Eparchia wołgogradzka – jedna z eparchii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Jej obecnym ordynariuszem jest metropolita wołgogradzki i kamyszyński Teodor (Kazanow), zaś funkcję katedry pełni sobór Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Wołgogradzie. Należy do metropolii wołgogradzkiejВолгоградская епархияЖУРНАЛЫ заседания Священного Синода от 15–16 марта 2012 года.
Eparchia powstała w 1918 pod nazwą eparchia carycyńska decyzją Świętego Synodu Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego i objęła terytorium guberni carycyńskiej. W momencie powstania liczyła ok. 600 cerkwi parafialnych i siedem monasterów. Jej pierwszym ordynariuszem został biskup Damian (Goworow). Po ostatecznym zdobyciu Carycyna przez Armię Czerwoną biskup Damian wycofał się z miasta razem z białymi Siłami Zbrojnymi Południa Rosji. Władze bolszewickie zdecydowały o zamknięciu wszystkich monasterów eparchii. W latach 20. XX wieku znaczne wpływy na terytorium eparchii zyskała Żywa Cerkiew: w 1925 kanoniczna Cerkiew prowadziła 35 parafii, do odnowicieli należało 350 placówek duszpasterskich. W latach 30. XX wieku z polecenia władz dokonano masowej likwidacji świątyń prawosławnych, zaś w 1932 zniszczony został katedralny sobór św. Aleksandra Newskiego w WołgogradziePlanowana jest jego odbudowa. Zob. Святейший Патриарх Кирилл и губернатор Волгоградской области А. И. Бончаров обсудили план строительства кафедрального собора в Волгограде [dostęp: 31.03.2016.]. Od 1937 eparchia nie miała ordynariusza. W kwietniu 1944 na terytorium administratury przetrwało 18 parafii obsługiwanych przez 18 duchownych. Wskutek zmiany polityki władz stalinowskich wobec Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego oprócz nich otwarte zostało dalszych 26 cerkwi. W latach 50. na terenie eparchii ponownie zamknięto szereg parafii, zaś w 1959 administratura została całkowicie zlikwidowana. Od 1925 do 1959 funkcjonowała jako eparchia stalingradzka. Następnie od 1959 do 1991 jej ziemie należały do eparchii saratowskiejВОЛГОГРАДСКАЯ И КАМЫШИНСКАЯ ЕПАРХИЯ.
W 2005 eparchia dzieliła się na 13 dekanatów. Prowadziła 254 parafie obsługiwane przez 271 kapłanów (56 parafii i 72 duchownych na początku lat 90.XX wieku), podlegało jej sześć monasterów. Eparchia posiadała również trzy cerkwie-statki, przy pomocy których prowadzona była praca misyjna w miejscowościach nie posiadających własnych świątyń.
W 2012 z terytorium eparchii wołgogradzkiej wydzielono dwie nowe: uriupińską i kałaczowską.
W 2013 w skład eparchii w jej nowych granicach wchodziło 130 parafii (z czego w samym Wołgogradzie 78), zgrupowanych w 6 dekanatach: wołgogradzkim centralnym, wołgogradzkim drugim, wołgogradzkim południowym, wołgogradzkim północnym, dubowskim i kamyszyńsko-kotowskim. Działały też dwa klasztory: monaster Świętego Ducha w Wołgogradzie, męski monaster Wniebowstąpienia Pańskiego w Dubowce, żeński.
Biskupi ordynariusze Damian (Goworow), 1918–1919 Nifont (Fomin), 1919–1922 Trofim (Jakobczuk), 1923–1924 Tichon (Rusinow), 1924–1925 Nifont (Fomin), 1925–1927 Arseniusz (Smoleniec), 1927–1930 Dymitr (Dobrosierdow), 1930 Teodozjusz (Waszczinski), 1930 Piotr (Sokołow), 1930–1935 Antoni (Romanowski), 1935–1937 Filip (Pierow), 1937 German (Timofiejew), 1991–2018 Teodor (Kazanow), od 2018
Uwagi
Przypisy
*