Henryk Budkowski (ur. 2 lutego 1879 w Mińsku Mazowieckim, zm. 14 października 1928 w Warszawie) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy.
Życiorys Urodził się w Mińsku Mazowieckim, w rodzinie Józefa i Amelii z Mianowskich. Po ukończeniu szkoły średniej w Charkowie wstąpił do Jelizawietgradzkiej Szkoły Junkrów Kawalerii w Jelizawietgradzie. Po otrzymaniu nominacji oficerskiej rozpoczął służbę w 13 Włodzimierskim pułku ułanów, który stacjonował w rodzinnym Mińsku Mazowieckim. Po pewnym czasie porzucił służbę wojskową i rozpoczął studia politechniczne. Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany do armii rosyjskiej.
Był zawodowym oficerem kawalerii Armii Imperium Rosyjskiego. W stopniu rotmistrza pełnił służbę w 13 Włodzimierskiego pułku ułanów. W styczniu 1915 roku, w Puławach, został organizatorem i dowódcą 1 szwadronu ułanówHenryk Bagiński, Wojsko Polskie na Wschodzie 1914–1920, s. 36. W ówczesnej rosyjskiej nomenklaturze wojskowej szwadron nazywany był 104 Konną Sotnią Pospolitego Ruszenia.. Szwadron wchodził w skład Legionu Puławskiego i był protoplastą 1 pułku ułanów krechowieckich. W marcu 1915 roku przeniósł się ze szwadronem do folwarku Krempa, położonym na terenie bitwy pod Maciejowicami. W sierpniu 1915 roku, w Brześciu, opuścił szwadron i powrócił do macierzystego 13 pułku ułanów.
Był bliskim współpracownikiem generała Józefa Hallera, z którym 3 lipca 1918 roku, na angielskim statku „City of Maresille”, wypłynął z Murmańska i po dziesięciu dniach przybył do HawruWacław Lipiński, Walka zbrojna ... s. 390.. Odegrał poważną rolę przy organizacji kawalerii Armii Polskiej we Francji. Był także komendantem obozu w St. Quentin w Bretanii. Wiosną 1919 wrócił do Polski i wziął udział w wojnie z Ukraińcami.
29 maja 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu pułkownika, w kawalerii, w grupie oficerów byłej armii gen. Hallera. Był wówczas zastępcą dowódcy miasta Warszawa.
3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 roku – kawalerii), a jego oddziałem macierzystym był 1 pułk ułanów krechowieckich. 30 grudnia 1922 roku został przydzielony z Komendy miasta Warszawy do Rezerwy Oficerów Sztabowych przy Dowództwie Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi. 1 marca 1924 roku, w związku z likwidacją Rezerwy Oficerów Sztabowych DOK IV, został przydzielony do macierzystego 1 puł z równoczesnym odkomenderowaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr I, do czasu zakończenia postępowania superrewizyjnego i do dalszych zarządzeń ministra spraw wojskowych. 31 grudnia 1924 roku został mianowany dowódcą XVII Brygady Kawalerii w Hrubieszowie, pozostając oficerem nadetatowym 1 puł. 31 marca 1927 roku został mianowany członkiem Oficerskiego Trybunału Orzekającego.
Zmarł 14 października 1928 roku Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie, w następstwie obrażeń ciała doznanych w pojedynku na rewolwery z por. Janem de Rossetem. 18 października 1928 roku został pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości (pośmiertnie, 17 marca 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych dwukrotnie (po raz pierwszy 1921) Kawaler Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Włochy) Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny (Francja) Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja) Medal Zwycięstwa
Przypisy
Bibliografia
Henryk Bagiński, Wojsko Polskie na Wschodzie 1914–1920, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1921. Wacław Lipiński, Walka zbrojna o niepodległość Polski w latach 1905–1918, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 1990, . Aleksander Wojciechowski, Zarys historii wojennej 1-go Pułku Ułanów Krechowieckich, Warszawa 1929. Milewski, Pojedynki na wokandzie, cz. 1, Pismo Adwokatury Polskiej Palestra Nr 1-2/2009. . Jarosław Szlaszyński, 1 Pułk Ułanów Krechowieckich im. płk. Bolesława Mościckiego, Augustów-Suwałki 2015. . Jarosław Szlaszyński, Dowódcy 1 Pułku Ułanów Krechowieckich im. płk. Bolesława Mościckiego, „Zeszyt Naukowy Muzeum Wojska w Białymstoku”. Białystok 2018, z. 31, s. 25–109. ISSN 1230-9338. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, .
Kategoria:Absolwenci Jelizawietgradzkiej Szkoły Kawalerii Kategoria:Członkowie Oficerskiego Trybunału Orzekającego Kategoria:Ludzie urodzeni w Mińsku Mazowieckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Oficerowie Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Pamiątkowym Wielkiej Wojny Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętych Maurycego i Łazarza Kategoria:Pułkownicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1879 Kategoria:Zabici w pojedynkach Kategoria:Zmarli w 1928 Kategoria:Żołnierze Legionu Puławskiego