Amazona – rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych (Arinae) w obrębie rodziny papugowatych (Psittacidae). Należące do niego gatunki określa się polską nazwą amazonka, także pod zbiorczą nazwą rodzaju papugi zielone (w ich ubarwieniu dominuje kolor zielony z czerwonymi plamami na ogonie i skrzydłach).
Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące od środkowej Ameryki Południowej do Meksyku i Karaibów.
Morfologia Długość ciała 25–45 cm; masa ciała 176–766 g.
Systematyka Etymologia Amazona: fr. nazwa „Amazona” nadana różnym tropikalnym, amerykańskim papugom przez de Buffona w latach 1770–1783, jako że pochodziły z amazońskich lasów. Androglossa (Androglossus): gr. ανηρ anēr, ανδρος andros „mężczyzna, człowiek”; γλωσσα glōssa „język”. Gatunek typowy: Psittacus amazonicus Linnaeus, 1766. Chrysotis: khrusos „złoto”; -ωτις -ōtis „-uchy”, od ους ous, ωτος ōtos „ucho”. Gatunek typowy: Psittacus amazonicus Linnaeus, 1758. Oenochrus: gr. οινοχρως oinokhrōs, οινοχρωτος oinokhrōtos „koloru wina”, od οινος oinos „wino”; χροα khroa, χροας khroas „kolor, wygląd”, od χρως khrōs, χρωτος khrōtos „cera, karnacja”. Gatunek typowy: Psittacus vinaceus Kuhl, 1820.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Amazona albifrons – amazonka białoczelna Amazona xantholora – amazonka żółtokantarowa Amazona agilis – amazonka mała Amazona collaria – amazonka jamajska Amazona leucocephala – amazonka kubańska Amazona ventralis – amazonka czarnoucha Amazona vittata – amazonka niebieskoskrzydła Amazona autumnalis – amazonka zmienna Amazona finschi – amazonka liliowogłowa Amazona viridigenalis – amazonka krasnogłowa Amazona imperialis – amazonka cesarska Amazona violacea – amazonka fioletowa – takson wymarły najprawdopodobniej pod koniec XVIII wieku Amazona brasiliensis – amazonka płomiennosterna Amazona amazonica – amazonka modrobrewa Amazona guildingii – amazonka królewska Amazona festiva – amazonka czerwonoczelna Amazona vinacea – amazonka pąsowa Amazona tucumana – amazonka żółtouda Amazona pretrei – amazonka czerwonouda Amazona dufresniana – amazonka niebieskolica Amazona rhodocorytha – amazonka tęczowa Amazona kawalli – amazonka białolica Amazona mercenarius – amazonka zielona Amazona farinosa – amazonka skromna Amazona aestiva – amazonka niebieskoczelna Amazona ochrocephala – amazonka żółtogłowa Amazona oratrix – amazonka żółtogardła Amazona auropalliata – amazonka żółtoszyja Amazona barbadensis – amazonka wenezuelska Amazona arausiaca – amazonka dominikańska Amazona versicolor – amazonka modrogłowa
Istnienie gatunku Amazona martinicana A.H. Clark, 1905 z Martyniki, znanego tylko z XVIII-wiecznych relacji Labata i de Buffona, nie zostało jak dotąd potwierdzone; IUCN klasyfikuje go jako gatunek wymarły.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za: