Zbigniew Tadeusz Wierzbicki (ur. 13 marca 1919 w Warszawie, zm. 7 czerwca 2017) – polski socjolog, specjalizujący się w polityce społecznej oraz socjologii wsi i ochrony środowiska, profesor.

Życiorys W 1937 roku ukończył Liceum im. Sułkowskich w Rydzynie i kontynuował naukę w Pedagogium w Lublinie. W czasie II wojny światowej zaangażował się w tajne nauczanie w Warszawie i Nałęczowie. W szkole handlowej, a następnie gimnazjum i liceum w Nałęczowie, pracował w latach 1942–1946.

W 1947 roku ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Poznańskim, a w 1948 roku Szkołę Główną Handlową. W 1949 roku uzyskał na Uniwersytecie Poznańskim stopień doktora, tematem jego rozprawy było Pojęcie państwa w marksizmie. W latach 1950–1955 pracował jako nauczyciel w szkołach średnich Warszawy i Poznania. Potem podjął studia na École pratique des hautes études w Paryżu. Po ich ukończeniu w 1959 roku został zatrudniony w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Tam w 1963 roku uzyskał habilitację na podstawie rozprawy Wieś Żmiąca w pół wieku później. W 1973 roku został profesorem nadzwyczajnym, a w 1989 roku został profesorem zwyczajnym w zakresie nauk humanistycznych.

We wrześniu 1978 został członkiem Towarzystwa Kursów Naukowych. W okresie wydarzeń sierpniowych w 1980 roku był sygnatariuszem skierowanego do władz komunistycznych apelu 64 naukowców, literatów i publicystów o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami. W latach 1983–1992 pracował na stanowisku profesora w Katedrze Socjologii Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Po 1992 roku rozpoczął pracę w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, pracując tam do 1997 roku. Później został wykładowcą Wyższej Szkoły Humanistycznej i następnie Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku.

W działalność na rzecz ochrony środowiska naturalnego zaangażowany od 1950 roku, autor wielu prac i artykułów poświęconych tej tematyce. W 1997 roku uhonorowany został tytułem „Dobrodzieja Przyrody” przyznawanym przez Pracownię na rzecz Wszystkich Istot. Aktywnie zaangażowany w działalność Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej (TWWP), czyniącego starania na rzecz reaktywowania tej międzywojennej uczelni. Był przewodniczącym prezydium rady Fundacji im. Tadeusza Łopuszańskiego, a także redaktorem naczelnym „Buntu Młodych Duchem”, niezależnego dwumiesięcznika o tematyce historycznej, społecznej i ekologicznej, wydawanego przez Oddział Warszawski TWWP oraz Fundację im. Tadeusza Łopuszańskiego. Były członek działającej w latach 1986–1989 Rady Konsultacyjnej przy przewodniczącym Rady Państwa, a następnie członek Rady do Spraw Wsi i Rolnictwa przy prezydencie RP Lechu Wałęsie. Bez powodzenia ubiegał się o mandat poselski w 1991 z listy Partii Chrześcijańskich Demokratów w okręgu warszawskim, a w 1993 i 1997 odpowiednio z listy Koalicji dla Rzeczypospolitej i Unii Wolności w okręgu poznańskim.

Odznaczenia W 2011 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia PolskiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 października 2010 r. o nadaniu orderów ()..

Wybrane publikacje Materializm: krótki zarys filozofii materialistycznej (1948) Awans przez szkołę na przykładzie Żmiącej, wsi powiatu limanowskiego (1956) Ewolucja ustroju rolnego we wsi Żmiąca w latach 1847–1953 (1957) Poglądy ekonomiczne Monteskiusza na tle jego twórczości (1958) Adaptacja emigracji ze wsi Żmiąca (powiat limanowski) na Ziemiach Zachodnich (1960) Dziedziczenie we wsi Limanowej na przykładzie Żmiącej (1960) Agribusiness – wyłaniająca się nowa gałąź amerykańskiej socjologii wsi (1968) Badania amerykańskie nad aktywizacją społeczności lokalnej (1969) Socjologia wsi w Stanach Zjednoczonych: stan i tendencje rozwojowe (1970, wspólnie z Alvinem L. Bertrandem) Ewolucja rolniczych spółdzielni produkcyjnych w uprzemysłowionym regionie (1970) Ochrona środowiska naturalnego wsi (1973) Gaeki – zespołowe gospodarstwa rolne we Francji (1975) Ochrona krajobrazu w socjoekologicznej perspektywie (1980) Ekologia człowieka a sozoekologia społeczna (1982) Obrzędy i praktyki religijne ludności wiejskiej i ich regulacyjne funkcje na przykładzie wsi Zacisze (1984) Aktywizacja i rozwój społeczności lokalnych i środowiskowych (1987) Konflikty towarzyszące procesowi sekularyzacji szkoły po 1956 r. (1987) Cenzura słowa a wychowanie do trzeźwości w autorytatywnym systemie PRL (1993) Socjologia wsi we Francji (1994,wspólnie z Placide Rambaud, ) Dimitrie Gusti: socjolog niepodległej Rumunii (1999, ) Ludwik Górski – prekursor socjologii wsi i społecznej nauki Kościoła (w dziewięćdziesiątą rocznicę śmierci) (1999) O pewnym stereotypie socjologii religii (1999, ) Sozoekologia społeczna : główne problemy, materiały, rozwiązania (2008, )

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Partii Chrześcijańskich Demokratów Kategoria:Politycy Unii Wolności Kategoria:Polscy socjolodzy Kategoria:Pracownicy Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN Kategoria:Sygnatariusze Apelu 64 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 2017