski Pułk Obrony TerytorialnejRozkaz Ministra Obrony Narodowej Nr 11/MON z dnia 13 kwietnia 1966 roku w sprawie nadania Lubelskiemu Pułkowi OT imienia Aleksandra Szymańskiego..

Odznaczenia Order Krzyża Grunwaldu III klasy - 1944; za osobistą odwagę oraz działalność wykazaną w walkach z Niemcami i reakcją (przedstawiony do odznaczenia w wydanym w czerwcu 1944 raporcie mjr Jana Wyderkowskiego ps. "Grab" do Dowództwa Głównego AL)Edward Gronczewski, Wspomnienia "Przepiórki", str. 137.

Awanse porucznik - luty 1944

Przypisy

Bibliografia

Mała encyklopedia wojskowa t. 3, Warszawa 1971. Józef Bolesław Garas, Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942-1945, Warszawa 1971.

Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Patroni jednostek ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Podoficerowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Żołnierze Armii Ludowej Kategoria:Żołnierze Gwardii Ludowej Kategoria:Żołnierze polscy polegli w II wojnie światowej