William Walters Sargant (ur. 24 kwietnia 1907 w Londynie, zm. 27 sierpnia 1988) − kontrowersyjny brytyjski psychiatra, który zapisał się w historii jako propagator takich metod leczenia jak psychochirurgia, , czy terapie wykorzystujące elektrowstrząsy i wstrząsy insulinoweDally 2004. Sargant studiował medycynę w St John’s College na Uniwersytecie Cambridge i zdobywał kwalifikacje lekarskie w szpitalu w Londynie. Na przeszkodzie jego marzeniom o karierze lekarskiej stanęło tragiczne w skutkach badanie naukowe oraz załamanie nerwowe, po którym zainteresował się psychiatrią. Praktykę zawodową odbył pod okiem w szpitalu , po czym w czasie II wojny światowej służył w Służbach Pogotowia Medycznego w Sutton. W 1948 r. objął stanowisko ordynatora oddziału medycyny psychologicznej w szpitalu St Thomas' Hospital w Londynie, gdzie pozostał do odejścia na emeryturę w 1972 r. (a także po odejściu na emeryturę). Leczył także pacjentów w innych szpitalach, otworzył dobrze prosperujący prywatny gabinet przy Harley Street, a także udzielał się jako psychiatra w mediach. Sargant był współautorem podręcznika poświęconego leczeniu metodami fizycznymi w psychiatrii, który doczekał się 5 wydań. Napisał wiele artykułów, które ukazały się w prasie medycznej i popularnej, a także autobiografię pt. Niespokojny umysł oraz książkę pt. Bitwa o umysł, w której omówił proces, w wyniku którego nasz umysł ulega wpływom innych. Mimo iż został zapamiętany jako jedno z najważniejszych nazwisk w brytyjskiej powojennej psychiatrii, jego zamiłowanie do kontrowersyjnych metod leczenia, takich jak szok insulinowy, czy terapia głębokim snem, a także niechęć do wszelkich form psychoterapii oraz opieranie się na dogmatach, a nie na dowodach klinicznychSargant and Slater 1944, viii spowodowały, że do dziś pozostaje kontrowersyjną postacią, której prace są rzadko cytowane we współczesnych tekstach z dziedziny psychiatrii.
Młodość i kariera lekarska Sargant urodził się w Highgate w dużej, zamożnej rodzinie metodystów. Jego ojciec był maklerem w londyńskim City, zaś matka, Alice Walters, była córką metodystycznego pastora pochodzącego z rodziny zamożnych Walijskich browarników. Pięciu z jego wujów było kaznodziejami. Miał dwóch braci – Thomasa Sarganta, obrońcę praw człowieka i Normana Sarganta, biskupa Mysore, oraz pięć sióstrSargant 1967, 11. Sargant uczęszczał do szkoły Leys School w Cambridge, następnie studiował medycynę w St John’s College na Uniwersytecie Cambridge. Nie był wybitnym studentem, ale za to grał w drużynie rugby St John’s College, był prezesem Towarzystwa Medycznego Uniwersytetu Cambridge i kolekcjonował autografy znanych postaci ze świata medycyny. Sargant otrzymał stypendium sportowe dla zawodników rugby, dzięki któremu mógł dokończyć swoją edukację medyczną w szpitalu St Mary’s Hospital. Jego ojciec stracił większość swoich pieniędzy w czasie Wielkiego Kryzysu pod koniec lat 20. XX wieku, jednak stypendium pozwoliło Sargantowi kontynuować studia medyczneSargant 1967, 12 Po zdobyciu kwalifikacji lekarskich pracował jako chirurg i lekarz w St Mary’s Hospital i wszystko wskazywało na to, że ma przed sobą wielką karierę lekarską. Jednak w 1934 roku – 4 lata po uzyskaniu uprawnień do wykonywania zawodu lekarza – załamanie nerwowe i pobyt w szpitalu psychiatrycznym pokrzyżowało jego plany. W późniejszych latach Sargant przypisywał ten okres depresji niezdiagnozowanej gruźlicySargant 1967, 1, jednak powodem jego załamania mogło być fiasko prowadzonych przez niego badań nad użyciem bardzo dużych dawek żelaza w leczeniu anemii złośliwej, które nie zostały dobrze przyjęte.
