mały|Tabliczka wjazdowa do Kolonowskich Kolonowskie (dodatkowa nazwa w j. niem. Colonnowska, w latach 1936–1945 GrafenweilerRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (), ) – miasto na Górnym Śląsku, w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, położone nad Małą Panwią, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kolonowskie. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do dawnego woj. opolskiego.
Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 3207 mieszkańców.
Położenie thumb|left|Rzeka Bziniczka – odcinek leśny w okolicach Kolonowskiego|alt=Rzeka dwumetrowej szerokości o stromych, ale niskich brzegach płynie przez jesienny las. Na podłożu bure liście, wokół pnie drzew Pod względem fizycznogeograficznym, miasto Kolonowskie położone jest w pasie Nizin Środkowopolskich. Położone jest w makroregionie Niziny Śląskiej oraz w mezoregionie Równiny Opolskiej.
Przez miejscowość przepływa rzeka Mała Panew oraz jej dopływ Bziniczka uchodząca do Małej Panwi w Kolonowskiem.
Nazwa W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936–1945, miejscowość nosiła nazwę Grafenweiler.
Opis Na terenie Kolonowskiego działają m.in.: ośrodek zdrowia, placówki handlowe i zakłady rzemieślnicze, biblioteka publiczna, przedszkole, szkoła podstawowa i gimnazjum, Miejsko-Gminne Centrum Kulturalno-Sportowe wraz z boiskiem, kręgielnia, klub piłkarski KS Unia Kolonowskie, jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, koło Mniejszości Niemieckiej, orkiestra dęta, koło Polskiego Związku Wędkarskiego, koła łowieckie „Leśnik” i „Daniel”, oddział Polskiego Związku Hodowców Gołębi Pocztowych, Rodzina Kolpinga, Caritas parafialny i koło przyjaciół Hochdahl–Cergy–Kolonowskie.
Historia W roku 1780 właściciel ziem hrabia Filip Colonna zlecił wybudowanie huty wraz z wielkim piecem nad rzeką Brzinitzka (Bziniczka), będącej prawym dopływem rzeki Malapane (Mała Panew). Datę tę uważa się za początek istnienia Kolonowskiego. Powstała osada była jedną z wielu wzdłuż biegu Małej Panwi. Innymi założonymi przez Colonnę były m.in. Haraszowskie, Spórok, Fosowskie i Świerkle.
Wokół huty powstała mała osada robotnicza, która w roku 1797 przyjęła nazwę Colonnowska, od nazwiska swojego założyciela. Wybudowany kanał hutniczy łączył huty w Zawadzki (Zawadzkie), Colonnowska (Kolonowskie) i Vossowska (Fosowskie). Rzeka służyła natomiast do transportu towarów do Deschowitz (Zdzieszowice), gdzie przeładowywano towar i transportowano dalej Odrą. W roku 1805 powstał drugi wielki piec. W 1854 roku otwarto linię kolejową z Opola do Tarnowskich Gór. Po śmierci hrabiego majątek po nim odziedziczył Andreas Maria Graf von Renard, który przyczynił się do dalszej rozbudowy zakładów. Mimo wielkich starań zakłady w Colonnowska coraz bardziej traciły na znaczeniu. W 1921 roku zamknięto hutę, a w 1926 odlewnię. Budynki huty wyburzono, pozostał jedynie budynek dawnego jej biura, istniejący do dziś.
W 1880 roku ruszyła nasycalnia drewna, obecnie: Kopgard Sp. z o.o. W 1907 roku, nowy właściciel ziemski, książę Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode wydał zlecenie na budowę fabryki kartonów (Kartonagenfabrik), istniejącej do dzisiaj pod nazwą Packprofil Sp. z o.o. J.V. Produkcja ruszyła w 1908 roku.
W 1933 roku została wybudowana kaplica i Kolonowskie odłączyło się od parafii Staniszcze Wielkie. W 1942 roku Kolonowskie stało się samodzielną parafią, a kościół pod wezwaniem Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny został wybudowany po wojnie i konsekrowany w roku 1954.
W 1973 roku Kolonowskie otrzymało prawa miejskie. W granice miasta włączono wówczas osiedla Haraszowskie, Bendawice i Fosowskie.
Demografia Piramida wieku mieszkańców Kolonowskiego w 2014 roku. 690x480px|alt=Wykres piramidy wieku mieszkańców. Piramida ma kształt okrągły, najszersza jest w przedziale około 24 do 64 lat. Wyższe wartości (coraz znaczniejsze w coraz wyższym wiekiem) osiągają kobiety, których wskaźniki oznaczono niebieskim kolorem po lewej stronie.
Transport Drogowy Przez miasto przebiegają dwie drogi wojewódzkie:
Bierdzany (DK45) - Ozimek (DK46) - Kolonowskie - Zawadzkie Gliwice (DK78) - Pyskowice (DK94) - Zawadzkie - Kolonowskie - Dobrodzień (DK46) - Olesno
Na północy miasta przebiega również droga krajowa nr 46 klasy GP, o długości 270 km. Łączy ona DK33 w Kłodzku z DK78 w Szczekocinach.
Przez Kolonowskie przejeżdżają drogi powiatowe:
1804O Strzelce Opolskie – Kolonowskie 1816O Kadłub – Spórok 1838O Staniszcze Wielkie – Staniszcze Małe 1839O Spórok – Staniszcze Małe 1844O Staniszcze Wielkie – Kolonowskie 1958O Myślina – Staniszcze Małe - Spórok
Kolejowy Przez tereny miasta przebiegają czynne linie kolejowe:
relacji Kielce – Fosowskie relacji Tarnowskie Góry – Opole
Miasto posiada również stację kolejową.
Zabytki i muzeum thumb|Kościół ewangelicki w dzielnicy Fosowskie|alt=Boczna elewacja małego kościoła wysokości ok. 10 metrów. Ponad połowę powierchni zajmuje czerwony dach pokryty dachówką, otynkowana ściana ma kolor szary. Znajdują się na niej cztery okna. Na dachu małe, półokrągłe okno. Po lewej stroni grafiki przednia wieża kościoła z jednym oknem. Nad dach wystaje jedynie hełmem. Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest dom – biura huty, ul. Leśna 8, drewniany, z k. XVIII w. W budynku tym znajduje się Izba Regionalna Historii Lokalnej w Kolonowskiem.
Ludzie związani z Kolonowskiem
Zobacz też Gmina Kolonowskie
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Miasta w województwie opolskim Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XX wieku