Andrzej Cudzich (ur. 25 czerwca 1960 w Puławach, zm. 23 listopada 2003) – polski kontrabasista jazzowy, kompozytor, lider grupy Andrzej Cudzich Quartet oraz AmenBand.
Życiorys Naukę muzyki rozpoczął w Podstawowej Szkole Muzycznej w Nowym Targu w klasie fortepianu. Dalszą edukację kontynuował w Ogólnokształcącym Liceum Muzycznym w Krakowie w klasie kontrabasu. W 1984 ukończył studia w Akademii Muzycznej w Krakowie.
W trakcie nauki w krakowskim Liceum Muzycznym rozpoczął działalność w zespole jazzowym Confirmation, z którym w 1978 zdobył II miejsce w ogólnopolskim konkursie młodych zespołów jazzowych Jazz nad Odrą we Wrocławiu. Wtedy został uhonorowany także nagrodą indywidualną. Po festiwalu zespół został zaproszony do Jugosławii i dokonał nagrań w Studiu Polskiego Radia w Krakowie.
W 1979 Andrzej Cudzich otrzymał propozycję współpracy z Januszem Muniakiem, z którym grał nieprzerwanie do roku 1985. W 1980 występował wraz z nim na Jazz Jamboree w Warszawie. W kwartecie Janusza Muniaka występował także legendarny trębacz Don Cherry, co zaowocowało dalszą współpracą i nagraniem płyty. Od tego czasu Andrzej grał na festiwalu Jazz Jamboree niemalże rokrocznie. Kolejne lata współpracy z Januszem Muniakiem obfitowały w koncerty w Polsce i poza jej granicami oraz w liczne sesje nagraniowe. Andrzej Cudzich występował m.in. na festiwalach: Jazz Ost West, Umbria Jazz, Maastricht Jazz Festival, Frankfurter Jazz Tage, Enschede Jazz Days, w Liège, Brukseli, Budapeszcie, Pradze, Dreźnie, Bratysławie i Wiedniu. Koncertował ze znanymi muzykami, takimi jak Joe Newman, Freddie Hubbard czy Sal Nistico.
Równolegle w 1982 Andrzej Cudzich zawiązał z Krzysztofem Zawadzkim grupę Walk Away. Formacja ta brała udział w krakowskim konkursie młodych zespołów Jazz Juniors, zdobywając II nagrodę.
W tym samym roku Cudzich otrzymał również propozycję współpracy z nestorem polskiej sceny jazzowej, Janem Ptaszynem Wróblewskim. Grał we wszystkich jego formacjach: Kwartet, Septet, Grand Standard Orchestra, Towarzystwo Nostalgiczne Swingulas, a także występował na wielu festiwalach jazzowych, m.in. Jazz Jantar, Jazz nad Odrą, Jazz Jamboree oraz nagrał kilka płyt.
Począwszy od 1982, Andrzej Cudzich był zapraszany do współtworzenia sekcji rytmicznych na konkursach w Zamościu, Kaliszu i Katowicach. W 1984 po raz pierwszy w plebiscycie czasopisma muzycznego Jazz Forumzostał wybrany jako najlepszy polski kontrabasista. Od tego czasu niemal nie schodził z pierwszych miejsc tej ankiety.
W 1985 rozpoczął współpracę z zaliczanym do europejskiej czołówki saksofonistów jazzowych Tomaszem Szukalskim. Nagrał z nim trzy płyty oraz koncertował na wielu festiwalach w Polsce i w Europie. Najważniejszy z nich to North Sea Jazz Festival w Hadze. Z Szukalskim występował również w Rosji, Gruzji, Łotwie, Estonii, Bułgarii, Turcji, Portugalii oraz w Etiopii. Jednocześnie w 1989 Andrzej Cudzich wziął udział w europejskim tournée (Belgia, Niemcy, Holandia, Francja) belgijskiej wokalistki Patrycji Beysens.