Po powrocie do zdrowia Sargant pracował jako zastępca lekarza w szpitalu Hanwell Hospital, a następnie przez pewien czas pomagał swemu szwagrowi w jego gabinecie lekarskim w Nottingham, kiedy wreszcie postanowił związać swoją karierę zawodową z psychiatriąSargant 1967, 31. W 1935 r. Edward Mapother zaproponował mu posadę w szpitalu Maudsley Hospital. W swojej autobiografii Sargant pisał o zbieżności poglądów Mapothera z jego własnymi: „przyszłość leczenia psychiatrycznego leży w odkryciu prostych fizjologicznych metod leczenia, które mogłyby być stosowane równie szeroko jak w medycynie ogólnej”Sargant 1967, 33-4. Wkrótce po przybyciu do Maydsley Hospital Sargant zaangażował się w badania nad stosowaniem amfetaminy jako nowego leku na depresję. Sam ją zażywał przygotowując się do egzaminów z medycyny psychologicznejSargant 1967, 45. W ciągu swego życia Sargant przyjmował całą gamę leków na depresję. Innym sposobem leczenia, który wprowadzono w Maudsley Hospital podczas pobytu w nim Sarganta, było leczenie wstrząsami insulinowymiSargant 1967, 52-5.
W 1938 roku Sargant otrzymał roczne stypendium Fundacji Rockefellera na Wydziale Medycyny Harvard Medical School w Bostonie, w stanie Massachusetts, pod opieką profesora Stanleya Cobba. W czasie swojego pobytu w Bostonie prowadził eksperymenty nad hiperwentylacją i opracował teorię, według której różnica między osobami zdrowymi a neurotycznymi polega na tym, że osoby neurotyczne utraciły podatność na sugestie innychSargant 1967, 61-2. W czasie wizyty w Waszyngtonie spotkał się z Walterem Freemanem oraz z trzema swoimi pacjentami, którzy przeszli zabiegi psychochirurgiczne. Mimo że ich wyniki nie były do końca pomyślne, Sargant postanowił wprowadzić takie zabiegi w Wielkiej BrytaniiSargant 1967, 65-6.
II wojna światowa Tuż po wybuchu drugiej wojny światowej w 1939 r. Sargant powrócił do Wielkiej Brytanii, gdzie dowiedział się, że Meudsley Hospital zastał ewakuowany i podzielony na dwie części – pierwszą część przeniesiono do w północnym Londynie, natomiast drugą – do szpitala otwartego w starym przytułku w Belmont (gmina Sutton, Surrey). Sargant, a także H.J. Shorvon, – dyrektor kliniczny, oraz Louis Minski – dyrektor szpitala, zostali przeniesieni do przytułku w Belmont – którego nazwę zmieniono na Służby Pogotowia Medycznego w Sutton (w 1953 roku nazwę szpitala ponownie zmieniono na Belmont)Sargant 1967, 77. Szpital, w którym leczono pacjentów cywilnych oraz żołnierzy, podlegał zarówno Ministerstwu Zdrowia, jak Radzie Hrabstwa Londyn. Sargant wyraził swoją frustrację, kiedy doradcy medyczni Rady Hrabstwa Londyn próbowali ukrócić jego eksperymenty nad nowymi metodami leczenia, takimi jak terapia elektrowstrząsami i zabiegi psychochirurgiczne (zwane także leukotomią), jednak pisał, że „zazwyczaj w końcu udawało nam się dopiąć swego”Sargant 1967, 78. Pozwolono im na przykład na wykonywanie pojedynczych zabiegów psychochirurgicznych po uzyskaniu zgody doradców medycznych Rady. Kiedy nie wyrażali oni zgody na operację, Sargant obchodził zakaz wysyłając pacjentów do St George’s Hospital, gdzie operował ich Wylie McKissock (Eliot Slater tymczasowo sprawował tam funkcję ordynatora oddziału psychiatrii). Nazywał to „czynieniem dobra przez podstęp”Sargant 1967, 84-5. Jednak jego krytycy postrzegali go jako osobę o skrajnych poglądach, okrutną, nieodpowiedzialną i niechętnie słuchającą rad innych. Niektórzy byli zdania, że powoduje nim tłumiony gniew, nie zaś chęć niesienia pomocy innymSargant 1967, 121. Do operacji, które niosły ze sobą znaczne ryzyko zgonu, zaburzeń osobowości, napadów padaczkowych i nietrzymania moczu, Sargant wybierał pacjentów neurotycznych, zwłaszcza dręczonych obsesyjnymi myślamiJackson 1954. Po ewakuacji Dunkierki, do Służb Pogotowia Medycznego w Sutton trafiła znaczna liczba żołnierzy z urazami psychicznymi. Sargant rozwijał wówczas techniki abreakcji – pacjenci ponownie przeżywali traumatyczne doświadczenia z przeszłości pod wpływem barbituranówSargant 1967, 87-88. W leczeniu wojskowych Sargant stosował także zmodyfikowaną terapię insulinową, terapię elektrowstrząsami oraz środki uspokajająceSargant 1967, 89-91. W czasie wojny Sargant i Eliot Slater napisali wspólnie podręcznik pt. Wstęp do fizycznych metod leczenia w psychiatrii, który doczekał się 5 wydań i został przetłumaczony na kilka języków. W 1940 r. Sargant poślubił Peggy Glen, którą poznał, kiedy pracowała jako wolontariuszka w laboratorium w Belmont. (Nie mieli dzieci).
Szpital św. Tomasza thumb|Amerykański dowód tożsamości (ID card) Williama Sarganta wydany w 1947 r. Po wojnie Sargant nie mógł się zadomowić w Maudsley Hospital, który ponownie połączono w jedną całość, i ubiegał się (bez powodzenia) o pracę w innych miejscachSargant 1967, 123. W 1947 r. zaproszono go na rok do Duke University (USA) w charakterze gościnnego wykładowcy psychiatrii. Powrócił do Anglii w sierpniu 1948 r., po tym, jak zaproponowano mu stanowisko naczelnika oddziału medycyny psychologicznej w St Thomas Hospital, szpitalu klinicznym w Londynie. Nowy oddział mieścił się wówczas w piwnicy i nie posiadał łóżek dla pacjentów, zaś studenci nie mieli obowiązku uczęszczania na wykłady z psychiatriiSargant 1967, 144. Sargant pozostał w St Thomas Hospital przez resztę swego życia zawodowego i rozbudował oddział, przekształcając go w jednostkę szpitalno-naukowo-badawcząSargant 1967, 146. Piwnicę odnowiono i przekształcono w oddział ambulatoryjny (na którym stosowano terapię elektrowstrząsami, zmodyfikowaną terapię insulinową, zastrzyki z metedryny, itp.), a w wyniku połączenia St Thomas Hospital z pobliskim szpitalem Royal Waterloo Hospital, Sargant zyskał oddział z 22 łóżkami dla pacjentów szpitalnych (na którym stosował terapię długotrwałą narkozą, zwaną także terapią głębokim snem). Praca Sarganta w St Thomas Hospital finansowana była ze środków Narodowej Służby Zdrowia, datków na rzecz St Thomas Hospital oraz darowizn od osób prywatnychSargant 1966.
W St Thomas Hospital, podobnie jak w Belmont Hospital, Sargant poddawał pacjentów łączonej terapii z zastosowaniem elektrowstrząsów, długotrwałej narkozy, śpiączki insulinowej i leków. W czasie przemówienia wygłoszonego w Leeds powiedział: „Od kilku lat stosujemy wydłużoną terapię głębokim snem w leczeniu ciężkich przypadków opornej depresji. W razie potrzeby możemy utrzymywać pacjentów w stanie śpiączki bądź głębokiego letargu nawet do 3 miesięcy. W czasie terapii snem stosujemy dodatkowo elektrowstrząsy i podajemy leki przeciwdepresyjne”William Sargant, Paper to the Samaritans, 11 September 1971.. Sargant stosował narkozę (terapię snem), aby uniemożliwić sprzeciw pacjentom, którzy odmawiali poddania się elektrowstrząsom, a niekiedy stosował je bez ich wiedzy. W swoim standardowym podręczniku Wstęp do fizycznych metod leczenia w psychiatrii napisał: „Wielu pacjentów, którzy źle znoszą długotrwałą terapię elektrowstrząsami, jest w stanie się jej poddać, gdy złagodzi się ich obawy przez narkozę... Co najważniejsze, zwykle nie pamiętają oni potem ile trwała terapia ani ile elektrowstrząsów im zaaplikowano... Po 3 lub 4 zabiegach pacjenci czasem proszą o przerwanie terapii elektrowstrząsami ze względu na narastający strach przed kolejnymi zabiegami. Połączenie terapii elektrowstrząsowej z narkozą pozwala temu zapobiec...” Sargant zalecał także zwiększenie częstotliwości stosowania elektrowstrząsów w przypadku „opornych, obsesyjnych pacjentów” w celu wywołania efektu „terapeutycznej dezorientacji”, a także uniemożliwienia pacjentom wyrażania sprzeciwu. Stwierdził także, że „Utrzymując pacjenta w stanie uśpienia, można stosować najróżniejsze metody leczenia, w tym różnego rodzaju leki i elektrowstrząsy, których połączenie powoduje, że podczas narkozy następują znaczne utraty pamięci. Zazwyczaj pacjent nie wie wówczas ile czasu spał ani jakie rodzaje leczenie zastosowano, nawet, jeżeli były to elektrowstrząsy. Podczas snu ... można zastosować wiele fizycznych metod leczenia, koniecznych, ale często źle tolerowanych. Być może jesteśmy świadkami początku nowej, ekscytującej ery leczenia w psychiatrii, podobnej do tej, która nastąpiła po wprowadzeniu znieczulenia w chirurgii”Sargant and Slater 1972, 89-96.