Spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa dźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: [].

Artykulacja Opis W czasie artykulacji podstawowego wariantu []: modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, tak więc artykulacja tej spółgłoski wymaga inicjacji płucnej i egresji; tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej, prąd powietrza uchodzi przez jamę ustną; prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem – lub przynajmniej powietrze uchodzi wzdłuż środkowej linii języka; dolna warga kontaktuje się z górnymi siekaczami (jest to spółgłoska zębowa), tworząc małą szczelinę. Szczelina ta jest na tyle wąska, że masy powietrza wydychanego z płuc tworzą charakterystyczny szum; wiązadła głosowe periodycznie drgają, spółgłoska ta jest dźwięczna.

Warianty Nie zawsze spółgłoska ta jest wymawiana wg powyższego schematu – czasami może dojść do drobnych zmian, np. może zajść: wzniesienie środkowej części grzbietu języka w stronę podniebienia twardego, mówimy wtedy o spółgłosce (spalatalizowanej: [] wzniesienie tylnej części grzbietu języka w kierunku podniebienia tylnego, mówimy w takim przypadku o spółgłosce welaryzowanej: [] zaokrąglenie warg, mówimy wtedy o spółgłosce labializowanej: [].

Występowanie Przykłady w wybranych językach: JęzykSłowoIPAZnaczenieUwagi angielski valve 'zastawka' arabski Dialekt syryjski كاڥي 'złoto' Dialekt algierski ذهب 'podróżować' duński véd 'wiedzieć' Zazwyczaj transkrybowane do IPA jako . kataloński viu 'żyć' francuski valve 'zastawka' Zobacz też: Wymowa i transkrypcja języka francuskiego. gruziński ვიწრო 'wąski' Zobacz też: Wiktionary: Aneks:Język gruziński - Alfabet i wymowaormiański Dialekt wschodni վեց 'sześć' polski waga - Zobacz też: Fonetyka języka polskiego. portugalski vila 'miasteczko' rumuńskidexonline.ro (rum.) [dostęp: 22.08.2018] val 'fala' rosyjski волосы 'włosy' hiszpańskiConsonantes del lingua espanol (hiszp.) Data dostępu: 15 września 2018 afgano 'afgański' W języku hiszpańskim ta głoska nie ma własnego zapisu literowego, jest jedynie allofonem głoski i jest zapisywana jako litera falfabet i wymowa hiszpańska Data dostępu: 15 września 2018. włoski avare 'skąpe'

Przypisy

Terminologia Spółgłoska szczelinowa wargowo-zębowa to inaczej spółgłoska frykatywna labio-dentalna.

szczelinowa wargowo-zębowa dźwięczna