thumb|250px|Głowa Buddy ukoronowana przez uszniszę, III wiek, Hadda, Afganistan.
Usznisza ( – उष्णीष, IAST – uṣṇīṣa) – wypukłość (kok) na głowie Buddy. Symbolizuje on osiągnięcie zaufania w przewodnictwie duchowym.
Usznisza nie była opisana od razu w cechach fizycznych Buddy znanych w buddyjskim kanonie. Później jest kilka wzmianek o koku:
„Jego kok jest jak korona” (Dodatkowa charakterystyka, Nr. 53) „Posiada kok jak koronowany z girlandą kwiatów” (Dodatkowa charakterystyka, Nr. 80)
Pierwszy wizerunek Buddy z I wieku n.e. w synkretycznej grecko-indyjskiej sztuce Gandhary zawiera częściej kok niż ogoloną głowę.
Później uszniszę interpretowano jako nadnaturalną wypukłość czaszki. To odzwierciedlenie koku stawało się bardziej symboliczne, a jego pierwotne znaczenie zostało utracone (Mario Bussagli, „L'art du Gandhara”).
Bibliografia Religie świata. Encyklopedia PWN. Wierzenia, bogowie, święte księgi, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008,
Kategoria:Buddyzm