University of Aberdeen

University of Aberdeen (; ; skrót Aberd. po tytule zawodowym lub naukowym; ) – brytyjski uniwersytet publiczny, tradycyjnie zaliczany do średniowiecznych uniwersytetów, posiada status uczelni badawczej. Uniwersytet znajduje się w miejscowości Aberdeen w północno-wschodniej Szkocji i jest piątym najstarszym na świecie uniwersytetem w krajach anglojęzycznych oraz trzecim najstarszym uniwersytetem w Szkocji, założonym w 1495 roku.

W swej dzisiejszej postaci uniwersytet powstał w 1860 roku, w wyniku fuzji organizacyjnej dwóch uniwersytetów działających w Aberdeen znacznie wcześniej: założonego w 1495 The University and King's College of Aberdeen (Collegium Regium Aberdonense) oraz powołanego do życia w 1593 Marischal College. Budynki uniwersytetu są symbolami Aberdeen, szczególnie Marischal College w centrum miasta i wieża koronna King’s College w Old Aberdeen.

Aberdeen wykształciło szerokie grono wybitnych absolwentów, a uniwersytet odegrał kluczową rolę w szkockiej reformacji, szkockim oświeceniu oraz szkockim renesansie. Absolwenci, wykładowcy i badacze związani z uniwersytetem obejmują pięciu laureatów Nagrody Nobla, twórców znaczących instytucji i firm, ministrów rządów Zjednoczonego Królestwa i liderów partii, licznych posłów do Izby Gmin i posłów do Parlamentu Szkockiego oraz sędziów; Fellows Royal Society i Royal Society of Edinburgh; a także olimpijczyków i paraolimpiiczyków. Uczelnia zasłynęła pionierskimi dokonaniami, takimi jak pierwszy na świecie kliniczny pełnozakresowy skaner do obrazowania metodą rezonansu magnetycznego czy fundamentalne prace Jamesa Clerka Maxwella nad fotografią barwną.

Według QS World University Rankings uczelnia konsekwentnie plasuje się w czołówce 200 najlepszych uniwersytetów na świecie i znajduje się na liście 20 najlepszych uniwersytetów w Wielkiej Brytanii. Uniwersytet w Aberdeen został również nazwany Szkockim Uniwersytetem Roku 2019 przez The Times and Sunday Times Good University Guide.

Od 2013 roku kanclerzem uniwersytetu jest Kamila, królowa Wielkiej Brytanii.

Historia

Uniwersytet w Aberdeen jest średniowiecznym uniwersytetem założonym w 1495 roku przez , biskupa Aberdeen i kanclerza Szkocji, który zwrócił się z prośbą do papieża Aleksandra VI w imieniu króla Szkocji, Jakuba IV Stewarta o założenie King’s College, czyniąc go trzecim najstarszym uniwersytetem w Szkocji i piątym najstarszym w krajach anglojęzycznych na świecie. Dzisiejszy uniwersytet powstał w 1860 roku w wyniku połączenia King’s College i Marischal College, drugiej uczelni założonej w 1593 roku jako protestancka alternatywa dla tej pierwszej.

Kampusy Na terenie uczelni znajdują się zarówno 500-letnie historyczne budynki, jak i obiekty nowoczesne. Kampus King’s College w Old Aberdeen jest historycznym centrum Uniwersytetu i posiada nowoczesną bibliotekę Sir Duncan Rice Library oraz pierwszej klasy obiekty sportowe w Aberdeen Sports Village.

Oryginalne budynki obu uczelni są podziwiane pod względem architektonicznym i są znakami charakterystycznymi Aberdeen. Główny kampus znajduje się obecnie w Old Aberdeen (King’s College), gdzie pierwotne budynki są nadal używane w dodatku do wielu nowszych budynków w większości w modernistycznym stylu.

Uniwersytet posiada dwa kampusy: Old Aberdeen i Foresterhill. Kolegium Nauk Humanistycznych i Społecznych oraz Kolegium Nauk Fizycznych znajdują się w kampusie Old Aberdeen, a Kolegium Nauk o Życiu i Medycyny mieści się w kampusie Foresterhill.

Old Aberdeen Kampus Old Aberdeen jest historycznym centrum uniwersytetu i łączy nieskazitelnie zachowane budynki z najnowocześniejszymi obiektami do nauki, badań naukowych i rekreacji. Szkoły, które wchodzą w skład Kolegium Nauk Humanistycznych i Społecznych oraz Kolegium Nauk Fizycznych znajdują się tutaj. Kampus Old Aberdeen zajmuje powierzchnię 35 hektarów wokół średniowiecznych budynków King’s College.