W latach 1990–1993 nawiązał współpracę z czołowymi postaciami jazzu francuskiego, belgijskiego i holenderskiego. Byli to m.in.: Jack van Poll, Felix Simtaine, Michell Herr, David Linx, Filip Abraham, John Ruocco, Hans Van Oosterhout, Eric Legnini, Joe Krause, Robert Jan Vermoulen, Jean Francis Prins. Wraz z nimi koncertował po całej Europie zachodniej, głównie w klubach Amsterdamu, Rotterdamu, Antwerpii, Brukseli, Lille i Paryża. W tym czasie zaczął także organizować własne zespoły, pojawiły się także pierwsze autorskie kompozycje. W 1990 wystąpił na festiwalu Jazz Jamboree jako lider międzynarodowego kwartetu z Michelem Herrem, Felixem Simtainem i Johnem Ruocco.
W 1992 rozpoczął również współpracę z wiodącą postacią jazzu polskiego, Zbigniewem Namysłowskim. Zaowocowało to występami na wielu festiwalach jazzowych, m.in. w Tbilisi, Budapeszcie, Paryżu, Frankfurcie, Hanowerze. Z zespołem Namysłowskiego koncertował również z amerykańską wokalistką, Deborah Brown.
Rok 1993 to początek blisko pięcioletniego okresu działalności z czołowym polskim gitarzystą Jarosławem Śmietaną. Okres ten obfitował w wiele podróży i nagrań. W 1994 miał miejsce pierwszy wyjazd do Stanów Zjednoczonych (Nowy Jork) i Kanady (Vancouver). W tym samym czasie rozwijała się także współpraca z saksofonistą Piotrem Baronem, a także z gwiazdami jazzu światowego, takimi jak m.in.: Eddie Henderson, Carter Jefferson, Gary Bartz, Hamiett Bluiett, Bob Berg, Gary Thomas, Joey Calderazzo, David Kikoski, Jim Mc Neally, Idris Muhammad, Greg Bandy, Carl Allen, Ronnie Burrage.
W 1996 nagrał pierwszą autorską płytę zatytułowaną Able to listen z Garym Thomasem, Davidem Kikoskim i Ronniem Burragem. Znalazły się na niej kompozycje Cudzicha, jak chociażby: Dont Look Back, Able to listen, West wind czy Watch Your step. W tym samym roku Andrzej Cudzich zainicjował również działalność zespołu AmenBand, gdzie realizował swoje pomysły kompozytorskie, pisząc piosenki utrzymane w estetyce soulowej. Do zespołu zaprosił m.in. Mieczysława Szcześniaka, Ewę Urygę oraz Beatę Bednarz. W 1998 powstał Andrzej Cudzich Quartet – kolejna autorska formacja z Joachimem Menclem, Adamem Pierończykiem oraz Łukaszem Żytą. W tym składzie została nagrana płyta Simple Way zawierająca kolejne kompozycje jazzmana: tytułowa Simple way, Nothing else to do, Exciting story oraz utwór, który znalazł się także na drugiej płycie zespołu AmenBand w wersji wokalnej: Talking to Father (Rozmowa z Ojcem).
W 2000 odbyła się trasa koncertowa z Urszulą Dudziak i Grażyną Auguścik po Polsce, Anglii, Czechach i Słowacji.
W latach 2001–2002 koncertował w Kuwejcie, Serbii i Hiszpanii:
Andrzej Cudzich Quintet w składzie Arnau Boix, Joan Albert, Janusz Skowron, Erwin Serrutton na Międzynarodowym Festiwalu Jazzowym w Terrasie, Andrzej Olejniczak flamenco Quartet na trasie w Hiszpanii, trasy koncertowe z Piotrem Wojtasikiem, trio z Piotrem Wyleżołem i Łukaszem Żytą, współpraca z trębaczem Wallace’em Roneyem (wraz z Davidem Kikoskim i Ronniem Burrage’em – projekt nagrania płyty, który nie zdążył zostać wprowadzony w życie).
Andrzej Cudzich w trakcie swojej 25 letniej kariery artystycznej wielokrotnie angażował się jako pedagog i wychowawca młodych pokoleń muzyków, był również członkiem jury wielu konkursów. Po raz pierwszy prowadził klasę kontrabasu na Warsztatach Jazzowych w Chodzieży w roku 1983, gdzie później wielokrotnie był zapraszany jako wykładowca. Prowadził także zajęcia w klasie kontrabasu na warsztatach w innych miastach Polski, jak: Zielona Góra, Brzozów, Krosno, Bielsko-Biała, Morąg, Suwałki, Górka Klasztorna, Karpacz, Przemyśl, Kraków, Warszawa, a także poza jej granicami: Dworp (Belgia), Antwerpia (Belgia), Düsseldorf (Niemcy), Vancouver (Kanada), Ankara (Turcja), Addis Abeba (Etiopia), Moskwa (Rosja).
