Paulina Appenszlak, Paulina Fogiel-Appenszlak, z domu Jamajka (, ur. 1899/1900 w Warszawie, zm. 28 stycznia 1976 w Hajfie) – polska i izraelska feministka, dziennikarka, publicystka, tłumaczka i poetka żydowskiego pochodzenia.
Życiorys Urodziła się w 1899 lub 1900 roku w Warszawie. Córka Nachuma i Miriam Jamajków. Jej siostrą była dziennikarka Róża Grycendlerowa.
Zadebiutowała w 1919 roku w warszawskim „Tygodniku Nowym”. Pod swoim panieńskim nazwiskiem publikowała autorskie wiersze i przekłady literackie, a w kolumnie Miniatury Colombiny ukazywały się jej krótkie felietony. Tłumaczyła na język polski utwory m.in. Heinricha Heinego, Walta Whitmana, George’a Gordona Byrona oraz Jakuba Kahana. Współpracowała m.in. z wydawnictwem Safrus, prowadzącym serię „Biblioteka Pisarzy Żydowskich”, w której popularyzowało literaturę hebrajską i jidysz, zajmowała się m.in. tłumaczeniem jidyszowych utworów autorstwa Ester Szumiaczer-Hirszbejn.
Od 1919 lub 1920 roku jej mężem był Jakub Appenszlak, dziennikarz, krytyk literacki i jeden z głównych redaktorów syjonistycznego „Naszego Przeglądu”. W 1920 roku urodziła syna, Henryka. Od 1923 roku współpracowała z „Naszym Przeglądem”, w którym prowadziła dział dla kobiet i zamieszczała recenzje literackie, używała wówczas pseudonimu „Paulinette”. Poznała m.in. Juliana Tuwima, Adama Ważyka, Leopolda Staffa i Juliusza Kaden-Bandrowskiego
Wraz z Izą Wagmanową była założycielką i redaktorką naczelną polskojęzycznego pisma „Ewa”, skierowanego do Żydówek, wydawanego w Warszawie od 1928 przez pięć kolejnych lat. W 1934 roku, wraz z mężem podjęła się próby utworzenia wspólnej trybuny dla pisarzy polsko-żydowskich. Mimo że na łamach nowo powstałego tygodnika „Lektura” ukazywały się teksty uznanych autorek i autorów, pismo wkrótce zamknięto. Publikowała również na łamach m.in. gazety „Diwrej Akiba”. Wraz z Andą Eker odwiedziła Palestynę, podróżowała również po Europie, m.in. wraz z Marią Dąbrowską odwiedziła Jugosławię. W 1935 roku wraz z Marią Dąbrowską, Marią Pawlikowską-Jasnorzewską i Władysławem Rymkiewiczem brała udział w rejsie na trasnie Stambuł–Konstanca na pokładzie statku „Kościuszko”. Odwiedziła również Grecję, a wiosną 1939 roku wraz z mężem wyjechała do Nowego Jorku.
W sierpniu 1939 roku powróciła do Polski, po wybuchu II wojny światowej wraz z synem, przez Rumunię przedostała się do Palestyny. Rozwiodła się z Jakubem Appenszlakiem, prawdopodobnie już podczas pobytu w Palestynie. W Palestynie redagowała czasopismo „Olam Ha-isza”, współpracowała również z gazetami „Al Ha-miszmar” i „Dawar”. Do 1950 roku sporadycznie publikowała również teksty na łamach tygodnika „Nasza Trybuna”, redagowanego przez byłego męża w Nowym Jorku. Aktywnie angażowała się w życie intelektualne palestyńskiej i izraelskiej Polonii, zajmowała się również organizowaniem kursów języka hebrajskiego dla emigrantów. Pod koniec wojny zaprzyjaźniła się z Władysławem Broniewskim.
W 1946 roku w Izraelu wydano jej powieść o Januszu Korczaku, przetłumaczoną później na język jidysz i hiszpański. Po śmierci Appenszlaka, w 1950 roku poślubiła sformalizowała prawnika i dziennikarza sportowego, Zygmunta Fogiela, który w 1939 roku towarzyszył jej w ucieczce z Polski i z którym już wcześniej utrzymywała bliskie stosunki. Jej syn Henryk, chemik wykształcony na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, porucznik armii izraelskiej, zginął podczas służby 14 maja 1949 roku.
W ostatnich latach życia straciła wzrok. W 1975 roku przekazała swoje zbiory i korespondencję do Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie. Zmarła 28 stycznia 1976 roku, została pochowana na cmentarzu w Hajfie.
Przypisy
Kategoria:Polskie feministki i feminiści Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Pisarze XX wieku Kategoria:Żydowscy dziennikarze Kategoria:Izraelscy działacze praw człowieka Kategoria:Izraelscy dziennikarze Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Zmarli w 1976 Kategoria:Polscy tłumacze literatury hebrajskiej i jidysz Kategoria:Izraelscy tłumacze Kategoria:Izraelczycy pochodzenia polskiego Kategoria:Tłumacze na język polski Kategoria:Polscy tłumacze literatury angielskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Ludzie związani z Hajfą