King’s College thumb|240px|King’s College

King’s College został zbudowany na potrzeby Uniwersytetu, który został założony przez biskupa na podstawie bulli papieskiej wydanej przez papieża Aleksandra VI w dniu 10 lutego 1495 roku. Wieża King’s College jest symbolem Uniwersytetu. Budynek słynie nie tylko ze swojej fizycznej atrakcyjności, ale także ze względu na swoją symbolikę: dążenia do wiedzy.

Wieża koronna zwieńczona jest budowlą o wysokości około 12 metrów, składającą się z sześciobocznej latarni oraz imperialnej korony, obie rzeźbione i spoczywające na skrzyżowaniach dwóch łukowatych, ozdobnych połączeń, unoszących się z czterech rogów wierzchołka wieży.

thumb|left|Dziedziniec King’s College

Korona jest bardzo interesującym dziełem King’s College. Jest to imperialna korona, a nie królewska, a znaczenie tego jest często mylone. Imperialna korona jest symbolem powszechnego zwierzchnictwa, w przeciwieństwie do narodowego. Prawdopodobnie korona ta została wkomponowana do architektury King’s College, aby wspierać prawo szkockiej monarchii do władzy imperialnej w Szkocji. Korona, znana również jako „korona królów”, jest symbolem Uniwersytetu. Zabytkowy King’s College tworzy czworokątny wewnętrzny dziedziniec, którego dwie strony zostały przebudowane i rozbudowane o skrzydło biblioteczne w XIX wieku. Wieża koronna i kaplica to najstarsze części, które pochodzą z około 1500 roku.

King’s College jest obecnie częścią kampusu Old Aberdeen, a jego tylna część jest nadal wykorzystywana jako pawilon sportowy. Niezmiennie pozostaje on symbolicznym centrum stale rozwijającego się kampusu Uniwersytetu w Aberdeen. Skrzydło King’s College, gdzie znajduje się biblioteka, zostało przekształcone w miejsce wystawowe i konferencyjne w latach 90. XX wieku, a obecnie nauczane są w tym miejscu również teologia, historia sztuki i religioznawstwo.

New King’s thumb|240px|New King’s thumb|240px|Brama prowadząca na dziedziniec New King’s w Old Aberdeen przedstawia, od góry do dołu, herb Szkocji, herb biskupa Elphinstone’a i herb uczelni. Widnieje również wygrawerowane łacińskie motto uniwersytetu, Initium Sapientiae Timor Domini

Pierwszy z nowych etapów budowy w kampusie Old Aberdeen rozpoczął się od budowy w 1913 roku New Building (obecnie znanego jako „New King’s”), w dużej mierze w stylu podobnym do sąsiednich budynków. Ten duży budynek został zbudowany jako seria sal wykładowych, aby sprostać rosnącym potrzebom Uniwersytetu i nadal służy temu samemu celowi. New King’s stworzył na kampusie jeszcze większy dziedziniec pełen zieleni, który graniczy z High Street oraz Elphinstone Hall.

Sir Duncan Rice Library Najnowszym budynkiem na kampusie jest główna biblioteka Sir Duncan Rice Library, ukończona w 2011 roku i zaprojektowana przez duńskich architektów Schmidta, Hammera i Lassena. Została oficjalnie otwarta przez królową Elżbietę II w towarzystwie księcia Filipa 24 września 2012 roku i nadano jej imię Duncana Rice’a, byłego rektora Uniwersytetu. Budowa kosztowała 57 milionów funtów. Budynek został zaprojektowany, aby symbolizować lód i światło północy. Ośmiopiętrową bibliotekę wyraźnie widać z całego kampusu i znacznej części miasta, a na jej wyższych piętrach można podziwiać wspaniałe widoki Aberdeen i linii brzegowej Morza Północnego. Do budowy wykorzystano 22 000 ton betonu, 2200 ton stali oraz 760 paneli szklanych. W bibliotece znajdują się 24 kilometry półek. W 2013 roku budynek Sir Duncan Rice Library otrzymał nagrody oraz Royal Institute of British Architects (RIBA). Oprócz rozbudowanego obiektu mieści się w niej także przestrzeń wystawowa i historyczne zbiory uniwersyteckie, w tym ponad ćwierć miliona starożytnych i bezcennych książek oraz rękopisów zbieranych przez pięć stuleci od założenia Uniwersytetu. Inne biblioteki znajdują się w Taylor Building na tym samym kampusie (dla książek i materiałów prawniczych) oraz w Foresterhill (dla medycyny i nauk medycznych). Wszystkie biblioteki posiadają ponad milion książek.

