thumb|Ilustracja do Psa Baskerville’ów autorstwa Sidneya Pageta Pies Baskerville’ów (; tytuł pierwszego wydania polskiego: Tajemnica Baskerville’ów) – powieść detektywistyczna sir Arthura Conana Doyle’a, wydana w odcinkach od sierpnia 1901 w czasopiśmie The Strand Magazine, w postaci książkowej w marcu 1902 (wydanie polskie 1902). Jedna z najsłynniejszych pozycji z cyklu opowieści o detektywie Sherlocku Holmesie.
Pierwszy polski przekład autorstwa Eugenii Żmijewskiej pod tytułem Tajemnica Baskerville’ów ukazał się w formie książkowej w 1902 jako dodatek do dziennika SłowoDane z katalogu BN. Następny polski przekład autorstwa Bronisławy Neufeldówny, pod tytułem Pies Baskerville’ów wydano w 1903Dane z katalogu BN.
Fabuła Doktor Jakub Mortimer z Grimpen w hrabstwie Devon przybywa na Baker Street przedstawiając Sherlockowi Holmesowi i Watsonowi wstrząsającą legendę o psie Baskerville’ów zanotowaną w manuskrypcie datowanym na rok 1742.
Legenda głosi, że sto lat wcześniej, czyli w roku 1642Z tej samej epoki pochodził Rytuał Musgrave’ów, którego rozwiązanie stanowiło trzecią z przygód Holmesa., Hugo Baskerville, znany z pijaństwa i rozpusty, porwał cnotliwą córkę swego sąsiada i na cześć jej nastawał. Panna zbiegła z zamkniętej komnaty przez okno, zaś nikczemnik, psy gończe spuściwszy ze smyczy, ścigał ją jak zwierzę na łowach. Towarzysze pijatyki jadący za nim twierdzili zgodnie, iż widzieli, jak po odnalezieniu dzieweczki, padłej z wycieńczenia, Hugona zagryzł pies straszliwy. I od tej pory klątwa na ród jego spadła.
Doskonała opowieść dla amatora bajek o żelaznym wilku, lecz gdzież tu zagadka do rozwiązania? – zapytuje detektyw wysłuchawszy opowieści. Mortimer odpowiada, że będący jego pacjentem właściciel majątku Baskerville’ów sir Karol przed kilku dniami zmarł wieczorną porą w alei cisów koło dworu. Zmarły miał słabe serce, stąd przyczyna zgonu jest zrozumiała, lecz około 20 jardów od zwłok widać było ślady łap olbrzymiego psa. Wiadomo, że sir Karol wierzył w ową legendę i obawiał się wychodzić, a popiół z cygara sugeruje, że na kogoś czekał.
Bratanek sir Karola, Henryk, obecnie dziedzic majątku, mieszka w Kanadzie, gdzie wyemigrował jego ojciec. Powiadomiony o spadku przybywa do Anglii. W hotelu w Londynie ku jego zdziwieniu skradziono mu but, otrzymuje też anonimowy list z ostrzeżeniem: Jeżeli cenisz swoje życie, trzymaj się z dala od wrzosowiska. Wyrazy są wycięte z gazety, tylko ostatni napisano ręcznie, gdyż brakło go w gazecie. Na pytanie o intencje ostrzeżenia, Holmes uznaje, że są raczej przyjazne. Prosi Watsona, by wyruszył do Baskerville Hall z nowym dziedzicem, mając na niego baczenie i przysyłał raporty, sam zaś – jak twierdzi – musi się zająć inną sprawą.
Pies Fragment książki opisujący tytułowego psa Baskerville’ów:
Adaptacje filmowe Pies Baskerville’ów – film z 1929 Pies Baskerville’ów – film z 1939 z Basilem Rathbonem Pies Baskerville’ów – film z 1959 z Peterem Cushingiem Pies Baskerville’ów – film z 1968 z Peterem CushingiemThe Hound of the Baskervilles (1968) Pies Baskerville’ów – film TV z 1988 z Jeremym Brettem Pies Baskerville’ów – film TV z 2000 z Mattem Frewerem Demony Baskerville – drugi odcinek drugiego sezonu serialu BBC z 2012 pod tytułem Sherlock z Benedictem Cumberbatchem i Martinem Freemanem Zobacz też: The Hound of the Baskervilles: Filmography
Zobacz też 100 książek XX wieku według Le Monde 100 najlepszych powieści kryminalnych wszech czasów
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Tekst oryginalny z ilustracjami
Inny przekład Psa Baskerville’ów
Polskie wydania powieści w bibliotece Polona
Kategoria:Utwory o Sherlocku Holmesie Kategoria:Powieści Arthura Conana Doyle’a Kategoria:Powieści z 1902 Kategoria:Devon Kategoria:Utwory literackie o psach