Jan Gąsienica Ciaptak (ur. 17 grudnia 1922 w Zakopanem, zm. 29 października 2009 tamże) – narciarz, olimpijczyk z Sankt Moritz, Oslo i Cortiny d’Ampezzo, trener. Przez długi czas znajdował się w pierwszej piętnastce narciarzy alpejskich świata, słynął ze świetnej techniki. W zawodach alpejskich często startował bez treningu. Słynne były przed laty pojedynki na nartach Ciaptaka z narciarzem Karlem Schranzem i Walterem Schusterem. Absolwent zasadniczej szkoły zawodowej. Zasłużony Mistrz Sportu i Honorowy Obywatel Miasta Zakopanego, w którym mieszkał. Rodzice – Maciej i Anna z domu Karpiel. Miał żonę, Helenę Gąsienicę Roj i syna Macieja (ur. 1954, mistrz Polski i akademicki mistrz świata w narciarstwie alpejskim).
Przebieg kariery Karierę sportową rozpoczął przed II wojną światową. Jego pierwszym klubem było SN PTT Zakopane. Pierwsze narty otrzymał od ojca. W 1939 w międzynarodowych zawodach w Suchym Żlebie na Kalatówkach zajął 4. miejsce w slalomie specjalnym (udział w nim brali także Austriacy i Niemcy) i zwyciężył w zawodach junior slalom.
Był trzykrotnym uczestnikiem igrzysk olimpijskich. W 1948 na olimpiadzie w Sankt Moritz wystartował w konkursie skoków, zajmując 36. miejsce (skoczył 53 m i 61 m) z notą 180,8 pkt. oraz w konkurencjach alpejskich: zjeździe (37. miejsce z czasem 3:21.3), slalomie specjalnym (nie ukończył konkurencji) oraz w kombinacji alpejskiej (31. miejsce i 31.12 pkt.). Reprezentanci Polski startowali na starym sprzęcie, a trasy, na których rywalizowali, oceniali jako trudne. Trasa zjazdu liczyła 3300 m długości i miała 890 m różnicy wysokości. Ciaptak nigdy nie hamował, nawet przed bramkami nie wytracał szybkości, stąd miał liczne kontuzje.
Na kolejnych igrzyskach, które odbyły się w Oslo w 1952, wystartował tylko w slalomie specjalnym, jednak konkurencji nie ukończył (ominął bramkę w drugim przejeździe).
Dwa lata później wziął udział w mistrzostwach świata w narciarstwie alpejskim w Åre, gdzie zajął 8. miejsce w trójkombinacji alpejskiej, 18. w slalomie oraz 23. w slalomie gigancie.
W igrzyskach w Cortinie d’Ampezzo wystartował tylko w slalomie, zajmując w nim 16. miejsce.
Karierę sportową zakończył w 1966 roku. Miał wówczas 44 lata. Równocześnie rozpoczął pracę na stanowisku trenera. W 1970 rozstał się ze sportem i podjął pracę taksówkarza w Zakopanem. Zmarł 29 października 2009 roku.
Osiągnięcia Igrzyska olimpijskie 50px 1948 Sankt Moritz–37. miejsce (w zjeździe), 36. miejsce (w skokach), 31. miejsce (w kombinacji alpejskiej), nie ukończył slalomu1952 Oslo–dyskwalifikacja w slalomie1956 Cortina d’Ampezzo–16. miejsce (w slalomie)
Starty J. Gąsienicy Ciaptaka w skokach na igrzyskach olimpijskich – szczegółowo Miejsce Dzień Rok Miejscowość Skocznia Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca36.7 lutego1948 Sankt MoritzOlympiaschanzeindywid.53,0 m61,0 m180,8 pkt47,3 pktPetter Hugsted
Starty J. Gąsienicy Ciaptaka w narciarstwie alpejskim na igrzyskach olimpijskich – szczegółowo Miejsce Dzień Rok Miejscowość Dyscyplina/konkurencja Wynik Strata Zwycięzca37.2 lutego1948 Sankt Moritzzjazd3:21,33:26,3Henri OreillerNU5 lutego1948 Sankt Moritzslalom--Edy Reinalter31.2-4 lutego1948 Sankt Moritzkombinacja31,1227,85Henri OreillerDQ19 lutego1952 Osloslalom--Othmar Schneider16.31 stycznia1956 Cortina d’Ampezzoslalom3:40,00:25,3Toni Sailer
Mistrzostwa świata w narciarstwie alpejskim 1954 Åre–8. miejsce (w kombinacji), 18. miejsce (w zjeździe), 23. miejsce (w slalomie gigancie)
Sukcesy krajowe mistrz Polski w zjeździe (1948, 1949, 1952, 1954, 1955) mistrz Polski w slalomie (1949, 1951, 1952, 1954, 1955, 1958, 1959, 1963) mistrz Polski w slalomie gigancie (1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1959,1960) mistrz Polski w kombinacji alpejskiej (1948, 1949, 1951, 1954, 1955, 1956, 1959) mistrz Polski w sztafecie 4 × 10 km (1958) wicemistrz Polski w zjeździe (1947, 1953, 1956) wicemistrz Polski w slalomie specjalnym (1953) wicemistrz Polski w slalomie gigancie (1952) wicemistrz Polski w kombinacji alpejskiej (1947, 1958). dziewięciokrotne zwycięstwo w Memoriale Bronisława Czecha i Heleny Marusarzówny (1949–1960).
Mistrzostwa Polski w skokach Miejsce Dzień Rok Miejscowość Skocznia Punkt K Konkurs Skok 1 Skok 2 Nota Strata Zwycięzca Źródło4.Siódmy w rywalizacji międzynarodowej3 lutego1946 ZakopaneWielka KrokiewK-55ind.50,5 m53,5 m197,9 pkt27,1 pktStanisław Marusarz5.22 lutego1948 KarpaczOrlinekK-?ind.45,5 m46,0 m196,5 pkt14,2 pktStanisław Marusarz7.7 lutego1949 SzczyrkSkaliteK-?ind.63,0 m63,0 m194,5 pkt26,5 pktStanisław Marusarz
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Legendy polskiego sportu, cz. 1 Białe szaleństwo, Aniela Tajner, fundacja „Gloria Victoribus”, 1991, str. 34–35
Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Mistrz Sportu” (Polska) Kategoria:Polscy olimpijczycy (Sankt Moritz 1948) Kategoria:Polscy olimpijczycy (Oslo 1952) Kategoria:Polscy olimpijczycy (Cortina d’Ampezzo 1956) Kategoria:Polscy narciarze alpejscy na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Polscy skoczkowie narciarscy na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Narciarze alpejscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1948 Kategoria:Narciarze alpejscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1952 Kategoria:Narciarze alpejscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1956 Kategoria:Narciarze alpejscy SN PTT Zakopane Kategoria:Narciarze alpejscy WKS Zakopane Kategoria:Skoczkowie narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1948 Kategoria:Skoczkowie narciarscy SN PTT Zakopane Kategoria:Skoczkowie narciarscy WKS Zakopane Kategoria:Ludzie urodzeni w Zakopanem Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2009