W 1993 został zatrudniony w Zespole Państwowych Szkół Muzycznych im. Mieczysława Karłowicza w Krakowie w charakterze nauczyciela prowadzącego zespół jazzowy, a w 2000 także w Liceum Muzycznym im. Władysława Żeleńskiego w Krakowie, do którego sam uczęszczał.
Andrzej Cudzich zmarł w 2003 roku po walce z ciężką chorobą w wieku 43 lat.
Z okazji poszczególnych rocznic śmierci muzycy jednoczyli się, by przypominać o jego osobie i twórczości. W 5. rocznicę śmierci w 2008 roku odbył się z koncert Z nieba Jazz w krakowskiej Rotundzie, w 10. rocznicę w 2013 roku miał miejsce koncert z muzyką zespołu AmenBand połączony z powołaniem Fundacji im. Andrzeja Cudzicha, zaś w 15. rocznicę w 2018 roku Fundacja przyznała Nagrodę im. Andrzeja Cudzicha „Złoty Kontrabas” na festiwalu Jazz Juniors w Krakowie.
Dyskografia Nagrany Wydany Album Wykonawca – lider Wytwórnia 1996Able to ListenAndrzej Cudzich, Gary Thomas, Dave Kikoski, Ronnie BurragePolonia Records 1998Simple WayAndrzej Cudzich QuartetCD Sound 1996Łąki Twoich ObietnicAndrzej Cudzich – AmenBandM 002 1998Rozmowa z OjcemAndrzej Cudzich – AmenBandVocatio 2001Jeszcze zdążyszAndrzej Cudzich – AmenBandDom Wydawniczy „Rafael” 1982PlaceboJanusz MuniakPolJazz 1983Jazz Jamboree 80Don Cherry & Janusz MuniakMuza 1983Grand Standard Orchestra Vol. IIJan Ptaszyn WróblewskiPolJazz 1984Towarzystwo Nostalgiczne SwingulansJan Ptaszyn WróblewskiMuza SX 2218 1986Tina BluesTomasz SzukalskiWipe 1987ContinuationHenryk Majewski, Robert MajewskiMuza 1988Body and SoulTomasz SzukalskiMuza SX 2807 1989Live at Jazz JamboreeTomasz SzukalskiMuza 1990Piotr WojtasikPiotr WojtasikPolonia Records CD 012 1992CooperationJarek ŚmietanaGowi DCG 03 1993Ballads and Other SongsJarek ŚmietanaStarling S.A. 2222 1993Mój rodzinny bluesRyszard Styła 1994A Farewell to MariaTomasz StańkoGowi CDG 12 1995A Time for LoveAndrzej DąbrowskiPolonia CD 036 1995Back to the RootsJarek ŚmietanaKoch Jazz 1995You Never KnowJarek ŚmietanaPower Bros. PB 14449 1995Chopin and Other SongsLeszek KułakowskiPolonia CD 034 1996Live at Jazz JamboreeJarek Śmietana, Eddie Henderson, Greg BandyGowi CDG 33 1996Silesia SketchesJerzy MilianPolonia 1996Brad Terry Plays GershwinBrad TerryStarling 0552 1998Songs and Other BalladsJarek ŚmietanaStarling CD 128 1996My Favorite SongsKarolina StyłaNot Two Records 1999Iza Sings DukeIza ZającJazz Forum 1999Exciting StoryBob Berg Acoustic QuartetWalk Away Production 2000EurofoniaLeszek KułakowskiNot Two Records 2000The Best Cracow Jazz vol.IIrózni artyściCracovia Records 2001Moonlight WalkBohdan LizońNot Two Records 2001Iza Sings LouisIza Zając
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polscy kontrabasiści Kategoria:Polscy kompozytorzy jazzowi Kategoria:Urodzeni w 1960 Kategoria:Zmarli w 2003 Kategoria:Ludzie urodzeni w Puławach