Elphinstone Hall

Aula Elphinstone Hall została zaprojektowana i zbudowana w 1930 roku przez A. Marshalla Mackenziego, aby przejąć funkcje, które pierwotnie wykonywała aula Great Hall, zanim została rozebrana w 1870 roku. W Elphinstone Hall odbywają się ceremonie ukończenia studiów, egzaminy, targi i inne duże wydarzenia uniwersyteckie.

Aula została zbudowana z piaskowca zamiast granitu, który jest cechą charakterystyczną większości budynków w Aberdeen. Herby nad arkadami należą do niektórych dobroczyńców i organów lokalnych. Aula posiada drewniany dach z belek wspornikowych i ściany wyłożone dębowym drewnem. To wszystko, w połączeniu z niektórymi z najstarszych obrazów olejnych na płótnie w Szkocji, tworzy wyjątkowe tło.

Aberdeen Sports Village thumb|320px|Aberdeen Sports Village Aberdeen Sports Village o standardzie olimpijskim jest organizatorem zawodów sportowych o randze światowej. Aberdeen Sports Village współdziała z University of Aberdeen, oraz . Ośrodek jest otwarty dla studentów, pracowników i społeczeństwa z udogodnieniami dla lekkoatletyki, piłki nożnej, pływania, hokeja, squasha, sztuk walki oraz boksu.

W skład obiektu wchodzą: 400-metrowy stadion lekkoatletyczny Chris Anderson Stadium pełnowymiarowe kryte boisko piłkarskie trzeciej generacji zatwierdzone przez FIFA hala lekkoatletyczna zatwierdzona przez IAAF ze 135-metrowymi torami do biegania, rzucania i skakania oraz strefą wolnych ciężarów duża wielofunkcyjna hala sportowa stadion piłkarski 9 trawiastych boisk piłkarskich 4 korty do squasha siłownia, sala fitness i sala gimnastyczna dwa boiska do rugby boisko do hokeja boisko do lacrosse oraz krykieta.

Obiekt pozwolił Szkocji odegrać integralną rolę w okresie poprzedzającym Igrzyska Olimpijskie w Londynie w 2012 roku oraz był wykorzystywany podczas Igrzysk Wspólnoty Narodów w 2014.

Aquatics Centre Aquatics Centre jest nowym centrum sportów wodnych Uniwersytetu, które działa w ramach Aberdeen Sports Village. Obiekt został otwarty w maju 2014 roku. Dysponując 50-metrowym basenem olimpijskim oraz basenem do nurkowania o wymiarach 25 m x 16,5 m, obiekt jest gospodarzem krajowych i międzynarodowych zawodów pływackich i w nurkowaniu.

Marischal College thumb|320px|Marischal College

Marischal College został założony w 1593 roku, stając się wówczas drugim uniwersytetem w Aberdeen. King’s College został założony w 1495 roku. Oba kolegia połączyły się w 1860 roku, tworząc współczesny University of Aberdeen. Medycyna i prawo były nauczane w Marischal College, a nauki humanistyczne oraz teologia w King’s College. Budowa obecnego budynku Marischal College rozpoczęła się w 1830 roku, a druga faza została ukończona w 1906 roku. Ta dodatkowa konstrukcja uczyniła go drugim co do wielkości budynkiem granitowym na świecie. Nauczanie i badania naukowe tradycyjnie prowadzone w Marischal odbywają się obecnie w kampusach Foresterhill i King’s College, a budynek Marischal College jest aktualnie wynajmowany , gdzie od 2011 roku znajduje się jej siedziba. Uniwersytet nadal korzysta z części budynku, aby zapewnić miejsce swojemu muzeum Marischal Museum oraz Mitchell Hall, które były używane w przeszłości do ceremonii ukończenia studiów i innych akademickich uroczystości. Obecnie ceremonie zakończenia studiów mają miejsce w Elphinstone Hall. Wielu mieszkańców Aberdeen uważa, że Marischal College jest ikoną Granitowego Miasta oraz symbolizuje zenit w przemyśle granitowym Aberdeen.

Foresterhill Kampus Foresterhill zapewnia świadczenia wysokiej jakości usług zdrowotnych, edukacji i badań naukowych. Jest współwłasnością NHS Grampian oraz University of Aberdeen. Kampus uniwersytecki Foresterhill znajduje się obok szpitala Aberdeen Royal Infirmary i mieści Szkołę Medycyny, Nauk Medycznych i Dietetyki oraz Szkołę Stomatologii. Razem budynki te stanowią jedno z największych w Europie centrów klinicznych i kampusów zdrowia

Struktura Kolegia, szkoły i wydziały