Dywizja Wielkopolska – dywizja armii koronnej wojska I Rzeczypospolitej w jej schyłkowym okresie.
Dywizja została zorganizowana w 1776 roku uchwałą sejmu delegacyjnego. Sejm określił jej dyslokację na garnizony: Poznań, Kalisz i Piotrków. Sztab rozmieszczony był w Stawiszynie. Częścią sił nakazał osłaniać granice.
Dowództwo dywizji Dowódcą dywizji był generał lejtnant, któremu mieli podlegać dwaj generałowie majorowie. Jeden dowodził kawalerią, drugi piechotą. Zasadę tę wprowadzono w życie dopiero w 1789 roku. Do tej pory w etatach sztabu generalnego wymieniano po jednym generale majorze na dywizję.
Dowódcy dywizji: gen. lejtn. Stanisław August Goltz vel Golcz (od 1776) gen. lejtn. Karol Malczewski (od 19 II 1785) gen. lejtn. Arnold Anastazy Byszewski (od 9 IV 1791)
Pomocnicy: gen. mjr Pirch (od 1776) gen. mjr Mycielski (od 1789) gen. mjr Tadeusz Kościuszko (od 1789)
Struktura organizacyjna Dywizja składała się kawalerii, piechoty i artylerii. Nie posiadała własnego sztabu, który mógłby kierować działaniami. Była bardziej związkiem terytorialnym, niż taktyczno-operacyjnym.
piechota w 1785 1 regiment Ożarowskiego – Kalisz 6 regiment Sułkowskiego – Wschowa 7 regiment Potockiego – Poznań 9 regiment Raczyńskiego – Łowicz 10 regiment Ordynacji Rydzyńskiej - Rydzyna
W 1790 roku w skład dywizji weszła 2 Brygada Artylerii.
m.p. jazdy w marcu 1792 1 Brygada Kawalerii Narodowej (1 Wielkopolska) – Gniezno 2 Brygada Kawalerii Narodowej (2 Wielkopolska) – Warta 2 Brygada Artylerii – Poznań (od 1790 roku)
Struktura dywizji A. Byszewskiego: 3 bataliony piechoty (po jednym z regimentów 1, 6 i 7 — razem 1830 żołnierzy), z których odesłano 1360 żołnierzy, do Gniewoszowa, Kazimierza i Puław pozostawiając w garnizonach stałych 470 ludzi; prócz tego 175 żołnierzy w garnizonie częstochowskim.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Dywizja Wielkopolska Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1776