thumb|Kino Apollo, dawne kino Napoleon, na placu Trzech Krzyży, miejsce śmierci Ładysława Buczyńskiego thumb|Tablica pamiątkowa na hotelu Sheraton thumb|Grób na cmentarzu Wojskowym na Powązkach Ładysław Buczyński pseud. Kazik Dębiak (ur. 18 listopada 1919 w Sewastopolu, zm. 17 stycznia 1943 w Warszawie) – działacz socjalistyczny i komunistyczny, publicysta, dowódca oddziału partyzanckiego Gwardii Ludowej (GL).

Życiorys Urodził się w Sewastopolu w rodzinie wywodzącej się z Podlasia. Wraz z rodziną wrócił do Polski w 1922 i zamieszkał w Warszawie. Podczas nauki w Gimnazjum im. T. Reytana w 1935 wstąpił do Rewolucyjnego Związku Niezamożnej Młodzieży Szkolnej. W 1937 został członkiem, i w tym samym roku przywódcą Organizacji Młodzieży Socjalistycznej „Spartakus”. Redagował jego pismo „Strzały"; w kolejnych numerach tego pisma podpisywał się pseudonimem „Kazik Dębiak”.

W 1939 ukończył Gimnazjum im. T. Reytana. We wrześniu 1939 działał w Robotniczym Komitecie Pomocy Społecznej i brał udział w organizowaniu Robotniczych batalionów Obrony Warszawy. Od października 1939 współredagował konspiracyjne pismo „Wolność”. Pod koniec października 1939 reaktywowano OMS „Spartakus” i wznowiono wydawanie „Strzał”. W lutym 1941 OMS „Spartakus” ponownie została rozwiązana; powodem były zarzuty starych działaczy komunistycznych, zdaniem których utworzenie „Spartakusa” było złamaniem uchwały Kominternu z 1938 o zakazie organizowania ruchu komunistycznego w Polsce.

W 1941 był członkiem Egzekutywy Centralnej Związku Walki Wyzwoleńczej (ZWW). Pod koniec 1941 utworzył w powiecie Biała Podlaska liczący około 20 osób oddział partyzancki złożony ze zbiegłych jeńców sowieckich i miejscowej młodzieży. Oddział ten zorganizował kilka udanych zasadzek na patrole żandarmerii i Wehrmachtu i wykoleił dwa pociągi.

Latem 1942 Buczyński wstąpił do PPR i GL i podporządkował tym organizacjom swój oddział. W październiku 1942 został przeniesiony do Warszawy, do tworzonej wówczas grupy specjalnej Sztabu Głównego GL jako zastępca dowódcy.

Zginął 17 stycznia 1943 podczas próby podłożenia bomby w przeznaczonym dla Niemców kinie Apollo (dawniej Napoleon) w Warszawie przy placu Trzech Krzyży. Osaczony przez żandarmów, bronił się do przedostatniego naboju, a ostatnim zastrzelił się.

Jego pseudonimem nazwano polsko-gruziński oddział GL utworzony w końcu lipca 1943 w rejonie Mińska Mazowieckiego dowodzony przez Alfreda Ryngiera „Janusza”.

Pośmiertnie awansowany do stopnia podpułkownika i odznaczony Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy.

Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 6C ZWM-2-8).

Upamiętnienie Po wojnie na skwerze urządzonym w miejscu budynku, w którym znajdowało się kino „Apollo”, ustawiono kamień z tablicę pamiątkową. Na tablicy umieszczono napis o treści:

Kamień usunięto w 1994 w związku z budową w tym miejscu hotelu Sheraton. W 1998 na fasadzie hotelu odsłonięto tablicę upamiętniającą Ładysława Buczyńskiego, na której określenie „bojownik Gwardii Ludowej” zastąpiono zwrotem „bojownik polskiego ruchu oporu”.

Przypisy

Bibliografia Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową, Warszawa 1982. Jerzy Ślaski, Polska Walcząca t. II, Warszawa 1999. Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 1, Warszawa 1985.

Kategoria:Absolwenci i uczniowie szkoły imienia Tadeusza Reytana w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Oficerowie Gwardii Ludowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Sewastopolu Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1943 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy samobójcy