Kafr Saba (arab. كفر سابا) – nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Tulkarm w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej, po ataku żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana w dniu 15 maja 1948.
Położenie Kafr Saba leżała we wschodniej części nadmorskiej równiny Szaron, w odległości 2 kilometrów na zachód od miasta Kalkilji, leżącej już w Samarii. Była położona na wysokości 50 metrów n.p.m. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 9 688 ha. We wsi mieszkało wówczas 1 270 osób.
własność gruntów powierzchnia gruntów (hektary) Arabowie 6 019 Żydzi 3 144 publiczne 525 Razem 9 688
Rodzaj użytkowanych gruntów Arabowie (hektary) Żydzi (hektary) uprawy cytrusów 1 026 1 199 uprawy oliwek 30 0 uprawy nawadniane 355 224 uprawy zbóż 4 662 1 675 nieużytki 475 46 zabudowane 26 0
Historia W Starożytności znajdowało się tutaj miasto Capharsaba należąca do izraelskiego plemienia Efraima. Wspomina o nim żydowski historyk Józef Flawiusz, gdy opisuje wysiłki Aleksandra Jannaja zatrzymania wojsk syryjskichAntiquities, tom 13, rozdz. 15.. Również Talmud wspomina Kafr Sabę, wymieniając wysokość dziesięciny płaconej przez mieszkańców w zbożu. W okresie panowania Bizancjum istniało tutaj miasto, po którym odnaleziono pozostałości rzymskiej łaźni.
Około roku 985 al-Muqaddasi opisał osadę Kafr Saba jako dużą wieś z meczetem. W 1047 Nasir-i-Khusraw opisał ją jako miasteczko położone przy drodze do Ramli. Jej mieszkańcy utrzymywali się z uprawy oliwek. W 1596 Kafr Saba była częścią Imperium Osmańskiego. We wsi mieszkało wówczas 231 mieszkańców, którzy płacili podatki z uprawy pszenicy i jęczmienia, oraz hodowli kóz i pszczół.
Pod koniec XIX wieku Kafr Saba była opisana jako niewielka wieś położona na niskim wzgórzu. We wsi znajdował się meczet i grobowiec Nabi Jamina (arabskie imię Beniamina). Populacja wynosiła około 800 osób. W 1892 grupa żydowskich aktywistów syjonistycznych zakupiła tutejsze ziemie od arabskich rolników. W następnych latach powstał tutaj moszaw, któremu nadano nazwę Kefar Sawa. Utrzymywali się oni z uprawy migdałów, winorośli i oliwek.
W okresie panowania Brytyjczyków Kafr Saba była niewielką wsią o charakterze rolniczym. We wsi znajdowała się szkoła dla chłopców.
Przyjęta 29 listopada 1947 Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 przyznała te tereny państwu żydowskiemu. Arabowie odmówili uznania rezolucji ONZ i doprowadzili 30 listopada do wybuchu wojny domowej w Palestynie. W trakcie jej trwania siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej wielokrotnie atakowały pobliski moszaw Kafr Saba. Zmusiło to żydowską organizację paramilitarną Hagana do wzmocnienia swojej obecności w tym rejonie i chronienia konwojów jadących z zaopatrzeniem do żydowskich osiedli. W dniu 12 maja 1948 Brygada Aleksandroni rozpoczęła operację przymusowych wysiedleń ludności arabskiej na tym obszarze. Opanowano wówczas kolejne wioski At-Tira, Kakun, Kalansuwa i inne. W dniu 15 maja zajęto i wysiedlono mieszkańców ze wsi Kafr Saba.
Miejsce obecnie W miejscu wioski istnieje miasto Kefar Sawa i powstały w 1950 moszaw Newe Jamin.
Palestyński historyk Walid Chalidi, tak opisał pozostałości wioski Kafr Saba: „Obszar wsi został wykorzystany do budowy nowych dzielnic mieszkaniowych i strefy przemysłowej, które są częścią miasta Kafr Saba. Niektóre stare domy wiejskie przetrwały i zostały zmodernizowane; wiele z nich jest wykorzystywanych jako obiekty handlowe. Nadal istnieją dwa grobowce, szkoła oraz ruiny wiejskiego cmentarza”.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Wsie arabskie w Palestynie wyludnione w 1948 roku (I wojna izraelsko-arabska)